2020- 2025 yılları arasında çocuk acile başvuran zehirlenme vakalarının değerlendirilmesi: Retrospektif bir inceleme
Evaluation of pediatric poisoning cases presenting to the emergency department between 2020 and 2025: A retrospective study
- Tez No: 984900
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GAMZE ÖZGÜRHAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: 01.01.2020 – 31.12.2024 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, Çocuk Acil Servisi'ne başvuran zehirlenme vakalarının; demografik özelliklerini (yaş, cinsiyet, mevsimsel dağılım), zehirlenme nedenlerini ve etken maddelerin türlerini, zehirlenmenin oluş şekillerini (kazara, intihar amaçlı alım), klinik seyirlerini ve başvuru anındaki klinik bulgularını, tedavi yaklaşımlarını ve hastanede yatış sürelerini, mortalite ve morbidite oranlarını epidemiyolojik perspektifle analiz ederek bölgesel zehirlenme profilini ortaya koymak ve ulusal literatüre katkı sağlamaktır. Bu profilin belirlenmesi ile hem klinik yönetimi optimize etmeye hem de koruyucu halk sağlığı politikalarının geliştirilmesine katkıda bulunmasını amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma retrospektif ve kesitsel bir araştırma olarak planlanmıştır. Çalışmanın örneklemini, 01.01.2020–31.12.2024 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Acil Servisine zehirlenme nedeniyle başvuran olgular oluşturmuştur.799 hastanın verileri çalışmaya dahil edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 799 hastanın 379'u (%47,4) kız, 420'si (%52,6) erkektir. Yaş medyanı kızlarda 3 yıl, erkeklerde 2 yıl olup, yaş dağılımı cinsiyetler arasında anlamlı farklılık göstermektedir (p<0,001). Yaş grubu analizinde, 0–5 yaş arası olgular erkeklerde %86,2, kızlarda %68,3 oranında olup, erken çocukluk döneminde erkeklerin belirgin biçimde baskın olduğu görülmüştür. Buna karşın 12– 18 yaş aralığında kız çocuklarının oranı (%25,1) erkeklere (%6,2) göre anlamlı olarak daha yüksektir (p<0,001). En sık maruziyet ilaçlarla olup kızlarda %66,5, erkeklerde %54,8 düzeyindedir (p=0,002). İlaç alımı çoğunlukla tekli şekilde gerçekleşmiş; kızlarda %11,9, erkeklerde %5,2 oranında çoklu alım tespit edilmiştir (p=0,001). Suisid amaçlı alım kız cinsiyette %20,3, erkeklerde %2,6 olup anlamlı derecede fazladır (p<0,001). Kazara alımlar ise erkek çocuklarda baskındır (%91,9). Klinik bulgular değerlendirildiğinde, hastaların %79,3'ü bulgu olmadan hastaneye başvurmuştur. En sık görülen bulgular bulantı-kusma ve gastrointestinal yakınmalar olup cinsiyetler arasında anlamlı farklılık göstermemiştir. Hastaların %38,7'si acil müşahade, %52,4'ü çocuk servisi, %3,8'i çocuk yoğun bakım ünitesinde takip edilmiştir. Mortalite yalnızca 1 hasta ile sınırlı bulunmuştur. Yıllara göre zehirlenme oranlarında anlamlı bir değişiklik izlenmemiştir (p>0,05). Sonuç: Beş yıllık süreçte değerlendirilen 799 pediatrik zehirlenme olgusu, çocukluk çağında zehirlenmelerin özellikle erken yaş grubunda yoğunlaştığını ve bu dönemde erkek çocukların daha fazla risk altında olduğunu göstermektedir. Adölesan yaş grubunda ise kız çocuklarında suisid amaçlı ilaç alımının belirgin şekilde arttığı saptanmıştır. İlaçların en sık zehirlenme nedeni olması, ev içi güvenlik önlemlerinin önemini ortaya koymaktadır. Temizlik maddeleri ve kimyasalların özellikle küçük yaş grubunda önemli bir risk oluşturduğu görülmüştür. Yatış ve yoğun bakım oranlarının düşük olması, zehirlenmelerin büyük kısmının etkin biçimde yönetilebilir olduğunu desteklemektedir. Bu sonuçlar, çocukların bulunduğu ortamlarda ilaç ve kimyasal maddelerin güvenli şekilde saklanması, ailelerin bilgilendirilmesi ve özellikle adölesan yaş grubunda ruh sağlığının desteklenmesi gerektiğini göstermektedir. Sağlık hizmetlerinde UZEM danışmanlığının etkin kullanımı ve doğru triyaj uygulamaları, zehirlenme olgularının yönetimini daha verimli hale getirebilir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to analyze the demographic characteristics, etiological factors, types of exposure, clinical presentations, management approaches, and hospitalization patterns of pediatric intoxication cases admitted to the Pediatric Emergency Department of Istanbul Training and Research Hospital between January 1, 2020 and December 31, 2024. By evaluating epidemiological trends and regional poisoning profiles, the study sought to contribute to the national literature and support the development of effective clinical and preventive public health strategies. Methods: This research was designed as a retrospective and cross-sectional study. Medical records of pediatric patients admitted with intoxication during the five-year study period were reviewed. A total of 799 cases met the inclusion criteria. Demographic data, type of substance involved, route and intent of exposure, clinical signs at presentation, treatments administered, and hospitalization details were analyzed. Results: Of the 799 patients included, 379 (47.4%) were female and 420 (52.6%) were male. The median age was 3 years for girls and 2 years for boys, with a statistically significant age difference between sexes (p < 0.001). The 0–5 age group was dominant, particularly among males (86.2%), whereas the 12–18 age group showed a marked predominance of females (25.1%) (p < 0.001). Drug exposures constituted the most common cause of intoxication, occurring in 66.5% of girls and 54.8% of boys (p = 0.002). Most exposures involved a single agent; however, multiple-drug ingestion was significantly higher in females (11.9%) than in males (5.2%) (p = 0.001). Suicidal ingestion was strikingly more common among adolescent girls (20.3%) compared with boys (2.6%) (p < 0.001), whereas accidental poisonings predominated in males (91.9%). Clinically, 79.3% of patients presented without symptoms. Among symptomatic cases, gastrointestinal findings were the most frequent. Following initial evaluation, 38.7% of patients were monitored in the emergency observation unit, 52.4% were admitted to the pediatric ward, and 3.8% required pediatric intensive care. Only one death occurred during the study period. No significant year-to-year change was observed in poisoning rates (p > 0.05). Conclusion: Pediatric poisonings remain a significant public health concern, particularly among young children. Accidental exposures are most common in early childhood, while suicidal ingestions—especially involving multiple medications—are predominantly seen in adolescent girls. The high proportion of asymptomatic cases and low rates of intensive care admission suggest that most poisonings follow a mild clinical course. These findings highlight the importance of safe storage of medications and household chemicals, family education, and strengthened psychosocial support services for adolescents. Enhancing the effective use of Poison Information Centers and optimizing triage practices may further improve the management of pediatric intoxications.
Benzer Tezler
- Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Çocuk Acil Ünitesi'ne başvuran zehirlenme vakalarının değerlendirilmesi
The applicant poisoning cases in Pediatric Emergency Assessment Unit of Yüzüncü Yıl University Dursun Odabaş Medical Center
SELVİ ÖZEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıYüzüncü Yıl ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURUHMAN ÜNER
- Pediatrik ilaç intoksikasyonlarında risk faktörleri, klinik bulgular ve prognozun değerlendirilmesi
Evaluation of risk factors, clinical characteristics, and prognosis in pediatric drug intoxications
AYŞE SUBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NARİN AKICI
- Kırşehir ilinde karbonmonoksit zehirlenmesi tanısı konulan vakaların retrospektif analizi
Retrospective analysis of cases diagnosed with carbon monoxide poisoning in Kırşehir province
RAGIP YÜKSEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Acil TıpKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HACI MEHMET ÇALIŞKAN
- 2017-2018 yılları arasında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine zehirlenme nedeniyle müracaat eden olguların özellikleri
The Characteristics of Cases presenting because of Poisoning at Akdeniz University Medical Faculty between 2017 and 2018
SERVET KUZU
- Çocuk Acil Servisimize ilaç içme şikayeti ile gelen olguların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of cases complaining to our Pediatric Emergency Department with complaints of taking drugs
MUHAMMET SAMİ KAYAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHarran ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABİT DEMİR