Development and assessment of the northeastern medıterranean trophıc ındex (nemtı) for evaluatıng coastal trophıc status
Kuzeydoğu akdeniz trofik indeksi (kati) : Ali̇gotrofi̇k sularda ötrofi̇kasyonun değerlendirilmesi içi yeni̇ bi̇r yaklaşim
- Tez No: 984937
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KORAY ÖZHAN, DOÇ. DR. EKİN AKOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Deniz Bilimleri, Marine Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Deniz Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Deniz Biyolojisi ve Balıkçılık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Kuzeydoğu Akdeniz'in oligotrofik sularında trofik durumu değerlendirmek için yeni bir araç olan Kuzeydoğu Akdeniz Trofik İndeksi'ni (NEMTI) tanıtmaktadır. Bölgeye özgü ötrofikasyon izleme çerçevelerinin eksikliğini gidermek amacıyla geliştirilen NEMTI, 2019-2023 yılları arasında dokuz keşif gezisi sırasında 94 örnekleme istasyonundan toplanan kapsamlı bir veri setinden yararlanmaktadır. Çözünmüş inorganik besinler (DIN, PO₄, Si), klorofil-a, çözünmüş oksijen, Secchi derinliği ve bulanıklık dahil olmak üzere temel parametreler, bu fosfatla sınırlı ortamda mevsimsel ve yıllık değişkenliği ölçmek için analiz edildi. Temel Bileşen Analizi (PCA), gereksiz parametreleri ortadan kaldırarak parametre seçimini kolaylaştıran trofik dinamiklerin birincil itici güçleri olarak klorofil-a'yı, Secchi derinliğini ve besin oranlarını belirledi. NEMTI çerçevesi iki bileşeni entegre eder: (1) (klorofil-a, Secchi derinliği ve görünür oksijen kullanımına bağlı) mevcut koşullar ve (2) (N/P oranlarından ve besin eşiklerinden türetilen) potansiyel ötrofikasyon riski. Yerleşik indekslere (TRIX, HEAT) karşı yapılan doğrulama, NEMTI'nin kritik bir bölgesel kısıtlama olan bölgesel ayrımların çözünürlüğünü geliştirdiğini doğruladı. Sonuçlar, istasyonların %70'inde 16:1'i aşan N/P oranları ortaya koyarak, fosfor kıtlığının birincil üretkenliğin temel bir düzenleyicisi olarak önemini vurguladı. İndeks ayrıca, nehir deşarjlarının yakınında lokalize ötrofikasyon sıcak noktalarını da belirleyerek, hedefe yönelik besin yönetimi stratejilerine olan ihtiyacın altını çizdi. Bölgesel uyarlamaları da içeren AB Deniz Stratejisi Çerçeve Direktifi kriterlerine uygun olarak NEMTI, politika yapıcılar ve araştırmacılar için pratik bir araç sağlamaktadır. Bu çalışma, Akdeniz oligotrofik sistemlerinin ekolojik anlayışını geliştirmekte ve yeterince çalışılmamış deniz bölgelerinde mekansal olarak uyarlanmış izleme çerçeveleri geliştirmek için bir şablon sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study introduces the Northeastern Mediterranean Trophic Index (NEMTI), a new tool for assessing trophic status in the oligotrophic waters of the Northeastern Mediterranean. Developed to address the lack of region-specific eutrophication monitoring frameworks, NEMTI leverages a dataset collected from 94 sampling stations during nine expeditions between 2019 and 2023. Key parameters, including dissolved inorganic nutrients (DIN, PO₄, Si), chlorophyll-a, dissolved oxygen, Secchi depth, and turbidity, were analyzed to quantify seasonal and interannual variability in this phosphorus-limited environment. Principal Component Analysis (PCA) identified chlorophyll-a, turbidity, and nutrient ratios as primary variables in determination of trophic status, by eliminating redundancies and streamlining parameter selection. The NEMTI framework integrates two components: (1) current conditions (based on chlorophyll-a, turbidity, and apparent oxygen utilization), and (2) potential eutrophication risk (derived from N/P ratios and nutrient thresholds). Comparison against established indices such as TRIX and HEAT confirmed NEMTI's enhanced resolution of regional distinctions, a critical regional constraint. Results revealed N/P ratios exceeding 16:1 (molar) at 70% of stations, indicating phosphorus limitation. The index also identified localized eutrophication hotspots near river discharges, underscoring the need for targeted nutrient management. By aligning with EU Marine Strategy Framework Directive criteria while incorporating regional adaptations, NEMTI's thresholds will enable policymakers to identify potential and existing eutrophication hotspots under MSFD criteria. This work advances our understanding of Mediterranean oligotrophic systems and offers a framework for developing spatially-tailored monitoring programs in data-limited marine regions.
Benzer Tezler
- Analysis of cloud cover trends in turkey using satellite and ground-based data
Türkiye bulut örtüsü eğilimlerinin uydu ve yer tabanli veriler kullanilarak analizi
SENA ÇAĞLA APAYDIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ÖZTOPAL
- Türkiye'deki coğrafi bölgelerin gelişmişlik düzeyi sıralamasının çok kriterli karar verme yaklaşımlarıyla belirlenmesi
Determination of the development level rankings of geographical regions in Türkiye using multi-criteria decision-making
YEŞİM ALTAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiBursa Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇAĞATAY TAŞDEMİR
- Database development for tsunami warning system in Mediterranean basin by tsunami modeling
Akdeniz havzasında tsunami uyarı sistemi için tsunami modellemesiyle veri tabanı hazırlanması
YAPRAK ONAT
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
İnşaat MühendisliğiOrta Doğu Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Bölümü
PROF. DR. AHMET CEVDET YALÇINER
- Türkiye'nin kuzey-batı bölgesindeki yüzeydeformasyonlarının yüksek çözünürlüklü insar verileriyardımı ile gözlenmesi: Asismik slip ve çöküntü olguları
Monitoring of surface deformation in northwest turkey from high resolution insar : Focus on tectonic aseismic slip and subsidence
GÖKHAN ASLAN
Doktora
İngilizce
2019
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKatı Yer Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZİYADİN ÇAKIR
- Girne yerleşmesinde halkın turizmin çevresel etkilerini algılaması ve değerlendirmesi
Assesment of resident attitude towards tourism in Girne
AYŞEN BOZKUZU
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDAN TÜRKOĞLU