Acceptance and commitment therapy (ACT)-based group interventions for divorced single parents: A randomized control trail
Boşanmış tek ebeveynlere yönelik kabul ve kararlılık terapisi temelli grup müdahalesi: Randomize kontrollü çalışma
- Tez No: 985110
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜDAYAR CIHAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Boşanma sonrasında özellikle ebeveynler için zorlayıcı olan ayrılığın ilk dönemlerinde psikolojik sorunlar yaşanmaktadır. Bu zor dönem sadece bireysel psikolojik sorunları etkilemekle kalmamakta aynı zamanda ebeveynlik süreçlerini ve çocuk-ebeveyn ilişkisini de etkilemektedir. Bu nedenle, tek ebeveynlerin psikolojik iyi oluşları, psikolojik esneklikleri ve ebeveynlik becerileri için desteklenmesine ihtiyaç vardır. Bu konuda dünya genelinde farklı müdahale programları geliştirilmiş olmakla birlikte Türkiye'de psikolojik esneklik, duygu düzenleme ve boşanma sonrası ebeveynlik konularını kapsayan bir psikolojik destek programının olmadığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada boşanmış ebeveynlere yönelik Kabul ve Kararlılık Terapisi temelli grup müdahale programının psikolojik esneklik, duygu düzenleme becerileri, depresyon, kaygı, stres ve olumlu ebeveynlik davranışları üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma, ön test, son test, izleme ölçümlerini içeren randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Nicel verileri derlemek amacıyla Psikolojik Esneklik Ölçeği, Duygu Düzenleme Ölçeği, Depresyon Kaygı Stres Ölçeği ve Alabama Ebeveynlik Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmaya 6-18 yaş arası en az bir çocuğu olan 56 boşanmış ebeveyn dahil edilmiştir. Veriler ön test, son test ve izleme testi olmak üzere üç aşamada elde edilmiştir. Deney grubundaki 29 kişiye sekiz haftalık ortalama 90 dakika süren online seanslar uygulanmıştır. Bulgular boşanmış bireylere uygulanan programın bireylerin psikolojik esnekliklerini artırdığı, depresyon ve anksiyete düzeyini azalttığı ve bu etkilerin izleme sürecinde de devam ettiğini göstermiştir. Ancak, müdahale programı duygu düzenleme ve ebeveynlik uygulamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir etki oluşturmamıştır. Sonuç olarak ACT temelli grup müdahalelerinin boşanmış ebeveynlerin hem psikolojik esnekliğini artırarak zorlayıcı durumlar karşısında onları desteklemek hem de depresyon ve anksiyete düzeyleri azaltarak psikolojik iyi oluşlarına katkı sunmak için faydalı olacağı sonucuna varmak mümkündür.
Özet (Çeviri)
Psychological challenges often arise after divorce, particularly during the initial stages of separation, which can be especially difficult for parents. This challenging period not only exacerbates individual psychological issues but also impacts parenting processes and the parent-child relationship. Therefore, it is crucial to support single parents in maintaining psychological well-being, enhancing psychological flexibility, and improving parenting practices. While various intervention programs have been developed globally to address these needs, it has been identified that Türkiye lacks a psychological support program for divorced individuals that integrates psychological flexibility, emotion regulation, and post-divorce parenting. This study aims to evaluate the effectiveness of an Acceptance and Commitment Therapy (ACT) based group intervention program for divorced parents on improving psychological flexibility, emotion regulation skills, depression, anxiety, stress levels, and positive parenting behaviors. The research adopts a pretest, posttest, follow-up, randomized controlled experimental design. To gather quantitative data, the Psychological Flexibility Questionnaire, Emotion Regulation Questionnaire, Depression Anxiety Stress Scale, and Alabama Parenting Questionnaire were administered. A total of 56 divorced parents, each with at least one child aged between 6 and 18 years, participated in the study. Data were collected at three stages: pretest, posttest, and follow-up. The intervention involved online sessions averaging 90 minutes each, conducted over eight weeks with 29 participants. The findings revealed that the intervention program significantly increased psychological flexibility and decreased depression and anxiety levels among the participants, with these effects persisting during the follow-up period. However, the program did not produce statistically significant effects on emotion regulation and parenting practices. In conclusion, ACT-based group interventions can be beneficial for divorced parents, offering support in navigating challenging situations by enhancing psychological flexibility and contributing to overall psychological well-being by reducing depression and anxiety levels.
Benzer Tezler
- Kabul ve kararlılık terapisi odaklı psikoeğitim programının anne babası boşanmış ergenlerin bilişsel esneklik ve öfke düzeylerine etkisi
The effect of acceptance and commitment therapy-focused psychoeducational program on cognitive flexibility and anger levels of adolescents with divorced parents
ECENUR KOYUNCU
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN BARBAROS YALÇIN
- Kabul ve kararlılık terapisi odaklı, hekimlere yönelik internet temelli bir kendine yardım programının geliştirilmesi ve psikolojik sağlık üzerindeki etkisinin incelenmesi
Development of an internet-based self-help program for physicians based on acceptance and commitment therapy and its impact on psychological health
GİZEM BOZYEL
- Kronik ağrıda uygulanan kabul ve kararlılık terapisi müdahaleleri
Acceptance and commitment therapy interventions for chronic pain
HALİL İBRAHİM SARIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Nişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LÜTFİYE KAYA CİCERALİ
- Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) temelli maneviyatla bütünleştirilmiş psikolojik destek programının internet bağımlılığı belirtileri gösteren bireyler üzerindeki etkileri: Bir karma yöntemler araştırması
The effects of an Acceptance and Commitment Therapy (ACT)-based, spiritually integrated psychological support program on individuals showing symptoms of internet addiction: A mixed-methods study
AYŞE GÖKMEN
Doktora
Türkçe
2026
PsikolojiNecmettin Erbakan ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDÜLKERİM BAHADIR
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ERŞAHİN
- Özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlere uygulanan kabul ve kararlılık terapisi temelli girişimlerin psikolojik sağlamlık depresyon anksiyete stres düzeylerine ve bakım yüküne etkisi
The effect of acceptance and commitment therapy-based interventions applied to parents with special needs children on psychological resilience depression anxiety stress levels and care burden
ECEM ÇİÇEK GÜMÜŞ