Askerî eğitim ve sosyal değişme: Mekteb-i Harbiye örneği
Military education and social change: The case of the Mekteb-i Harbiye
- Tez No: 985158
- Danışmanlar: PROF. DR. EFDAL AS
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Eğitim ve Öğretim, Sosyoloji, History, Education and Training, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Askeri eğitim, Askeri tarih, Sosyal değişme, Sosyal tarih, Military education, Military history, Social change, Social history
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Milli Savunma Üniversitesi
- Enstitü: Alparslan Savunma Bilimleri ve Milli Güvenlik Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Askeri Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yeniçeri Ocağı'nın 1826'da kaldırılmasının ardından askeri eğitim alanında Osmanlı Devleti'nin yaşadığı en büyük sorunlardan biri nitelikli subay eksikliği olmuştur. Bu eksikliği gidermek için 1834 tarihinde kurulan ve günümüzde de Kara Harp Okulu olarak varlığını sürdüren Mekteb-i Harbiye ismindeki okul tarih boyunca pek çok komutan, devlet adamı ve siyasetçi yetiştirmiştir. Devletin subay temini için inşa ettiği bu kurum aynı zamanda çağının modern okullarından biri olmuştur. Askerî eğitimin yanı sıra fen bilimleri, matematik, yabancı dil, jimnastik, resim gibi derslerin de okutulduğu bu okulun öğrencileri modern araç gereçlerle donatılmış bir kurumda Avrupa'dan getirilen profesyonel eğitmenlerin gözetiminde eğitimden geçmişler ve yurtdışına eğitim amacıyla gönderilmişlerdir. Osmanlı İmparatorluğu'nda Batılılaşma hareketlerinin bir parçası olarak değerlendirebileceğimiz Mekteb-i Harbiye, Osmanlı ordusunun modernleşmesine katkıda bulunan bu kurum olmasının yanında aynı zamanda Osmanlı toplumunda Batı'ya yönelimin bir parçası olarak daha geniş bir modernleşme hareketine de zemin hazırlamıştır. Modernleşme ile birlikte Mekteb-i Harbiye Osmanlı İmparatorluğu'nda sosyal hareketliliği de tetiklemiştir. Birçoğu halktan gelen öğrencilerin bu okulda aldıkları eğitim sayesinde üst düzey askerî ve bürokratik pozisyonlara yükselme imkânı bulmaları toplumsal yapıda önemli bir değişim yaratmıştır. Nitekim Mekteb-i Harbiye mezunları Osmanlı'nın son döneminde ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecinde önemli roller üstlenmiştir. Bu sebeple modernleşme kapsamında askerî eğitimin etkilerini analiz etmek ve bunun için de uzun yıllardır sorulan 'Eğitim bir sosyal değişme yaratabilir mi?' sorusunun 'Askerî eğitim bir sosyal değişme yaratabilir mi?' şeklinde dönüştürülerek cevaplanması gerekmektedir. Bu doğrultuda Mekteb-i Harbiye mezunu kişilerin hatıratları incelenmiş ve okul yıllarına ait anılarda sosyal değişime ilişkin bulgular değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Following the abolition of the Janissary Corps in 1826, one of the Ottoman Empire's most important problems in military education was the shortage of qualified officers. Founded in 1834 to address this shortage, the Harbiye School, which continues its existence today as the Military Academy, has trained numerous commanders, statesmen, and politicians throughout history. This institution, built by the state to recruit officers, was also one of the modern schools of its time. In addition to military training, students from this school offered courses such as science, mathematics, foreign languages, gymnastics, and art. They received their education in an institution equipped with modern equipment and under the supervision of professional instructors brought from Europe. They were also sent abroad for further education. The Harbiye School, which can be considered a component of the Westernization movements in the Ottoman Empire, not only contributed to the modernization of the Ottoman army, but also laid the groundwork for a broader modernization movement as part of the Ottoman society's shift toward the West. Along with modernization, the Harbiye School also stimulated social mobility in the Ottoman Empire. The education received by students, many of whom were commoners, allowed them to rise to high-level military and bureaucratic positions, creating a significant shift in social structure. Indeed, Harbiye graduates played significant roles in the late Ottoman period and the founding of the Republic of Turkey. Therefore, it is necessary to analyze the effects of military education within the context of modernization, and to address this, the long-standing question,“Can education lead to social change?”needs to be rephrased as“Can military education lead to social change?”To this end, the memoirs of Harbiye graduates were examined, and findings regarding social change in their memoirs from their school years were evaluated.
Benzer Tezler
- II. Mahmud Dönemi ıslahat hareketleri ve II. Mahmud'un eğitim öğretim faaliyetleri
Reform movements in mahmud ii period and education & teaching facilities in Mahmud II Period
NURDAL AGRAS
- 18. ve 19. yüzyıllarda Avrupa'da beden eğitimi akımlarının Türkiye'deki görünümleri ve Selim Sırrı Tarcan'ın çabaları
The reflection of European physical educations approaches in the 18th and 19th centuries in Turkey and the effors of Selim Sırrı Tarcan
FATMA GAMZE ANÇEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
SporGazi ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. İBRAHİM YILDIRIM