Katılımcı bütçe: Dünya uygulamaları ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi örneği
Participatory budgeting: Global practices and the case of Istanbul Metropolitan Municipality
- Tez No: 985288
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET HANEFİ TOPAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırklareli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Katılımcı bütçeleme, çeyrek asrı aşkın süredir dünyanın farklı kentlerinde uygulanan; kamu kaynaklarının tahsisinde yurttaşlara doğrudan söz hakkı veren ve sürekli evrilen dinamik bir karar alma mekanizmasıdır. Bu yaklaşım, yerel ölçekte katılımı artırarak planlama ve uygulama süreçlerine yurttaşları dâhil eder, kamu mali yönetiminde şeffaflık ile hesap verebilirliği güçlendirir ve demokrasinin derinleşmesine katkı sunar. Uluslararası deneyimler, katılımcı bütçenin yalnızca mali önceliklerin belirlenmesinde değil, aynı zamanda toplumsal güvenin pekiştirilmesi ve kamu yönetiminin meşruiyetinin artmasında da etkili olduğunu göstermektedir. Bu yönüyle katılımcı bütçe, demokratik yönetişim ilkelerini somutlaştıran stratejik bir araçtır. Bu tez, Türkiye'de katılımcı bütçenin henüz kurumsallaşamamış olmasını ve mevcut girişimlerin etkinlik, kapsayıcılık ve sürdürülebilirlik bakımından sınırlılıklarını sorunlaştırmaktadır. Literatür incelemesi, ulusal yazında küresel deneyimlerin aktarıldığını buna karşın Türkiye'deki uygulamaların, özellikle büyükşehir belediyeleri düzeyinde, sistematik biçimde ele alınmadığını ortaya koymaktadır. Çalışma, bu boşluğu İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) örneği üzerinden doldurarak literatüre katkı sunmayı hedefler. Bu kapsamda çalışmada, katılımcı bütçenin kuramsal temelleri özetlenmiş, dünyada başarılarıyla öne çıkan uygulamalardan çıkarılan dersler sunulmuş ve İBB deneyimi tasarım, süreç ve uygulama adımları bakımından karşılaştırmalı analiz yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Sonuçlar, İBB'nin katılımcı bütçe uygulamasının beklenen dönüştürücü etkiyi henüz yaratamadığını; kurumsallaşma için geliştirilmesi gereken çok sayıda yönünün olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Participatory budgeting is a dynamic decision-making mechanism that has been implemented in various cities around the world for over a quarter of a century. It grants citizens a direct voice in the allocation of public resources and continues to evolve over time. This approach by enhancing participation at the local level, it involves citizens in planning and implementation processes, strengthens transparency and accountability in public financial management, and contributes to the deepening of democracy. International experiences demonstrate that participatory budgeting is effective not only in determining fiscal priorities but also in fostering social trust and enhancing the legitimacy of public administration. In this regard, participatory budgeting constitutes a strategic tool that gives concrete expression to the principles of democratic governance. This thesis problematizes the lack of institutionalization of participatory budgeting in Turkey and examines the limitations of existing initiatives in terms of effectiveness, inclusivity, and sustainability. A review of the literature reveals that while global experiences have been introduced into the national discourse, practices within Turkey—particularly at the metropolitan municipality level—have not been systematically analysed. This study seeks to address that gap by offering a modest contribution to the literature through an in-depth examination of the Istanbul Metropolitan Municipality (IBB) case. Within this framework, the study outlines the theoretical foundations of participatory budgeting, presents lessons learned from internationally recognized best practices, and analyses the IBB experience in terms of its design, process, and implementation steps using a comparative analysis method. The findings indicate that IBB's participatory budgeting initiative has yet to achieve its anticipated transformative impact and that several aspects require further development for full institutionalization.
Benzer Tezler
- Addressing diversity through participatory approaches for ınclusive public spaces: The case of ıstanbul
Kapsayici kamusal alanlar için çeşitliliğin katilimci tasarimla ele alinmasi: İstanbul örneği
NOUR ALKHAYAT
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKSENİN İNALHAN
- Küreselleşme ve yükseköğretimde ulusötesi aktörlere ilişkin akademisyen görüşleri
Perspective of academics on globalization and transnational actors in higher education
KADRİYE BEGÜM DOĞRUYOL ALADAK
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEN BAKİOĞLU
- Düşük karbonlu hareketliliğin yönetişimi: Mersin örneği
Governance of low carbon mobility: The case of Mersin
ÖMER KÜRŞAT BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDA BEYAZIT
- Belediyelerde katılımcı bütçe olgusu ve mali özerklik ilişkisi: Bursa Nilüfer Belediyesi örneği
The phenomenon of participatory budget in municipalities and the relationship between financial autonomy: The case of Bursa Nilüfer Municipality
ESRA AKCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Kamu YönetimiBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET NİYAZİ ÖZKER
- Bütçe sistemlerinde dönüşüm ve yeni bütçe yaklaşımları çerçevesinde Türkiye üzerine bir değerlendirme
Transformation in budget systems and an assessment of Turkey within the framework of the new budget approaches
FURKAN TOSUNCU