Hibrit risk analiz yöntemleri ile deniz taşımacılığında inert gaz sisteminin değerlendirilmesi
Evaluation of inert gas system in maritime transportation with hybrid risk analysis methods
- Tez No: 985386
- Danışmanlar: PROF. DR. YASİN ARSLANOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Denizcilik, Marine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Denizcilik sektörü, deniz ve kıyı işletmeleri ile bunlara destek sağlayan hizmet alanlarını kapsayan geniş bir yapıya sahiptir. Bu sektörün temel bileşeni olan deniz taşımacılığı, farklı tür ve miktarlardaki yüklerin küresel ölçekte taşınmasına olanak sağlayarak uluslararası ticarette kritik bir rol üstlenmektedir. Bununla birlikte, deniz taşımacılığının doğasında yer alan çeşitlilik ve operasyonel karmaşıklık, gemilerin bütünlüğünü tehdit eden çeşitli riskleri beraberinde getirmektedir. Çevresel faktörler önemli riskler yaratmakla birlikte, gemi operasyonlarından kaynaklanan içsel risklerin daha belirleyici olduğu bilinmektedir. Özellikle tanker gemilerinde yangın kaynaklı olayların yaygınlığı ve yol açtığı büyük felaketler bu riskleri daha da kritik hale getirmektedir. Bu nedenle yangın önleme sistemleri, özellikle inert gaz sistemleri, güvenliğin sağlanmasında hayati öneme sahiptir. İnert gaz sistemlerinin kesintisiz ve güvenilir çalışması büyük önem taşımakla birlikte, bu sistemlerde meydana gelen arızaların ciddi kazalara yol açtığı bilinmektedir. Literatürde bu sistemlerin çalışma prensipleri üzerine çeşitli bilgiler bulunsa da kapsamlı bir risk analizi yaklaşımının eksik olduğu görülmektedir. Bu tez çalışması, inert gaz sistemlerinde oluşabilecek arızalar ve operasyonel hataların yol açabileceği riskleri değerlendirmek amacıyla hibrit bir yöntem önermektedir. Bu kapsamda HAZOP, FTA, D-S kanıt teorisi ve HEART yöntemleri bir arada kullanılarak sistematik bir analiz gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen metodoloji, hem teorik hem de pratik açıdan anlamlı sonuçlar üretmiş ve yüksek oksijen girişinin yangın ve patlama riskini önemli ölçüde artırdığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, proaktif güvenlik yönetimi açısından önemli katkılar sunmakta olup, önerilen yaklaşımın farklı endüstrilere uyarlanabilir nitelikte olduğu ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
The maritime industry encompasses sea and coastal enterprises as well as supporting service sectors, forming a broad operational structure. As the fundamental component of this industry, maritime transportation plays a critical role in global trade by enabling the movement of diverse types and quantities of cargo across the world. However, the inherent diversity and operational complexity of maritime transportation introduce various risks that threaten the integrity of ships. Although environmental factors create significant hazards, operational and system-based internal risks are known to be more decisive. Fire-related incidents, particularly on tanker vessels, are among the most frequently reported events and have the potential to cause severe disasters. For this reason, fire prevention systems—especially inert gas systems—are vital for ensuring safety. The continuous and reliable functioning of inert gas systems is essential, yet failures within these systems have been linked to major accidents. While the literature provides information regarding the operational principles of inert gas systems, comprehensive risk assessment approaches remain limited. This doctoral study proposes a hybrid method to evaluate risks arising from failures and operational deviations in inert gas systems. A systematic analysis was conducted using HAZOP, FTA, D-S evidence theory, and the HEART method in combination. The developed methodology produced meaningful theoretical and practical results, revealing that high oxygen ingress significantly increases fire and explosion risks. The findings contribute to proactive safety management and demonstrate that the proposed approach is adaptable to other industries with critical systems, offering a versatile framework for early detection of vulnerabilities and improved risk mitigation.
Benzer Tezler
- Deniz taşımacılığında nikel madeni yükünün sıvılaşmasından kaynaklanan deniz kazalarının bulanık hata ağacı analizi (FFTA) ve hata türleri ve etkileri analizi (FMEA) yöntemleri ile incelenmesi
Investigation of marine accidents caused by liquefication of nickel ore cargo in sea transport with fault tree analysis and failure modes effects analysis methods
MURAT ALKAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DenizcilikKaradeniz Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEVRAN YAZIR
- Prioritisation of the digital transformation strategies for enhancing maritime safety: Introducing a novel concept
Deniz emniyetinin artırılması için dijital dönüşüm stratejilerinin önceliklendirilmesi: Özgün bir konseptin tanıtımı
MUHAMMED FATİH GÜLEN
Doktora
İngilizce
2026
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN ARSLAN
- Gemi operasyonlarındaki risklerin analizi ve yönetilmesi: Hibrit yöntemlerle hata türleri ve etkileri analizi
Analysis and management of risks in ship operations: Failure modes and effects analysis with hybrid methods
MERT SUSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DenizcilikKocaeli ÜniversitesiDenizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT YORULMAZ
- Gemilerde insan faktörünün acil durumlar üzerindeki etkilerinin analizi
Analysis of the effects of human factor on emergencies in ships
FERDİ ÇINAR
Doktora
Türkçe
2025
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMRE AKYÜZ
DOÇ. DR. HAKAN DEMİREL
- A quantitative approach on human factor analysis in maritime operations
Deniz operasyonlarında insan faktörü analizi üzerine kantitatif bir yaklaşım
PELİN ERDEM
Doktora
İngilizce
2021
Denizcilikİstanbul Teknik ÜniversitesiDeniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE AKYÜZ