Ruh sağlığı profesyonellerinde spiritüel iyi oluş ve algılanan stresin eşduyum yorgunluğu ile ilişkisi
Relationship between spiritual well-being and perceived stress with compassion fatigue among mental health professionals
- Tez No: 985387
- Danışmanlar: PROF. DR. ITIR TARI CÖMERT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Eşduyum yorgunluğu, Tükenmişlik, Eşduyum memnuniyeti, Spiritüel iyi oluş, Algılanan stres, Varoluşsal iyi oluş, Compassion fatigue, Burnout, Compassion satisfaction, Spiritual well-being, Perceived stress, Existential well-being
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de ruh sağlığı profesyonellerinin eşduyum yorgunluğu, eşduyum memnuniyeti ve tükenmişlik durumlarının; algılanan stres ve spiritüel iyi oluş açısından incelenmesidir. Ayrıca katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine ilişkin eşduyum yorgunluğu, tükenmişlik ve eşduyum memnuniyeti düzeylerinin karşılaştırma analizleri ele alınmıştır. Araştırmanın örneklemini 23-55 yaş arasında Türkiye'de yaşayan 167 ruh sağlığı profesyoneli oluşturmaktadır. Katılımcılardan Demografik Bilgi Formu, Çalışanlar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği, Spiritüel İyi Oluş Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği'nden oluşan anket formu aracılığıyla veriler toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizi Jamovi programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Eşduyum yorgunluğu, eşduyum memnuniyeti, tükenmişlik ile spiritüel iyi oluş ve algılanan stres arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Korelasyon Analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlara göre, algılanan stres ile eşduyum yorgunluğu ve tükenmişlik arasında pozitif yönde; algılanan stres ile eşduyum memnuniyeti ve spiritüel iyi oluş arasında negatif yönde ilişkiler olduğu bulunmuştur. Ruh sağlığı profesyonellerinin eşduyum yorgunluğu, eşduyum memnuniyeti ve tükenmişlik puanlarının sosyo-demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek üzere Welch Testi, Kruskal-Wallis H testi ve Tek Yönlü Varyans Analizleri uygulanmıştır. Ruh sağlığı profesyonellerinin eşduyum yorgunluğu, eşduyum memnuniyeti ve tükenmişlik puanlarının hangi değişkenler tarafından yordandığını belirlemek amacıyla Stepwise yöntemi ile Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda, algılanan stresin eşduyum yorgunluğunu yordadığı; varoluşsal iyi oluşun eşduyum memnuniyetini negatif yönde yordadığı; yine varoluşsal iyi oluşun tükenmişliği pozitif yönde yordadığı bulunmuştur. Eşduyum yorgunluğu ile spiritüel iyi oluş arasındaki ilişkide, algılanan stresin aracı rolünü incelemek amacıyla Jamovi MedMod eklentisi kullanılarak Genel Doğrusal Model (GLM) aracılık analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda, spiritüel iyi oluşun eşduyum yorgunluğu ile olan ilişkisinde algılanan stresin tam aracı rol oynadığı gözlenmiştir. Mevcut çalışmanın bulguları, mesleki tükenmişliğin ve eşduyum yorgunluğunun yalnızca dışsal koşullarla değil, bireyin içsel stres algısı ve anlam arayışıyla da ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, ruh sağlığı profesyonellerine yönelik destekleyici müdahalelerde spiritüel kaynakların ve psikolojik dayanıklılığı güçlendirmeye yönelik içsel mekanizmaların dikkate alınması önerilmektedir. Araştırmanın bulguları, literatürdeki benzer çalışmalarla karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine compassion fatigue, compassion satisfaction, and burnout levels among mental health professionals in Turkey in relation to perceived stress and spiritual well-being. In addition, comparative analyses were conducted to explore differences in compassion fatigue, burnout, and compassion satisfaction based on participants' sociodemographic characteristics. The sample consisted of 167 mental health professionals residing in Turkey, aged between 23 and 55. Data were collected through a questionnaire including a Demographic Information Form, Professional Quality of Life Scale, Spiritual Well-Being Scale, and Perceived Stress Scale. The analysis of data obtained in the study was conducted using Jamovi software. To examine the relationships among compassion fatigue, compassion satisfaction, burnout, spiritual well-being, and perceived stress, Correlation analyses were performed. The results revealed that perceived stress was positively correlated with compassion fatigue and burnout, and negatively correlated with compassion satisfaction and spiritual well-being. To assess whether compassion fatigue, burnout, and compassion satisfaction scores differed by sociodemographic variables, Welch ANOVA, Kruskal-Wallis H test, and One-Way ANOVA were used where appropriate. Stepwise Multiple Linear Regression analyses were conducted to determine the predictors of the outcome variables. Findings indicated that perceived stress significantly predicted compassion fatigue, while existential well-being negatively predicted compassion satisfaction and positively predicted burnout. To test the mediating role of perceived stress in the relationship between spiritual well-being and compassion fatigue, a mediation analysis was conducted using the MedMod module in Jamovi. The results indicated that perceived stress fully mediated the relationship between spiritual well-being and compassion fatigue. These findings suggest that compassion fatigue and professional burnout are not solely influenced by external work-related factors, but also by internal variables such as stress perception and the search for meaning. In this context, it is recommended that supportive interventions for mental health professionals incorporate spiritual resources and internal mechanisms aimed at enhancing psychological resilience. The findings of this study were interpreted and discussed in light of the existing literature.
Benzer Tezler
- Özel eğitime gereksinim duyan çocukların ebeveynlerine yönelik manevi danışmanlık ve rehberlik
Spiritual counseling and guidance for parents of children in need of special education
BETÜL ÖZMEN AKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiManevi Danışmanlık ve Rehberlik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. TURGAY ŞİRİN
- Psiko-yasal değerlendirmesi yapılan çocuk ve ergenlerin sosyodemografik ve psikopatolojik verilerinin retrospektif incelenmesi
Retrospective analysis of sociodemographic and psychopathological data of children and adolescents WHO have a psycho-legal assessment
ALİCAN AYGÜN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriBursa Uludağ ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE PINAR VURAL
- Ruh sağlığı profesyonellerinde tükenmişlik sendromu ve algılanan stres
Burnout syndrome and percieved stress in mental health professionals
ZEYNEP DİZMEN HACIOSMANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiUygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERVE SETENAY İRİS
- Ruh sağlığı profesyonellerinde merhamet yorgunluğu ile iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between compassion fatigue and job satisfaction in mental health professionals
HÜSEYİN USLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sosyal HizmetSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSHAK AYDEMİR
- Sağlık profesyonellerinde çelişik duygulu cinsiyetçilik ile iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the ambivalent sexism and job satisfaction in healthcare professionals
GAMZE DALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRGÜL ÖZKAN