Dünya ve Türkiye'de sürdürülebilir katı atık yönetiminin iyi uygulama örnekleri ve Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi örneği
Good practice examples of sustainable solid waste management in the world and Turkey, and the case of Kahramanmaraş Metropolitan Municipality
- Tez No: 985417
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YETER AVŞAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanların tüketim alışkanlıkları gelişen toplumlarla birlikte değişime uğramıştır. Özellikle sanayileşmenin artması, hızlı nüfus artışı, kentleşme gibi faktörler tüketim alışkanlıklarındaki değişimin başlıca nedenleridir. Bu değişimler çevrenin ciddi boyutta zarar görmesine, kaynakların daha yoğun ve çoğu zaman kontrolsüzce kullanılmasına yol açmıştır. Bu durum çevre üzerinde geri dönülmesi mümkün olmayan etkiler yaratmakta; kaynakların tükenmesine, ekosistemin zarar görmesine ve gelecek kuşakların da hayatını tehlikeye atan bazı sorunları ortaya çıkarmıştır. Bu sorunlara karşı geliştirilen en önemli yaklaşımlardan biri sürdürülebilirlik kavramıdır. Sürdürülebilirlik, bugün ve gelecek nesiller için yaşanılabilir bir çevre oluşturmayı, iklim kriziyle mücadele etmeyi ve adil bir kaynak paylaşımını sağlamayı hedeflemektedir. Bu çerçevede, doğal kaynakların verimli kullanılması ve çevresel etkilerin en aza indirilmesi yönünde geliştirilen politikalar arasında atık yönetimi de kritik bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Sanayileşme ve tüketim düzeyindeki artışla birlikte ortaya çıkan atık miktarındaki hızlı yükseliş bu atıkların etkin bir biçimde yönetilmesini zorunlu kılmıştır. Son dönemde katı atık yönetimi, ülkelerin gündeminin odak noktası haline gelmiş ve atıkların kaynağında azaltılması, yeniden kullanımı, geri dönüşümü ile çevreye zarar vermeyecek biçimde bertaraf edilmesini içeren kapsamlı bir süreç olarak tanımlanmıştır. Bu süreç çevresel etkilerin en aza indirilmesini ve doğal kaynakların verimli kullanılmasını amaçlamaktadır. Bunlardan hareketle çalışmada, katı atık yönetimi sürdürülebilirlik çerçevesinde incelenmekte ve hem dünya genelinde hem de Türkiye'de uygulanan projeler ele alınmaktadır. Yine çalışmada Dünya ve Türkiye üzerinde katı atık yönetimine örnek uygulamalar incelenip, katı atık hizmetlerinin nasıl gerçekleştirildiği tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi (belge taraması) yöntemi ile yürütülmüştür. Öncelikle konuyla ilgili literatür taranarak daha önceki araştırmalar, resmi raporlar, akademik yayınlar, sistematik biçimde incelenmiştir. Bu kapsamda sürdürülebilir ve katı atık yönetimi alanında ulusal ve uluslararası düzeydeki çalışmalar değerlendirilmiş ve karşılaştırmalı bir çerçeve oluşturulmuştur. Çalışmanın son bölümünde ise, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi ile Kahramanmaraş Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2012-2023 yılları arasındaki Çevre Durum Raporları, Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi tarafından yayımlanan 2010-2024 yılları arası Faaliyet Raporları ve 2020-2024 ile 2025-2029 yıllarını kapsayan Stratejik Planlar analiz edilerek, ilgili birimlerin katı atık yönetimi politikaları ve bu politikaların sürdürülebilirlik ilkeleriyle uyumu incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda Kahramanmaraş'ta katı atıkların toplanması, ayrıştırılması, geri dönüşüme kazandırılması ve çevreye zarar vermeyecek biçimde bertaraf edilmesi gibi faaliyetlerin yürütüldüğü; ayrıca halkın bilinçlendirmesine yönelik eğitim ve farkındalık çalışmalarının gerçekleştirildiği ve bu faaliyetlerin sürdürülebilirlik ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeye çalışıldığı bulgusuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
People's consumption habits have changed along with developing societies. Factors such as increased industrialization, rapid population growth, and urbanization are the main reasons for this change in consumption habits. These changes have led to serious damage to the environment and the more intensive and often uncontrolled use of resources. This situation creates irreversible effects on the environment; it has led to the depletion of resources, damage to the ecosystem, and the emergence of problems that endanger the lives of future generations. One of the most important approaches developed to address these issues is the concept of sustainability. Sustainability aims to create a livable environment for present and future generations, combat the climate crisis, and ensure fair resource sharing. In this context, waste management stands out as a critical element among the policies developed to ensure the efficient use of natural resources and minimize environmental impacts. The rapid increase in waste volumes resulting from industrialization and rising consumption levels has made the effective management of this waste imperative. In recent years, solid waste management has become a focal point on the agenda of countries and has been defined as a comprehensive process that includes reducing waste at source, reuse, recycling, and disposal in a manner that does not harm the environment. This process aims to minimize environmental impacts and ensure the efficient use of natural resources. Based on this, the study examines solid waste management within the framework of sustainability and addresses projects implemented both globally and in Turkey. The study will also examine exemplary applications of solid waste management in the world and Turkey, and attempt to determine how solid waste services are carried out. The study was conducted using the document analysis (document review) method, which is one of the qualitative research methods. First, the relevant literature was reviewed, and previous studies, official reports, and academic publications were systematically examined. Within this scope, national and international studies in the field of sustainable and solid waste management have been evaluated and a comparative framework has been established. In the final section of the study, the environmental status reports published by the Kahramanmaraş Metropolitan Municipality and the Kahramanmaraş Provincial Directorate of Environment, Urbanization, and Climate Change for the years 2012-2023, along with the activity reports for the periods 2010 -2024 activity reports, and the strategic plans covering the 2020-2024 and 2025-2029 periods were analyzed to examine the solid waste management policies of the relevant units and the compliance of these policies with sustainability principles. This study found that activities such as the collection, separation, recycling, and environmentally sound disposal of solid waste are carried out in Kahramanmaraş; that education and awareness campaigns aimed at raising public awareness are conducted; and that efforts are made to ensure these activities are carried out in line with sustainability principles.
Benzer Tezler
- Atıksu arıtma tesislerinde enerji verimliliğinin incelenmesi
Energy efficiency in wastewater treatment plants
ZEHRA AYNUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İZZET ÖZTÜRK
- A closed loop sustainable supply chain network design for waste electrical & electronic equipment
Elektrik ve elektronik ekipman atıkları için kapalı döngü sürdürülebilir tedarik zinciri ağ tasarımı
GÖKHAN ALDEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜR BERSAM BOLAT
- Application of different strategies to improve anaerobic digestion for organic fraction of municipal solid waste
Kentsel katı atıkların organik fraksiyonunun anaerobik çürütme performansını iyileştirmek için farklı stratejilerin uygulanması
YAĞMUR KABAKCI
Doktora
İngilizce
2024
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ATİLLA ARIKAN
PROF. DR. FEHMİ GÖRKEM ÜÇTUĞ
- Environmental and economic assessment of zero waste management
Sıfır atık yönetiminin çevresel ve ekonomik sonuçlarının değerlendirilmesi
KADRİYE ELİF MAÇİN
Doktora
İngilizce
2023
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ATİLLA ARIKAN
DOÇ. DR. ANDERS DAMGAARD
- İklim değişikliği ile mücadelede önemli bir role sahip yeraltı barajlarında yenilikçi yaklaşım önerileri
Innovative approach suggestions for underground dams having an important combating climate change
ÇİĞDEM CEBECİ İSLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İnşaat MühendisliğiKarabük Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜLAY EKEMEN KESKİN