Geri Dön

Toplumsal mekânın inşası bağlamında kültürel anlatılar ve mekânsal pratikler

Cultural Narratives and Spatial Practices in the Production of Social Space

PDF İndir

  1. Tez No: 985547
  2. Yazar: SÜMEYYE UÇAR
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT ULUBAY
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Mimarlık, Architecture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Bina Araştırma ve Planlama Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Yerel mimari, insan medeniyetinin ayak izlerini kendi içerisinde barındıran ve insan deneyimlerinin mimari üretimin dokusuna işlediği bir zemini temsil etmektedir. Temsil ettiği bu zemin ile biçimsel özelliklerinin yanı sıra kültürel anlatıları ve mekânsal pratikleri kendisine dahil ederek düşün-eylem alanını kurgulamaktadır. Toplumun yaşam biçimi, hikayesi, öğretisi ve yer ile kurduğu bağlar etrafında şekillenen düşün-eylem alanı çok boyutlu katmanlı bir yapıya dönüşmektedir. Düşünce ile beden, bilgi ile deneyim, öğreti ile anlatı, somut ile soyut, birey ile toplum arasındaki eşik bu alanda erimektedir. Düşüncenin yön verdiği eylem ile eylemi kapsayan düşünce birbiri arasında diyalektik bir çerçeve çizmektedir. Düşün-eylem alanı, sadece zihinsel bir kavrayış düzlemi ile sınırlı değildir; bununla birlikte mekânda anlam bularak iz bırakan, düşüncenin ve eylemin mekânsallaştığı, sürekli dönüşüm içinde olan bir üretim pratiğidir. Bir yandan geçmişten gelen bilgi birikimini bugüne taşırken, diğer yandan ritüel ile şekillenen mekânsal pratiklerin icrasıyla mekânı yaşayan ve süreğen bir zemine dönüştürmektedir. Dolayısıyla, yerel mimarinin kültürel anlatı ve mekânsal pratik katmanlarından oluşan düşün-eylem alanı toplumsallıklar ile pekişen, kolektif bellek ile şekillenen, düşsel bağlar ile anlam bulan ve eylem ile kök salan mekânlar inşa etmektedir. Yerel mimarinin nesiller boyunca rafine edilerek taşıdığı bilgiyi, anlatıyı ve pratiği mimari mekâna dönüştürme potansiyeli nedeniyle, tez çalışması toplumsal mekânın inşasını kendine temel almaktadır. Bireysellikten kolektifliğe doğru ilerleyen bu inşa süreci, yere ait bilgi nesnesi olarak değerlendirilen kültürel anlatıların oluşturduğu düşün alanı ve mekâna ait bir pratik olarak değerlendirilen ritüellerin icra edildiği eylem alanı çerçevesinde analiz edilmektedir. Yere ait anlatılar ile bütünleşen mekânsal pratikler ritüeller aracılığıyla bedenleşerek mekâna yansımakta ve toplumsal mekânın inşasında ve yaşatılmasında işlevsel bir rol üstlenmektedir. Çalışma, temel aldığı bu çerçeve doğrultusunda yerel mimarideki toplumsal mekânların inşasını incelemektedir. Yerele ait bilgi ve mekânsal pratiklerin potansiyeli, toplumsal mekânın inşasının kuramsal ve kavramsal bir bakış açısı ile ele alınmasına aracılık etmektedir. Bu potansiyelin yerel mimari inşa süreçlerine etkisini görünür kılmak amacıyla tez kapsamında iki farklı örnek ele alınmıştır. Örneklerden birini Japonya'da her yirmi yılda bir toplumun katılımı ile yeniden inşa edilen Shikinen Sengu ritüeli (Ise Tapınağı) ve mekânı inşa süreci oluşturmaktadır. Diğerini ise Mali'de her yıl kolektif katılım ile gerçekleştirilen Crépissage ritüeli (Djenné Cami) ve mekânı yaşatma sürecini kapsamaktadır. Bu örnekler çalışma kapsamında, yöntemsel çerçeve olarak fenomenolojik ve yorumlayıcı bir yaklaşım ile analiz edilmekte, mevcut literatüre dayalı metinler, görsel belgeler ve belgeseller üzerinden nitel verilerden yararlanılmaktadır. Tez çalışmasının temel hedefi toplumsallık ile ilişkisi bağlamında yerel mimarlığın üretim süreçlerinin kültürel anlatı ve mekânsal pratikler üzerinden incelemek; yerel mimari mekânın salt fiziksel bir üretimin dışında okunarak toplumsal bağlarını ortaya koymaktır.

Özet (Çeviri)

Vernacular architecture represents a ground that contains the footprints of human civilisation within itself and where human experiences are woven into the fabric of architectural production. With this ground it represents, it constructs the field of thought-action by including cultural narratives and spatial practices as well as its formal characteristics. The field of thought-action shaped around the society's way of life, story, teaching and the ties it establishes with the place turns into a multidimensional layered structure. The threshold between thought and body, knowledge and experience, teaching and narrative, concrete and abstract, individual and society dissolves in this field. The action guided by thought and the thought covering the action draw a dialectical framework between each other. The field of thought-action is not only limited to a mental plane of comprehension; it is also a practice of production that leaves its mark by finding meaning in space, where thought and action are spatialised and in constant transformation. On the one hand, it carries the accumulation of knowledge from the past to the present, on the other hand, it transforms the space into a living and continuous ground with the performance of spatial practices shaped by ritual. Therefore, the thought-action field of vernacular architecture, which consists of layers of cultural narrative and spatial practice, builds spaces that are reinforced by socialities, shaped by collective memory, find meaning through imaginary ties and take root through action. Due to the potential of vernacular architecture to transform the knowledge, narrative and practice refined over generations into architectural space, the thesis is based on the construction of social space. This construction process, which progresses from individuality to collectivity, is analysed within the framework of the field of thought formed by cultural narratives, which are considered as objects of knowledge belonging to the place, and the field of action where rituals are performed, which are considered as a practice belonging to the place. Spatial practices that are integrated with the narratives of the place are embodied through rituals and reflected in the space and assume a functional role in the construction and survival of social space. In line with this framework, the study analyses the construction of social spaces in local architecture. The potential of local knowledge and spatial practices mediates the construction of social space from a theoretical and conceptual perspective. To make visible the impact of this potential on local architectural construction processes, two different examples are discussed within the scope of the thesis. One of the examples is the Shikinen Sengu ritual (Ise Temple) in Japan, which is rebuilt every twenty years with the participation of the community, and the process of constructing the space. The other example is the Crépissage ritual (Djenné Mosque) in Mali, which is organised every year with collective participation, and the process of sustaining the space. Within the scope of the study, these examples are analysed with a phenomenological and interpretive approach as a methodological framework, and qualitative data are used through texts, visual documents and documentaries based on existing literature. The main objective of the thesis is to analyse the production processes of local architecture in the context of its relationship with sociality through cultural narrative and spatial practices; to reveal the social ties of local architectural space by reading it beyond a purely physical production.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    924890

    Understanding the social production of virtual space: User-environment relations in immersive social virtual reality from a postphenomenological perspective

    Sanal mekânın toplumsal üretimini anlamak: Postfenomenolojik perspektiften sürükleyici sosyal sanal gerçeklikte kullanıcı-çevre ilişkileri

    MİNE BERTAN YILMAZ

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KEREM RIZVANOĞLU

  2. Tez No

    633525

    Televizyon dizilerinde kültürel temsiller: Mardin dizileri örneği

    Représentations culturelles dans les séries télévisées: Exemple de les séries télévisées de Mardin

    SEZER AHMET KINA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Radyo-TelevizyonGalatasaray Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ECE VİTRİNEL

  3. Tez No

    967349

    Bilim, tıp ve teknolojiyi edebiyat aracılığıyla okumak: Tüberküloz ve ilgili sağlık mekânları bağlamında Türkiye'deki deneyimler (1900–1950)

    Reading science, medicine and technology through literature: Experiences in Türkiye in the context of tuberculosis and places of healthcare (1900–1950)

    MELİKE KARALİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Deontoloji ve Tıp Tarihiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Bilim ve Teknoloji Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TUNCAY ZORLU

  4. Tez No

    389405

    Kamusal alanın üretimi: Taksim meydanı

    Production of public space: Taksim square

    BİRGE YILDIRIM

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik Üniversitesi

    Peyzaj Mimarlığı Bölümü

    PROF. DR. ARZU ERDEM

  5. Tez No

    346498

    Alışveriş merkezlerinin tarihsel süreç içinde gösterdiği değişimler ve mekansal kurgularının sosyal yaşam üzerindeki etkilerinin örnekler üzerinde analizi

    The innovation of shopping malls within the historical process and the analogous analysis of its effects, of social life of the spatial fantasies

    İLDEM AYTAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2013

    TarihMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    İç Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ONUR ALTAN

Geri Dön