BIST 100 endeksi ile VIX, döviz kuru, altın ve Nasdaq Kripto Endeksi arasındaki volatilite bağlantılılığının analizi
Analysis of volatility connectedness among BIST 100 index, VIX, exchange rates, gold and Nasdaq Crypto Index
- Tez No: 985579
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF ARİFOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, İşletme, Ekonomi, Finance, Business Administration, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finansman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küreselleşme ile birlikte piyasalardaki etkileşim artmış ve yatırımcıların karşı karşıya kaldığı riskler çeşitlenmiş, portföy yönetimi süreçleri daha karmaşık hale gelmiştir. Bu nedenle, finansal piyasalarda riskler, volatilite ve piyasalar arasındaki bağlantılılık düzeylerinin incelenmesi hem teorik hem de uygulamalı açıdan büyük önem taşımaktadır. Çalışmada, Türkiye'nin önde gelen sermaye piyasası göstergesi BIST 100 endeksi ile küresel piyasa risk ölçütleri ve alternatif yatırım araçları olan VIX endeksi, USD ve EURO döviz kurları, ONS altın ve Nasdaq Kripto Endeksi arasındaki volatilite bağlantılılığı ve yayılımı incelenmiştir. Sistematik ve sistematik olmayan riskler çerçevesinde piyasalardaki oynaklıklar analiz edilmiştir. Analizlerde Zamanla Değişen Parametreli Vektör Otoregresif (TVP-VAR) modeli kullanılmıştır. Dinamik ikili bağlantılılık bulgularına göre, NCI'nin son dönemlerde BIST ile bağlantılılığının arttığını ortaya koymaktadır. Bu durum, kripto paraların alternatif ve bağımsız yatırım aracı olma özelliğini giderek kaybettiğini ve geleneksel finansal piyasalarla daha bütünleşik hareket etmeye başladığını göstermektedir. Özellikle tüm dönemlerde volatilite alıcısı olmasına karşın, son dönemde NCI'nın BIST100 üzerinde volatilite yayan bir aktör haline gelmeye başladığı saptanmıştır. Buna göre, kripto paraların son dönemde BIST ile olan bağlantılılığının arttığını ve geleneksel finansal piyasalarla daha bütünleşik hareket etmeye başladığını göstermektedir. Değişkenler arasındaki toplam bağlantılılığın en yüksek düzeyde seyrettiği dönemin pandemi sonrası dönem olduğu saptanmıştır. Bu dönem sonrasında toplam bağlantılıklarda azalmalar görülmeye başlanmıştır. Genel olarak değişkenlerde bağlantılılık düzeyinde düşüşler gözlemlenmesi, değişkenlerin daha bağımsız hareket etmeye başladığını göstermektedir. Değişkenler arasındaki volatilite bağlantılıklarının durağan olduğu dönemlerde ise, ekonomi politikalarının daha istikrarlı hareket ettiği, küresel risk algısını yansıtan VIX endeksinin düşük seviyelerde seyrettiği ve bu bağlamda volatilite yayılımını bu dönemlerde sınırlı olduğu saptanmıştır. Belirsizliğin arttığı dönemlerde, riskli varlıklarda volatilitenin artması ile yatırımcılar bu varlıklardan çıkarak güvenli liman olarak görülen altına yöneldikleri ve bu durumun altın piyasasına doğru bir volatilite transferine yol açtığı saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
With globalization, market interactions have increased, the risks faced by investors have diversified, and portfolio management processes have become more complex. Therefore, examining risks, volatility, and the degree of interconnectedness among markets in financial systems has gained great importance from both theoretical and practical perspectives. In this study, the volatility connectedness and spillovers between Turkey's leading capital market indicator, the BIST 100 index, and global market risk measures and alternative investment instruments—namely the VIX index, USD and EURO exchange rates, Ounce Gold, and the Nasdaq Crypto Index—were examined. Market volatilities were analyzed within the framework of systematic and unsystematic risks. The Time-Varying Parameter Vector Autoregressive (TVP-VAR) model was employed in the analyses. According to the findings of dynamic pairwise connectedness, the interconnectedness of the NCI with the BIST has increased in recent periods. This indicates that cryptocurrencies are gradually losing their characteristic of being an alternative and independent investment vehicle and have started to move more integratively with traditional financial markets. Particularly, although the NCI has been a volatility receiver throughout all periods, it has recently begun to emerge as a volatility transmitter to the BIST 100. Accordingly, this demonstrates that cryptocurrencies' interconnectedness with the BIST has increased in recent times, reflecting a tendency to move more integratively with traditional financial markets. It was determined that the period during which total connectedness among variables reached its highest level was the post-pandemic period. Following this period, declines in total connectedness began to be observed. In general, the observed decreases in connectedness levels among variables indicate that they have started to move more independently. In periods when volatility connectedness among variables remained stable, it was found that economic policies acted more steadily, the VIX index reflecting global risk perception remained at low levels, and volatility spillovers were limited during these times. In periods of heightened uncertainty, it was determined that with the increase in volatility in risky assets, investors exited from these assets and turned toward gold, considered a safe haven, leading to a transfer of volatility into the gold market.
Benzer Tezler
- Yapay zeka alt dalları ve uygulama alanları: BIST 100 tahmini için geleneksel ve yapay zeka yöntemlerine uygulanabilir üç katmanlı zenginleştirici bir yapay öğrenme katmanı–TriNet-Fin
Artificial intelligence subfields and application domains: A three-layered enriching artificial learning architecture for BIST 100 forecasting via traditional and AI-based methods–TriNet-Fin
HÜSEYİN İŞCAN
Doktora
Türkçe
2025
EkonomiSüleyman Demirel Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE DURGUN KAYGISIZ
- Bıtcoın ve global faktörlerin BIST-100 üzerindeki etkisi
The impact of Bitcoin and global factors on BIST-100
ALPARSLAN YUVANÇ
- Küresel finans krizi ve Türkiye'deki konut sektörüne etkileri
Global finance cirises and it's effects on Turkish residential sector
İLHAMİ KATIRCIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
EkonomiGaziosmanpaşa Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BAKİ DEMİREL
- Fourier Kantil birim kök ve eşbütünleşme testleri: BIST100 ve sektör endeksleri üzerine bir uygulama
Fourier Quantile unit root and cointegration tests: An application to BIST100 and sector indices
GİZEM VAROL
Doktora
Türkçe
2026
Ekonometriİstanbul ÜniversitesiEkonometri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURCU KIRAN BAYGIN
- Türkiye'de seçilmiş makroekonomik ve finansal göstergelerin dış ticaret dengesine etkilerinin belirlenmesi: Zamanla değişen nedensellik analizi uygulamaları
Determining the effects of selected macroeconomic and financial indicators on the foreign trade balance in Türkiye: Applications of time-varying causality analysis
BURAK DOĞANGÜN