Doğrusal olmayan yaklaşımlar: Değerli metaller ve makroekonomik değişkenler arasındaki ilişkiler üzerine bir uygulama
Nonlinear approaches: An application on the relationships between precious metals and macroeconomic variables
- Tez No: 985666
- Danışmanlar: PROF. DR. BURCU KIRAN BAYGIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonometri, Econometrics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ekonometri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, değerli metaller (altın, gümüş, platin ve paladyum) ile makroekonomik göstergeler (dolar endeksi, BIST 100 endeksi ve ham petrol fiyatı) arasındaki uzun dönemli ilişkiler doğrusal olmayan yapısal modeller çerçevesinde incelenmiştir. Finansal piyasalarda giderek artan belirsizlikler ve yatırım araçlarının çeşitliliği, değerli metallerin hem güvenli liman hem de endüstriyel girdi olarak taşıdığı önemi artırmaktadır. Türkiye gibi gelişmekte olan bir ekonomide, bu metallerin makroekonomik değişkenlerle olan etkileşimlerinin analiz edilmesi, yatırımcılar ve politika yapıcılar açısından kritik öneme sahiptir. Çalışmada, geleneksel birim kök ve eşbütünleşme testlerinin incelenmesinin yanı sıra, doğrusal olmayan dinamikleri dikkate alan Enders–Siklos (2001) ve Kapetanios–Shin–Snell (2006) (KSS) gibi gelişmiş yöntemler kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, değerli metaller ile makroekonomik göstergeler arasında doğrusal olmayan ve asimetrik uzun dönemli ilişkilerin var olduğunu ortaya koymaktadır. Enders-Siklos (2001) eşbütünleşme testine göre özellikle ham petrol ve gümüş fiyatları arasında ve benzer şekilde dolar endeksi ile platin fiyatları arasında çift yönlü ilişkiler bulunmuştur.Bu ilişkilerin dışında değerli metaller ve makroekonomik değişkenler arasında karşılıklı olarak herhangi bir uzun dönem ilişkisi bulunamamıştır. KSS (2006) eşbütünleşme testi sonuçlarına göre ise altın gümüş, platin ve paladyum fiyatları ile dolar endeksi arasında hiçbir yönde uzun dönem ilişkisi bulunamamıştır.Altın ve paladyum fiyatlarının BIST 100 arasında çift yönlü ilişkiler bulunurken, gümüş ve platin ile BIST 100 arasında anlamlı bir eşbütünleşme ilişkisi tespit edilememiştir. Dolar endeksi ile değerli metaller arasında klasik beklentilere aykırı olarak bazı metaller için uzun dönemli ilişki bulunamazken, platin ve dolar endeksi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir bağ belirlenmiştir. Ayrıca ham petrol fiyatlarının tüm değerli metallerle uzun dönemli ilişki içinde olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar, değerli metallerin yalnızca döviz kuru veya borsa endeksi gibi tekil göstergelerle değil; yatırımcı duyarlılığı, jeopolitik riskler, küresel likidite ve sanayi talebi gibi çok boyutlu dinamiklerle etkileşim içinde olduğunu göstermektedir. Çalışma, doğrusal olmayan analiz yöntemlerinin önemini vurgulamakta ve değerli metallerin portföy çeşitlendirmesinde stratejik birer araç olarak değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Bu yönüyle tez, literatüre katkı sağlamanın yanı sıra yatırımcılar ve politika yapıcılar için pratik öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to reveal the strengths and weaknesses of Turkish SMEs in This study emanines the long run relationships between precious metals (gold, silver, platinum, and palladium) and macroeconomic indicators (dollar index, BIST 100 index, and crude oil prices) within the framework of nonlinear structural models. The increasing uncertainty in financial markets and the diversity of investment instruments increase the importance of precious metals as both safe havens and industrial inputs. In a developing economy as Turkey, analyzing the interactions of these metals with macroeconomic variables is critical for investors and policymakers. In addition to applying traditional unit root and cointegration tests, the study employs advanced methods such as Enders–Siklos (2001) and Kapetanios–Shin–Snell (2006) (KSS) that consider nonlinear dynamics. The findings reveal the presence of nonlinear and asymmetric long-term relationships between precious metals and macroeconomic indicators. According to the Enders–Siklos (2001) cointegration test, there are bidirectional relationships particularly between crude oil and silver prices, as well as between the US Dollar Index and platinum prices. Beyond these, no other long-term relationships were detected. In contrast, the KSS (2006) test results indicate that gold, silver, platinum, and palladium prices show no long-term cointegration with the US Dollar Index. However, bidirectional relationships were identified between gold and palladium prices and the BIST 100 Index, while no significant cointegration was found for silver and platinum with the index. Interestingly, contrary to conventional expectations, no stable long-term relationship was observed between the US Dollar Index and most precious metals, although platinum exhibited a statistically significant link with the index. Moreover, crude oil prices were found to have long-term relationships with all precious metals. The study highlights the importance of nonlinear analysis methods and suggests that precious metals should be considered strategic tools for portfolio diversification. In this respect, the thesis contributes to the literature and offers practical recommendations for investors and policymakers.
Benzer Tezler
- Detection of Legionella pneumophila using metal-organic framework-808-EDTA in electrochemical immunosensors
Elektrokimyasal immünosensörlerde metal-organik kafes-808-EDTA kullanılarak Legıonella pneumophila tespiti
CANAN BUSE ABDÜL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Biyomühendislikİstanbul Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULHALİM KILIÇ
DOÇ. DR. İLKE GÜROL
- Targeting and activation of antigen specific CD8+ T cells with peptide-major histocompatibility complex I tetramers
Peptit-majör histokompatibilite kompleks I tetramerleri ile antijen spesifik CD8+ T hücrelerin hedeflenmesi ve aktivasyonu
ŞAFAK CEREN USLU ŞIVGIN
Doktora
İngilizce
2025
BiyoteknolojiHacettepe ÜniversitesiTemel Onkoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE CANPINAR
- A Configuration of systematic approaches for drinking water distribution problem in metropolitan areas
Başlık çevirisi yok
SELİM KAHVECİOĞLU
Doktora
İngilizce
1997
Mühendislik Bilimleriİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELİME SEZGİN
- Genişletilmiş bir malzeme gereksinim plânlaması modeli ve uygulaması: Türkiye kuyumculuk sektörü
An extended MRP approach and application: Turkish jewelry industry
ERHAN YAZICI
Doktora
Türkçe
2016
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT BASKAK
PROF. DR. GÜLÇİN BÜYÜKÖZKAN FEYZİOĞLU
- Nickel and cobalt boride based high-capacity electrodes: production, characterization and supercapacitor performance
Nikel ve kobalt borür esaslı yüksek kapasiteli elektrotlar: üretimi, karakterizasyonu ve süperkapasitör performansı
MEHTAP ARSLAN KABA
Doktora
İngilizce
2026
Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEM KARTAL ŞİRELİ