Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tedavisinde meitlfenidat ve meitlfenidat-guanfasin kombinasyonunun etki ve yan etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the efficacy and side effects of methylphenidate and methylphenidate–guanfacine combination in the treatment of attention-deficit/hyperactivity disorder
- Tez No: 985921
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLEN GÜLER AKSU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, İlaç Tedavisi, Metilfenidat, Guanfasin, Yan Etki, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Pharmacotherapy, Methylphenidate, Guanfacine, Side Effect
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtüsellik belirtilerinden oluşan Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu(DEHB), çocuk ve ergen yaş grubunda en sık görülen nörogelişimsel bozukluklardan biridir. Güncel tedavi yaklaşımlarında farmakoterapi, DEHB yönetiminde en etkili yöntem olarak kabul edilmektedir. Her ne kadar stimülan ilaçlar etkili olsa da hastaların yaklaşık %30'unda yetersiz tedavi yanıtı veya ilaç intoleransı görülmektedir. Bu nedenle DEHB tedavisinde stimülan olmayan ajanlar da tedavi seçeneklerine eklenmiştir. Bu çalışmanın amacı, DEHB tanısı ile izlenen ve tedavisinde metilfenidat (MPH) veya metilfenidat (MPH)+guanfasin (GNF) kombinasyonu kullanılan hastaların 1. ve 3. aylardaki tedavi etkinliği ve yan etki profillerinin retrospektif olarak karşılaştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızın örneklemi Mersin Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları bölümünde DEHB tanısı ile takip edilen ve MPH tedavisi alan 43 kişi ile MPH+GNF tedavisi alan 43 kişi olmak üzere toplam 86 hastadan oluşmaktadır. Her iki grup için Klinik Global İzlenim Ölçeği (CGI), İlaç Yan Etki Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca ebeveynler Sosyodemografik Veri Formu'nu ve Turgay Yıkıcı Davranış Bozuklukları için DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği (YDB-TDÖ)'ni doldurmuştur. Bulgular: Çalışmada her iki tedavi grubunda da DEHB semptomlarının 0., 1. ve 3. ay takiplerinde anlamlı olarak azaldığı saptanmıştır (tüm alt boyutlar için P<0.001). Üçüncü ayda dikkatsizlik puanları kombinasyon grubunda belirgin şekilde daha düşük bulunmuştur (p<0.001). Hiperaktivite puanları zamanla her iki grupta azalmış ancak 0. ve 1. ayda kombinasyon grubunda daha yüksek değerler gözlenmiştir (sırasıyla p=0.003, p=0.012). Davranım bozukluğu ve karşıt olma karşı gelme puanlarında tüm zaman noktalarında anlamlı fark saptanmış olup kombinasyon grubunda daha yüksek düzeyler görülmüştür (tümü p<0.001). CGI-S ve CGI-I sonuçları, 3. ayda kombinasyon tedavisi alan çocukların daha hafif hastalık şiddetine ve daha iyi klinik yanıta ulaştığını göstermiştir (p<0.001). Yan etki şiddeti açısından ise gruplar arasında 1. ve 3. ay değerlendirmelerinde anlamlı fark bulunmamıştır (sırasıyla p=0.212, p=0.216). Sonuç: Bu çalışma, DEHB'de MPH ve MPH+GNF tedavilerinin kısa dönem etkilerini karşılaştırmış ve her iki tedavinin de semptom şiddetini anlamlı düzeyde azalttığını göstermiştir. Üçüncü ay değerlendirmelerinde kombinasyon tedavisinin özellikle dikkatsizlik, hiperaktivite ve dışsallaştırıcı davranışlarda MPH monoterapisine göre daha güçlü klinik iyileşme sağladığı belirlenmiştir. Yan etki düzeylerinin gruplar arasında anlamlı fark göstermemesi, her iki tedavinin de güvenli ve tolere edilebilir olduğunu desteklemektedir. Bulgular, DEHB tedavisinde semptom profiline göre bireyselleştirilmiş farmakoterapi yaklaşımının önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD), characterized by symptoms of inattention, hyperactivity, and impulsivity, is one of the most common neurodevelopmental disorders in children and adolescents. In current treatment approaches, pharmacotherapy is considered the most effective method for managing ADHD. Although stimulant medications are generally effective, approximately 30% of patients experience inadequate treatment response or medication intolerance. For this reason, non-stimulant agents have also been incorporated into treatment strategies. The aim of this study was to retrospectively compare the treatment efficacy and adverse effect profiles at the 1st and 3rd months in patients diagnosed with ADHD who were treated with either methylphenidate (MPH) monotherapy or a combination of methylphenidate (MPH) and guanfacine (GNF). Materials and Methods: The sample of this study consisted of a total of 86 patients who were followed with a diagnosis of ADHD at the Department of Child and Adolescent Psychiatry, Mersin University. Among them, 43 patients were treated with methylphenidate (MPH) monotherapy and 43 patients received a combination of methylphenidate (MPH) and guanfacine (GNF). The Clinical Global Impression (CGI) Scale and the Medication Side Effect Scale were administered to both treatment groups. In addition, parents completed the Sociodemographic Data Form and the Turgay DSM-IV–Based Disruptive Behavior Disorders Rating Scale (T-DSM-IV–S). Results: In this study, both treatment groups showed a significant reduction in ADHD symptom severity at the 0th, 1st, and 3rd-month assessments (all subscales P<0.001). At the third month, inattentiveness scores were significantly lower in the combination group (p<0.001). Hyperactivity scores decreased over time in both groups; however, the combination group exhibited higher scores at baseline and the first month (respectively p=0.003, p=0.012). Oppositionality and conduct disorder scores showed significant differences at all time points, with consistently higher levels in the combination group (all p<0.001). CGI-S and CGI I outcomes indicated that children receiving combination therapy reached milder symptom severity and better clinical improvement by the third month (p<0.001). No significant differences were found between the groups in adverse effect severity at the 1st and 3rd months (respectively p=0.212, p=0.216). Conclusion: This study compared the short-term effects of MPH monotherapy and MPH+GNF combination therapy in ADHD and demonstrated that both treatments significantly reduced symptom severity. By the third month, the combination therapy provided stronger clinical improvement than MPH alone, particularly in inattentiveness, hyperactivity, and externalizing behaviors. The absence of significant differences in adverse effect severity between the groups indicates that both treatments are safe and well tolerated. Overall, the findings highlight the importance of an individualized pharmacotherapeutic approach based on the patient's symptom profile in the management of ADHD.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların tedavisinde kullanılan ilaçların kardiyovasküler yan etkilerinin belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
NUBAR MUSTAFAYEVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAnkara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAYFUN UÇAR
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde metilfenidat tedavisinin iştah ve leptin, ghrelin, adiponektin, beyin kaynaklı nörotrofik faktör düzeyleri üzerine etkisi
Effects of methylphenidate treatment on appetite and leptin, ghrelin, adiponectin, brain-derived neurotrophic factor levels in children with attention deficit hyperactivity disorder
SERKAN ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
BiyokimyaOndokuz Mayıs ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MURAT YÜCE
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu'nda metilfenidat tedavisi ile CES1 ve SLC6A2 gen polimorfizmleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between methylphenidate treatment and CES1 and SLC6A2 gene polymorphisms in attention-deficit/hyperactivity disorder
MELİK YİĞİT BAYINDIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaTıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL ÖZYAZGAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP GİZEM TODURGA SEVEN
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda görülen sosyal cevaplılıktaki bozulmaya metilfenidat ve atomoksetin tedavisinin etkisi
The Effect of Methylphenidate and Atomoxetine Treatment on Impaired Social Responsiveness in Children with Attention Deficit Hyperactivity Disorder
MELEK KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLSERŞENSES DİNÇ
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite tanılı hastalarda metilfenidat kullanımının büyüme ve iştah üzerine etkisi
Effects of methylphenidate on growth and appetite in attention-deficit hyperactivity patients
FATİH GÜRBÜZ
Tıpta Yan Dal Uzmanlık
Türkçe
2013
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıÇukurova ÜniversitesiÇocuk Endokrinolojisi ve Metabolizma Bilim Dalı
PROF. DR. BİLGİN YÜKSEL