Hemşirelerin basınç yaralanmasını önlemeye ilişkin bilgi ve tutumlarında engel algısının aracı rolü
The mediating role of perceived barriers in the relationship between nurses' knowledge and attitudes toward pressure injury prevention
- Tez No: 986009
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURAY TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Aracılık, Basınç ülserleri, Bilgi, Engel algısı, Meditation, Pressure ulcer, Knowledge, Obstacle perception
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, hemşirelerin basınç yaralanmasını önlemeye yönelik bilgi ve tutumlarında engel algısının aracı etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Verilerin toplanması, Hemşire Bilgi Formu, Basınç Yaralanmasının Önlemesinde Engeller Anketi ve Basınç Ülseri Önlemede Bilgi Değerlendirme Ölçeği ve Basınç Ülserlerini Önlemeye Yönelik Tutum Ölçeği kullanılarak evreni 290 hemşireden oluşmuş olup örneklemi ise araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 181 hemşireden oluştu. Veriler, Aralık 2024–Haziran 2025 tarih aralığında gerçekleşti. Araştırmanın analizlerinde SPSS 26.0 ve PROCESS macro v3.4 kullanıldı. Demografik veriler betimsel olarak değerlendirildi, normal dağılım Shapiro-Wilk testi ile incelendi. Normale uymayan veriler için Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis, normal dağılıma uyan veriler için Bağımsız t testi ve Tek Yönlü ANOVA uygulandı. Hemşirelerin bilgi düzeyi ile tutumları arasındaki ilişkide algılanan engellerin aracı rolü analiz edildi, model ve değişkenler arası korelasyonlar değerlendirildi. Anlamlılık düzeyi p<0,05, güven aralığı %95 olarak kabul edildi. Basınç Yaralanmasının Önlemesinde Engeller Anketi'nin Bilgi alt boyutuna ilişkin algılanan engellerin, Basınç Ülseri Önlemede Bilgi Değerlendirme Ölçeği'nin Beslenme/Nütrisyon ve Basınç/Yırtılma Miktarını ve Süresini Azaltmaya Yönelik Önleyici Girişimler alt boyutları ile Basınç Ülserlerini Önlemeye Yönelik Tutum Ölçeği'nin Bireysel Yeterlilik, Kişisel Sorumluluk, Önleme Önceliği ve Etkinlik alt boyutları arasındaki ilişkide tam aracı etkiye sahip olduğu belirlendi (p<0.05). Ayrıca, Basınç Yaralanmasının Önlemesinde Engeller Anketi'nin Yönetim ve Organizasyon alt boyutuna yönelik algılanan engellerin, Basınç/Yırtılma Süresini Azaltan Önleyici Girişimler ile Basınç Ülserlerini Önlemeye Yönelik Tutum Ölçeği'nin Bireysel Yeterlilik alt boyutu arasındaki ilişkide tam aracı rol oynadığı saptandı (p<0.05). Araştırmada, hemşirelerin basınç yaralanmasını önlemeye yönelik bilgi ve tutumlarında bilgiye ve yönetim /organizasyona yönelik algılanan engellerin belirleyici olduğu görüldü. Bu durum, etkili önleme stratejilerinde bilginin edinilmesi ve uygulamaya aktarılmasının gerekliliğini ve kurumsal destek sağlanmasının önemini gösterdi. Bu doğrultuda, hemşirelere yönelik eğitim programları yaygınlaştırılmalı ve gerek bilgiye ulaşıp bu bilgiyi uygulamaya yönelik gerekse kurumsal engelleri azaltacak düzenlemeler yapılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the mediating effect of perceived barriers on nurses' knowledge and attitudes toward pressure injury prevention. Data were collected using the Nurse Information Form, the Barriers to Pressure Injury Prevention Questionnaire, the Pressure Ulcer Prevention Knowledge Assessment Scale, and the Pressure Ulcer Prevention Attitude Scale. The study population consisted of 290 nurses, and the final sample included 181 nurses who voluntarily participated. Data collection was conducted between December 2024 and June 2025. Statistical analyses were performed using SPSS 26.0 and PROCESS macro v3.4. Descriptive statistics were employed to evaluate demographic characteristics, and normality was assessed using the Shapiro–Wilk test. Depending on data distribution, Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis tests or Independent t-test and One-Way ANOVA were applied. The mediating role of perceived barriers in the relationship between knowledge and attitudes was analyzed, and correlations among model variables were examined. The significance level was set at p<0.05 with a 95% confidence interval. Findings revealed that perceived barriers in the Knowledge subdimension of the Barriers Questionnaire fully mediated the relationships between the Nutrition and Preventive Interventions to Reduce Pressure/Shear Magnitude and Duration subdimensions of the Knowledge Scale and the Individual Competence, Personal Responsibility, Prevention Priority, and Effectiveness subdimensions of the Attitude Scale (p<0.05). Moreover, perceived barriers in the Management and Organization subdimension demonstrated a full mediating effect between preventive interventions to reduce pressure/shear duration and attitudes toward individual competence (p<0.05). These findings highlight that perceived barriers related to informational and organizational domains are determinant factors influencing nurses' knowledge and attitudes toward pressure injury prevention. Consequently, strengthening educational initiatives and institutional support mechanisms is essential to mitigate such barriers and enhance the effectiveness of preventive nursing practices
Benzer Tezler
- Hemşirelerin tıbbi cihaz ilişkili basınç yaralanmasına yönelik bilgilerinin tutumlarına etkisi
The effect of nurses' knowledge regarding medical device-related pressure injuries on their attitudes
BÜŞRA ÖZPOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HemşirelikKırıkkale ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA DOĞAN YILMAZ
- Hemşirelerin basınç yaralanmalarına yönelik bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of nurses' knowledge and attitudes about pressure ulcers
PINAR YAZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikAcıbadem Mehmet Ali Aydınlar ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VESİLE ÜNVER
- Ameliyathane hemşirelerinin basınç yaralanmalarını önlemeye yönelik bilgi ve tutumlarının belirlenmesi
Determining the knowledge and attitudes of operating room nurses to prevent pressure injuries
DUYGU ŞENGEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikMaltepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ERDOĞAN
- Yoğun bakımda basınç yaralanması önleme bakım paketinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of pressure injury prevention care package in intensive care unit
ZEYNEP ÇOR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GANİME ESRA SOYSAL
- Hemşirelerin basınç yaralanması bilgi düzeyleri ve önlemeye yönelik tutumları arasındaki ilişki
The relationship between nurses' pressure injury knowledge levels and attitudes towards prevention
ÜMMÜHAN İRİCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikOrdu ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURGÜL BÖLÜKBAŞ