Birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran 18-49 yaş arası evli kadınların prekonsepsiyonel bakım alma durumlarının değerlendirilmesi
Assessment of preconception care utilization among married women aged 18–49 years attending primary health care services
- Tez No: 986071
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Doktorlar-birinci basamak, Physicians-primary care
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran 18–49 yaş arası evli kadınların prekonsepsiyonel bakım ve danışmanlık alma durumlarını belirlemek, bu hizmetin yaygınlık düzeyini ve etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı nitelikteki çalışma, Antalya ilindeki çeşitli birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran, şu anda gebe olmayan 18–49 yaş arası evli kadınlar üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, çalışmaya katılmayı kabul eden gönüllü bireyler oluşturmuştur. Veriler, araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen anket formu aracılığıyla yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Anket, sosyodemografik özellikler, sağlık alışkanlıkları, gebelik öyküsü, prekonsepsiyonel bakım farkındalığı ve hizmet alma durumlarına ilişkin sorulardan oluşmuştur. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testi ve uygun durumlarda parametrik veya non-parametrik karşılaştırmalar kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalaması 34,4±8,4 olup, %49,5'i çalışmakta, %77,2'si lise ve üzeri eğitim düzeyine sahiptir. Katılımcıların yalnızca %28,3'ünün gebelik öncesi bakım hakkında bilgi sahibi olduğu, %16,9'unun ise herhangi bir zamanda bu hizmeti aldığı belirlenmiştir. Gebelik öncesi danışmanlık alan kadınların büyük bölümü bu hizmeti kadın doğum uzmanlarından alırken, aile hekimlerinden danışmanlık alma oranı düşüktür. Eğitim düzeyi ve çalışma durumu ile prekonsepsiyonel bakım farkındalığı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır (p < 0.05). Katılımcıların önemli bir kısmı, prekonsepsiyonel bakımın gerekli olduğunu düşünmekte ancak bu konuda bilgilendirilmediklerini ifade etmiştir. Sonuç: Çalışma, prekonsepsiyonel bakım hizmetlerinden yararlanma oranının düşük olduğunu ve farkındalık düzeyinin yetersiz kaldığını göstermektedir. Birinci basamakta aile hekimlerinin bu alandaki danışmanlık rollerinin güçlendirilmesi, evlilik öncesi ve doğurganlık çağındaki bireylerde bilgilendirme faaliyetlerinin artırılması gerekmektedir. Prekonsepsiyonel bakımın rutin bir birinci basamak hizmeti olarak uygulanması, anne ve bebek sağlığında önemli kazanımlar sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the preconception care and counseling status of married women aged 18–49 years who applied to primary health care services, to determine the prevalence of service utilization, and to identify the factors influencing these behaviors. Methods: This cross-sectional descriptive study was conducted among non-pregnant married women aged 18–49 years who visited various primary health care services in Antalya province. Participants were selected on a voluntary basis. Data were collected through face-to-face interviews using a structured questionnaire developed by the researcher based on current literature. The questionnaire included items on sociodemographic characteristics, health habits, pregnancy history, preconception care awareness, and service utilization. Descriptive statistics, chi-square test, and appropriate parametric or non-parametric analyses were used for data evaluation. Results: The mean age of participants was 34,4±8,4 years; 49,5% were employed and 77,2% had at least a high-school education. Only 28,3% of the participants had prior knowledge about preconception care, and 16,9% had ever received such counseling. Most women who received counseling reported obstetricians as their main source, while the proportion obtaining counseling from family physicians was relatively low. There was a significant association between educational and employment status and preconception care awareness (p < 0.05). A majority of participants considered preconception care necessary but stated that they had not been informed adequately. Conclusion: The findings indicate that the utilization rate and awareness level of preconception care among women of reproductive age remain insufficient. Strengthening the role of family physicians in providing preconception counseling and integrating preconception care into routine primary health care services are essential steps to improve maternal and neonatal health outcomes.
Benzer Tezler
- Birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran 18-49 yaş arası kadınların doğurganlığa ve çocuk sahibi olmaya yönelik istek ve tutumlarının değerlendirilmesi
Assessment of the desires and attitudes towards fertility and childbearing among women aged 18-49 who seek primary healthcare services
FATİH KARATAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
- Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı olan 18-49 yaş arası evli kadınların genital hijyen davranışları ve sağlık sonuçları
Genital hygiene behaviors and health outcomes for married woman between the ages of 18-49 who are registered to family health care services
GİZEM AKDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikSağlık Bilimleri ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLTEN GÜVENÇ
DOÇ. DR. AYŞE KILIÇ
- Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran hastalarda psikiyatrik semptomların taranması
Screening for psychiatric symptoms in patients admitted to the Family Medicine Polyclinic
ÇAĞRI BATU HASANBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM POLAT
- Evli kadınların üreme sağlığı durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the reproductive health status of married women
LEYLA KARATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Halk SağlığıSanko ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE BAŞ
- 30-70 yaş arası bireylerin birinci basamak sağlık hizmetleri kullanımı ile kanser tarama testleri hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of information, attitudes and behaviors about cancer screening tests and use of primary health care of individuals between 30-70 years
GÜLŞAH ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA ÇELİK GÜZEL