Kanser tanısı alan solid tümörlü çocuklarda onkolojik tedavi rejimlerinin tat değişiklikleri ve beslenme durumu üzerine etkisi
The impact of oncological treatment regimens on taste changes and nutritional status in children diagnosed with solid tumors
- Tez No: 986183
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BERİL KÖSE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Protein enerji malnütrisyonu, Tat duyusu, Tıbbi onkoloji, Protein-energy malnutrition, Taste perception, Medical oncology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, solid tümör tanılı pediatrik onkoloji hastalarında uygulanan onkolojik tedavi rejimlerinin tat değişiklikleri, gastrointestinal semptomlar ve beslenme durumu üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya 8–18 yaş aralığında 60 hasta çocuk ve 20 sağlıklı kontrol dâhil edilmiştir. Hasta grubu prospektif olarak izlenmiş; değerlendirmeler başlangıçta (T1), 2. ayda (T2) ve 4. ayda (T3) yapılmıştır. Tat duyusu Kemoterapi Alan Çocuklar İçin Tat Alma Değişikliği Ölçeği (KAÇ-TADÖ) ve 6-n-propiltiyourasil (PROP) testi ile; gastrointestinal semptomlar Gastrointestinal Semptom Derecelendirme Ölçeği (GSRS) ile; beslenme riski ise Çocukluk Çağı Kanserinde Beslenme Risk Tarama Aracı (SCAN) ile değerlendirilmiştir. Enerji ve besin ögesi alımları üç günlük besin tüketim kayıtlarıyla belirlenmiştir. Başlangıçta çocukların %72,5'inde tat algısı korunmuşken bu sıklık 4. ayda %63,3'e düşmüş; tat alamadığını bildirenlerin sıklığı %27,5'ten %36,7'ye yükselmiştir. PROP testinde“acı”tat algısı %61,3'ten %56,7'ye azalırken,“tatsız”ve“kâğıt gibi”tanımlamaları artmıştır. Gastrointestinal semptom puanları izlem süresince artmış; özellikle hazımsızlık, şişkinlik, gaz ve bulantı en sık bildirilen semptomlar olmuştur. SCAN toplam puanları ile GSRS puanları arasında her üç izlem zamanında pozitif ve anlamlı korelasyon saptanmıştır (T1: r=0,42; T2: r=0,40; T3: r=0,30; p<0,05). Benzer şekilde SCAN ile KAÇ-TADÖ puanları arasında da anlamlı ilişkiler bulunmuştur (T1: r=0,28; T2: r=0,42; T3: r=0,43; p<0,05). Beslenme değerlendirmelerinde enerji alımının izlem süresince anlamlı biçimde azaldığı (p=0,004), enerji yüzdesinin düştüğü (p=0,002) belirlenmiştir. Protein alımı miktar olarak değişmezken protein yüzdesi artmıştır (p=0,003). Karbonhidrat, yağ ve posa alımlarında anlamlı azalmalar saptanmıştır (sırasıyla p=0,003; p=0,011; p<0,001). Mikro besin ögeleri açısından magnezyum (p=0,019) ve demir (p=0,010) alımlarında azalma görülmüş; A, E, B₁ vitaminleri ve folat alımlarının da zamanla düştüğü belirlenmiştir (p<0,05). Radyoterapi ve/veya cerrahi ile kombine tedavi alan çocuklarda tat değişiklikleri, gastrointestinal semptom şiddeti ve beslenme riski skorlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, pediatrik onkoloji hastalarında tat değişiklikleri, gastrointestinal semptomlar ve beslenme durumunun birbiriyle yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Bulgular, tedavi sürecinde yalnızca antropometrik göstergelere değil; tat duyusu, gastrointestinal semptomlar ve beslenme riskini birlikte içeren bütüncül bir değerlendirme yaklaşımının gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate the effects of oncological treatment regimens on taste alterations, gastrointestinal symptoms, and nutritional status in pediatric patients with solid tumors. The study included 60 children with cancer aged 8–18 years and 20 healthy controls. The patient group was followed prospectively, and assessments were performed at baseline (T1), at the 2nd month (T2), and at the 4th month (T3). Taste perception was assessed using the Taste Alteration Scale for Children Receiving Chemotherapy (TAS-CRC) and the 6-n-propylthiouracil (PROP) test. Gastrointestinal symptoms were evaluated using the Gastrointestinal Symptom Rating Scale (GSRS), and nutritional risk was assessed with the Screening Tool for Childhood Cancer (SCAN). Energy and nutrient intakes were determined based on three-day dietary records. At baseline, taste perception was preserved in 72.5% of the children; this rate decreased to 63.3% at the 4th month, while the proportion of children reporting loss of taste increased from 27.5% to 36.7%. According to the PROP test, the perception of“bitter”taste decreased from 61.3% to 56.7%, whereas reports of“tasteless”and“paper-like”sensations increased over time. Gastrointestinal symptom scores increased throughout follow-up, with dyspepsia, bloating, gas, and nausea being the most frequently reported symptoms. Significant positive correlations were found between SCAN total scores and GSRS scores at all assessment points (T1: r = 0.42; T2: r = 0.40; T3: r = 0.30; p < 0.05). Similarly, significant correlations were observed between SCAN and TAS-CRC scores (T1: r = 0.28; T2: r = 0.42; T3: r = 0.43; p < 0.05). Nutritional assessments showed a significant decrease in total energy intake over time (p = 0.004), along with a reduction in the percentage of energy intake (p = 0.002). Although absolute protein intake did not change, the proportion of energy derived from protein increased (p = 0.003). Significant decreases were observed in carbohydrate, fat, and dietary fiber intakes (p = 0.003, p = 0.011, and p < 0.001, respectively). Among micronutrients, intakes of magnesium (p = 0.019) and iron (p = 0.010) decreased, and reductions in vitamins A, E, B₁, and folate were also observed over time (p < 0.05). Children receiving combined treatments involving radiotherapy and/or surgery exhibited more pronounced taste alterations, higher gastrointestinal symptom severity, and higher nutritional risk scores. In conclusion, this study demonstrates that taste alterations, gastrointestinal symptoms, and nutritional status are closely interrelated in pediatric oncology patients. The findings highlight the importance of a comprehensive assessment approach that incorporates taste perception, gastrointestinal symptoms, and nutritional risk—rather than relying solely on anthropometric indicators—during the course of cancer treatment.
Benzer Tezler
- Çocuk onkoloji hastalarında ağrı deneyiminin değerlendirilmesi
Evaluation of pain experiences of pediatric oncology patients
RAMAZAN ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıUludağ ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BETÜL BERRİN SEVİNİR
- Süt çocukluğu döneminde malign tümör tanısı alanhastaların retrospektif analizi
Solid malignant tumours of infancy: A retrospectiveanalysis
ÖYKÜ DENİZ KANBUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLGÜN KURUCU
- Çocuk onkoloji hastalarında antineoplastik tedavi ve tümör ilişkili organ toksisitelerinin biyokimyasal ve epidemiyolojik veriler ile değerlendirilmesi
Evaluation of antineoplastic treatment and tumor-associated organ toxicity in pediatric oncology patients with biochemical and epidemiological data
DÖNDÜ NUR TOKMAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞULE YEŞİL
- Merkezimizde tedavi edilen çocukluk çağı lenfomaları ve solid organ tümörlerinde epidemiyoloji ve sağkalım özellikleri
Epidemiology and survival characteristics in childhood lymphomas and solid organ tumors treated at OUR center
BÜŞRA ACUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE NUR OLGUN
- S.B.Ü Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yeni tanı almış malignensi olgularının tedavi alırken gelişen enfeksiyon ataklarının değerlendirilmesi
Evaluation of infectious attacks when receiving treatment of new diagnosed malignant cases in S.B.Ü Dr. Behçet Uz Children's Diseases and Surgery Training and Research Hospital
DORUKHAN BESİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKER DEVRİM