Birinci basamak sağlık hizmetlerinde görme engelli bireylerin deneyimleri: Nitel bir araştırma
Experiences of the visually impaired with healthcare services: A qualitative research
- Tez No: 986195
- Danışmanlar: PROF. DR. SALİHA SERAP ÇİFÇİLİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: görme engelli, birinci basamak sağlık hizmetleri, erişilebilirlik, Doktorlar-birinci basamak, Sağırlık-körlük bozuklukları, Physicians-primary care, Deaf-blind disorders
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: İncinebilir gruplar arasında yer alan görme engelli bireyler sağlık hizmetine ulaşım anlamında çeşitli zorluklar ve eşitsizliklerle karşılaşmaktadırlar. Bu araştırmanın amacı, görme engellilerin sağlık hizmetlerine erişim süreçlerinde yaşadıkları deneyimleri, karşılaştıkları erişilebilirlik sorunlarını nitel yöntemler aracılığıyla incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, nitel araştırma yönteminden fenomenolojik desende tasarlanmıştır. Katılımcıların yaşadıkları deneyimlerin kapsamlı şekilde anlaşılması amacıyla odak grup görüşmeleri yöntemi tercih edilmiştir. Amaçlı örnekleme yöntemi ile 28 katılımcıya ulaşılmış her biri 6–8 katılımcıdan oluşan 4 odak grup görüşmesi yapılmıştır. Görüşmeler bir gözlemci araştırmacının eşlik ettiği deneyimli bir moderatör tarafından yarı yapılandırılmış bir soru formu kullanılarak yürütülmüştür. Görüşmeler sırasında ses kaydı alınmış, bu ses kayıtlarından elde edilen transkriptler. tematik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Görüşmelerde veri doygunluğuna ulaşıldığında görüşmeler sonlandırılmıştır. Kodlama süreci sırasında 2 araştırmacı bağımsız olarak kodları oluşturmuş, kategoriler belirlenmiştir üçüncü uzman araştırmacı ile kategoriler, alt tema ve temalar değerlendirilmiş ve bulguların son listesi bu şekilde oluşturulmuştur. Bulgular: Görme engelliler, sağlık hizmetlerine erişim sürecinde fiziki düzenlemeler, bilgiye ulaşım ve sağlık teknolojilerinin kullanılabilirliği açısından çeşitli engellerle karşılaşmaktadırlar. Sağlık hizmetine dair memnuniyet, bireysel deneyimlere dayandığından katılımcılar arasında hasta–hekim iletişimine göre farklılık göstermektedir. Hekimiyle iletişim yönünden olumlu deneyimleri olan katılımcılar birinci basamaktan yararlanırken, olumsuz deneyimleri olan katılımcılar daha fazla hekim seçeneği olduğu için hastaneleri tercih ettiğini belirttiler. Çalışmamızda birinci basamak ve hastaneler için fiziki ve bilgiye erişilebilirlik yetersizlikleri konusunda fikir birliği mevcuttur. Çözüm süreçleri için her alanda aktif katılım göstermeye hazır olduklarını söylemişlerdir. Sonuç: Sağlık meslek mensuplarının engellilik farkındalık düzeyindeki yetersizlik görme engelli bireylerle iletişim sürecini olumsuz etkileyerek bireyin sağlık hizmet alımını zorlaştırmaktadır. Hasta merkezli iletişim eğitimleri ile süreç iyileştirilebilir. Görme engellilerin sağlık hizmetlerine erişiminde ortaya çıkan eşitsizliklerin giderilmesi, sağlık hakkı temelinde kamu kurum ve kuruluşlarının görme engelli bireyler ile ortak paydaşlar olarak yapılacak uygulamalarla mümkün olabileceği görülmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: Individuals with visual impairment, counted among vulnerable populations, face various challenges and inequalities while accessing healthcare services. The aim of this study is to examine, through qualitative methods, the experiences of visually impaired individuals while accessing healthcare services, and the accessibility barriers they encounter. Material and Method: This study was designed using a qualitative research approach within a phenomenological framework. Focus group interviews were employed to gain comprehensive understanding of participants' lived experiences. Using purposive sampling, a total of 28 participants were recruited, and discussions were conducted with four focus groups, each consisting of 6–8 participants. Interviews were conducted by an experienced moderator using a semi-structured interview guide, with an observing researcher present. All interviews were audio-recorded, and the transcripts were analyzed using thematic analysis. Data collection was concluded upon satisfactory data saturation. The coding process consisted of two researchers independently generating codes and identifying categories, which were subsequently evaluated in collaboration with a third expert researcher. The findings were then finalized. Results: Individuals with visual impairment encounter various accesability barriers while accessing healthcare services, particularly related to physical layouts, accessibility of information, and the usability of healthcare technologies. Since satisfaction with healthcare services is shaped by individual experiences, it varies among participants according to the quality of patient–physician communication. Participants who reported positive communication experiences with their physicians tended to utilize primary healthcare services, whereas those with negative experiences indicated a preference for hospitals due to the availability of a wider range of physicians. In this study, there was a consensus regarding the inadequacy of physical and informational accessibility in both primary care settings and hospitals. Participants also stated that they were willing to actively engage in solution-oriented processes across all areas. Conclusion: The inadequate level of disability awareness among healthcare professionals negatively impacts the communication process with visually impaired patients, rendering their healthcare accesss difficult. Improvement is possible through patient-centered communication training. The inequalities faced by the visually impaired face while accessing to healthcare services can be addressed through collaborative practices between public institutions and organizations, based on the right to health, and visually impaired individuals as stakeholders. Key worlds: Visiul impairment, primary care, accessibilty
Benzer Tezler
- Bir sağlık hizmetleri meslek yüksekokulu öğrencilerinin cinsel sağlık ve üreme sağlığı hizmet kullanımları ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Assessment of sexual and reproductive health service utilization and related factors among students of a health services vocational school
IŞIL ÖNEY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Halk SağlığıEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ÇİÇEKLİOĞLU
- Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arası bireylerde kilonun uyku kalitesi ve gündüz uykululuk hali üzerine etkisinin değerlendirilmesi
An assessment of the effect of body weight on sleep quality and daytime sleepiness among individuals aged 18–65 who visited the Family Medicine Clinics at Ankara Education and Research Hospital
ESRA UĞUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
- 20-49 yaş arasındaki bireylerde beden algısı ile vücut ölçüm parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of body image and anthropometric parameters in individuals aged 20–49 years
HATİCE NUR YAVUZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. IŞIK GÖNENÇ
- Aile hekimliği eğitim kliniğine başvuran yaşlı hastalarda kırılganlık üzerine olan risk faktörlerinin incelenmesi
Investigation of risk factors for frailty in older patients applied to an outpatient family medicine clinic
AHMET SAFA AKTAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VELİTTİN SELÇUK ENGİN
DOÇ. DR. MURAT AKARSU
- Eğitim aile sağlığı merkezine (e-asm) kayıtlı hastaların tedavi edici sağlık hizmetlerine yönelik karşılanmayan ihtiyaçlarının belirlenmesi
Assessment of unmet healthcare needs of therapeutic health services in patients who apply to the educational primary care center (e-pcc)
SEMA NUR ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AKMAN