Sinema ve müzikte estetik ile semantik ilişkisi: Björk'ün sanatsal üretimleri örneği
The relation between aesthetics and semantics in cinema and music: Björk's artistic productions
- Tez No: 986274
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ESRA GÜLAY ER PASİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Radyo-Televizyon, Sahne ve Görüntü Sanatları, Felsefe, Radio and Television, Performing and Visual Arts, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: estetik, Björk, doğa, teknoloji, nesne yönelimli ontoloji, Karanlık ekoloji, Popüler müzik, Sanat felsefesi, aesthetics, Björk, nature, technology, object-oriented ontology, Dark ecology, Populer music, Art philosophy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanlar arası ilişkileri önceliklendirerek toplumsallık bilincini ön plana çıkarırken insan olmayan diğer her şeyi bir bütün olarak arka planda konumlandıran doğa-kültür taksonomik ayrımının sebep olduğu arka plan ve ön plan arasındaki derin kopukluk doğayı toplumdan, yani insan için deneyimin alanından dışlamaktadır. Tüm bilinmezlikleri ve kimlikleştirilemez farklılıkları silerek doğayı toplumun arka planı olarak düzleştiren, deneyim dışı, dolayısıyla tarih-dışı ve“orada bir yerde”ama aynı zamanda insan ihtiyaçlarının daimi karşılayıcısı olarak konumlandıran yer fikri her geçen gün aciliyeti daha da belirginleşen iklim krizine yönelik tepki geliştirmedeki zayıflık, garip sessizlik, felç veya inkâr davranışlarının temelinde bulunmaktadır, zira halihazırda insan deneyimden dışlanmış herhangi bir şey daha en başta hissedilemez kılınmıştır. Bu çalışma bir atmosfer yaratabilme, böylece arka plan ve ön plan arasındaki ayrımları bulanıklaştırarak toplumsaldan dışlanmış olana dikkat çekebilme potansiyeliyle müziğin hem bu yer fikrinin altını oyma hem de bu vesileyle ekolojik farkındalık geliştirmeye dair olanakları üzerine düşünürken, kariyerini doğa-kültür gibi birbirinden tamamen koparılmış taksonomik ayrımlar arasında köprüler kurmaya adamış olan ve doğaya özgü unsurları insan duygusal deneyimlerinin analojileri olarak sunan transmedya auteur'ü Björk'ün gezegen duygusunu harekete geçiren metaforik anlatılarını nesne yönelimli ontoloji ışığında okumaktadır. Varlığın bilgiye eşit olmadığını ve kendinde şeylere doğrudan/düzanlamlı erişimin mümkün olmadığını, ancak dolaylı/metaforik olabileceğini savunan nesne yönelimli ontoloji estetiği nedenselliğin anahtarı olarak sunarak insan ölçeklerinin merkeziliğini sarsmakta ve holistik, tek bir yer/çevrenin varlığını reddetmektedir. Çalışma deneyimden dışlanmış bir doğa fikri karşısında estetiğin öznel-evrensel boyutunda yaratılan metaforik doğa anlatılarının uyandırdığı gezegen duygusunun ekolojik bilinç geliştirmede önemli bir rol oynayabileceğini savunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The deep divide between background and foreground created by the taxonomic distinction between nature and culture, which prioritises inter-human relations and places social consciousness in the foreground while everything else that is not human is relegated to the background, excludes nature from society, that is, from the sphere of human experience. The idea of place, which isolates nature as the background of society by erasing all unidentifiable differences, hence ahistorical and“out there somewhere,”but at the same time as the permanent provider of human needs, is at the root of the weakness, awkward silence, paralysis or denial in developing responses to the climate crisis, the urgency of which is becoming more apparent every day, since anything that is already excluded from human experience is rendered unfeelable in the first place. This study reflects on the ways in which music can subvert this idea of place and develop ecological awareness through its potential to create an atmosphere, blurring the distinctions between background and foreground and drawing attention to the socially excluded. The study reads the metaphorical narratives of Björk, a transmedia auteur who has devoted her career to bridging the taxonomic divide between nature and culture, and who presents elements of nature as analogies of human emotional experience, in the light of object-oriented ontology. The study argues that a sense of the planet evoked by metaphorical nature narratives created in the subjective-universal dimension of aesthetics, as opposed to the idea of a nature excluded from experience, can play an important role in the development of ecological consciousness.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Dub techno as orphic experience: Auditory aesthetics, spatiality, and sound
Dub techno müziğin orfik deneyim olarak irdelenmesi: Sessel estetik, mekânsallık ve sound
BAHADIRHAN KOÇER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzikoloji ve Müzik Teorisi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. OZAN BAYSAL
- Siyasal iletişimde şarkı kullanımı: 2019 yerel seçimlerinde AK Parti örneği
The use of songs in political communication: The case of AK Parti in 2019 local elections
HAKAN SİPAHİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜN GÜVENLİ
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Sinemada müziğin otonomisi ve duysal bir aktör olarak anlam oluşturma biçimleri
The autonomy of music in cinema and its functions as a sensual actor in the formation of meaning
ASLI GİRAY AKYUNAK
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2017
Sahne ve Görüntü SanatlarıYaşar ÜniversitesiSahne Tasarımı Ana Sanat Dalı
PROF. DR. AHMET ŞEFİK GÜNGÖR