Bilinçli farkındalık ve yenilikçi iş davranışı arasındaki ilişkide bireysel faktörlerin rolü
The role of individual factors in the relationship between mindfulness and innovative work behavior
- Tez No: 986638
- Danışmanlar: PROF. DR. AZİZE ERGENELİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Akış deneyimi, Bilinçli farkındalık, Yenilikçi iş davranışı, Öz yeterlilik, Özerklik, Flow experience, Mindfulness, Innovative work behavior, Self-efficacy, Autonomy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında amaç, bilinçli farkındalık ile yenilikçi iş davranışı ilişkisini ortaya koymak ve söz konusu ilişkide bireysel faktörlerin rolünü açıklamaktır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle bilinçli farkındalık ile yenilikçi iş davranışı arasındaki ilişkide akış deneyiminin aracı rolü incelenmektedir. Ardından bilinçli farkındalık ile akış deneyimi arasındaki ilişkide ise öz yeterlik ve özerkliğin seri aracı rolü incelenmektedir. Günümüzde işletmelerin sürdürülebilir rekabet avantajı elde edebilmesi, çevresel değişimlere uyum sağlayabilmesi ve farklılaşarak öne çıkabilmesi için yenilik kritik bir unsur haline gelmiş; yeniliğin temel kaynağı ise çalışanların sergilediği yenilikçi iş davranışları olmuştur. Buradan yola çıkılarak bu çalışma kapsamında Ar-Ge çalışanlarının yenilikçi iş davranışları üzerinde etkili unsurlar incelenmiştir. Ar-Ge çalışanlarının temel görevi yeni ürün, hizmet, süreç veya teknolojiler geliştirmek veya mevcut olanları iyileştirmek için araştırma yaparak yenilikçi çözümler üretmektir. İşletmeler, Ar-Ge çalışanlarından yenilikçi fikirler geliştirmelerini, teknik ve bilimsel uzmanlıklarını kullanarak yeni ürün, süreç veya teknolojiler tasarlamalarını, mevcut sistemleri optimize etmelerini ve bu süreçlerde maliyetleri düşürerek rekabet avantajı sağlayacak çözümler üretmelerini beklemektedir. Dolayısıyla, işletmeler için Ar-Ge çalışanlarının yaratıcı ve yenilikçi becerilere sahip olması büyük önem arz etmektedir. Söz konusu nedenlerden yola çıkılarak bu çalışmada Ar-Ge çalışanları yenilikçi iş davranışının önemli bir temsilcisi olarak değerlendirilmiş ve örneklem olarak seçilmiştir. Çalışma, nicel yöntem yaklaşımı benimsenerek yürütülmüştür. Farklı sektörlerde Ar-Ge alanında görev yapan 250 katılımcıya yönelik anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Anket uygulamasından elde edilen verilere ilişkin analizler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 27.0 Statistics Paket Programı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucu elde edilen verilere göre, bilinçli farkındalık ile yenilikçi iş davranışı arasındaki ilişkide akış deneyiminin tam aracı role sahip olduğu belirlenmiştir. Bilinçli farkındalık ile akış deneyimi arasındaki ilişkide ise öz yeterlik ve özerkliğin seri aracı role sahip olduğu belirlenmiştir. Bu çalışma, çalışanların yenilikçi iş davranışlarını daha derinlemesine anlamaya yönelik bulgular sunmakta; bireysel faktörlerin bu davranış üzerindeki etkilerini ortaya koyarak hem kuramsal hem de uygulamaya yönelik öneriler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This dissertation aims to establish the relationship between mindfulness and innovative work behaviour, and to explicate the role of individual factors regarding this relationship. In accordance with this aim, this dissertation examines the mediating role of flow experience in the relationship between mindfulness and innovative work behaviour. Thereafter, in the relationship between mindfulness and flow experience, the role played by self-efficacy and autonomy is subsequently analysed. At the present time (In today's world), innovation has become a crucial factor for businesses in maintaining sustainable competitive advantage, adapting to environmental changes and gaining prominence by differentiation, and the primary resource of this innovation is identified as the innovative work behaviours displayed by the personnel. Within this perspective, effective factors on the innovative work behaviours of Research and Development (R&D) personnel are examined in the scope of this study. The fundamental role of the R&D personnel is developing new products, services or technologies or generating innovative solutions by research to improve current ones. Businesses expect R&D personnel to develop innovative ideas, to design new products, processes or technologies using their technical and scientific expertise, to optimize the current systems and to develop solutions that will provide competitive advantage in these processes by cost reduction. Therefore, creative and innovative skills of R&D personnel are of great importance for businesses. In light of the aforementioned reasons, R&D personnel are appraised as important representatives of innovative work behaviour and selected as the sample of the study. A quantitative methodological approach is adopted in the study. 250 R&D personnel from various industries were surveyed. Data derived from the survey are analysed using Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 27.0 Statistics Software. In accordance with the resulting data of the study, flow experience is identified to play a mediating role in the relationship between mindfulness and innovative work behaviour. In the relationship between mindfulness and flow experience, self-efficacy and autonomy are identified to play serial mediating roles. This study displays findings regarding the thorough understanding of innovative work behaviours of personnel, and provide both theoretical and practical guidance by revealing the effects of individual factors on this behaviour.
Benzer Tezler
- Tüketici boykot davranışlarının marka nefreti perspektifinden analizi: Karma yöntem yaklaşımı
Analysis of consumer boycott behavior from the perspective of brand hate: A mixed-methods approach
ELİF GÜNER
- Yeşil bilinçli farkındalığın yeşil yenilikçi iş davranışı üzerindeki etkisinde yeşil yaratıcılığın aracı rolü ile algılanan yeşil örgütsel desteğin düzenleyici rolünün araştırılması
Investigation of the mediator role of green creativity and the moderator role of perceived green organizational support in the effect of green mindfulness on green innovative business behavior
NAZLI ECE BULGUR
- Göçmen girişimcilerin girişimcilik eğilimi ve yenilikçi iş davranışı ilişkisinde bilinçli farkındalığın aracı rolü
The mediating role of conscious awareness in the relationship between entrepreneurial tendency and innovative business behavior of migrant entrepreneurs
MUSTAFA İSMET BAŞBOĞA
- Tütün kullanan bireyler için çevrimiçi psikolojik destek programı'nın geliştirilmesi ve uygulanması
Developing and implementing online psychological support programme for tobacco users
İNCİ DERYA YÜCEL
Doktora
Türkçe
2025
PsikolojiEge ÜniversitesiMadde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖRKEM YARARBAŞ
PROF. DR. HÜR HASSOY
- Fen bilimleri öğretmenlerinin biyoteknolojiye ilişkin laboratuvar deneyimlerine yenilikçi öğretim yaklaşımlarının etkisi
The impact of innovative teaching approaches on the biotechnology related laboratory experiences of science teachers
TUĞÇE YAĞMUR ORHAN
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURETTİN ŞAHİN