2 Numaralı Tokat Şer'iyye Sicili transkripsiyon ve değerlendirmesi (76-153 varaklar)
Transcription and evaluation of the 2 Numbered Tokat Şer'iyye Register (Folios 76–153)
- Tez No: 986725
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUHAMMET OKUDAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Din, History, Religion
- Anahtar Kelimeler: Tokat, Şer'iyye Sicili, Hüccet, Tereke, Miras, Tokat, Şer'iyye Register, Hüccet, Probate, Inheritance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çalıştığımız dönem olan 2 Numaralı Tokat Şer'iyye Sicili (76-153 varaklar) M.1795- 1797 (H.1210-1212) tarihleri arasını kapsamaktadır. Çalışmamızın başında şer'iyye sicillerinin tanımı, kapsamı ve hazırlanması, Osmanlı'daki gelişim süreci ve şer'iyye sicillerinin önemine değindik. Daha sonra konumuzla bağlantılı olması nedeniyle şer'i mahkemelerin durumu ve burada görevli memurların yetki ve sorumluluklarını ortaya koymaya çalıştık. Milâttan önce IV. ve V. yüzyıla kadar uzanan bir tarihin parçası olan Tokat, Osmanlı hâkimiyetine girişinden sonra da önemini korumuş bir şehirdir. Bu önemli şehrin sosyal ve kültürel tarihine ışık tutmak maksadıyla incelemiş olduğumuz defterde toplam 356 adet belge bulunmaktadır. Bu belgelerin otuz beş adet tereke kaydıdır. Terekelerden başka çeşitli hüccet ve belgeler defterde yer almaktadır. En çok kaydı bulunan belge ibrâ ile vâsi/nafaka tayinidir. Bununla beraber ferman, berat, buyruldu, mektub, salyâne ve masarifat defteri vs. kayıtlar da defterde yer almaktadır. İncelediğimiz sicil defterinin belge çeşitliliği açısından oldukça zengin bir defter olduğu söylenebilir. Çalıştığımız dönemde Tokat'ta Ermeniler, Rumlar ve Müslümanlar bir arada yaşamışlardır. Bir İslam devleti olan Osmanlı'da İslam hukukunun yanında örfî hukukun da uygulandığı, gayri müslimler için bir asimile politikası olmadığı görülmektedir. En azından çalışmış olduğumuz defterden yola çıkarak bunları söyleyebiliriz. İncelediğimiz defterdeki otuz beş tereke kaydının on sekizi Müslümanlara, on yedisi ise gayrimüslimlere ait olup terekelerdeki mal varlıklarında her iki grup arasında belirgin bir servet farkının olmadığı müşahede edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The period examined in this study covers the years 1795–1797 (1210–1212 AH) and is based on the 2 Numbered Tokat Şer'iyye Register (folios 76–153). At the beginning of the study, the definition, scope, and recording procedures of şer'iyye registers are discussed, along with their development within the Ottoman legal system and their significance for historical research. Subsequently, due to its relevance to the subject, the structure of şer'î courts and the authorities and responsibilities of the officials serving in these courts are examined. Tokat, whose history dates back to the fourth and fifth centuries BCE, maintained its importance after coming under Ottoman rule. In order to shed light on the social and cultural history of this significant city, the examined register contains a total of 356 documents. Of these documents, thirty-five are probate (tereke) records. Furthermore, records such as imperial edicts (ferman), patents (berat), decrees (buyruldu), letters, annual payment registers (salyâne), and expense accounts are also present. In this respect, the register can be considered a highly rich source in terms of document diversity. During the examined period, Armenians, Greeks, and Muslims lived together in Tokat. It is observed that in the Ottoman Empire, alongside Islamic law, customary law was also applied, and that there was no policy of assimilation toward non-Muslims. At least based on the examined register, these conclusions can be drawn. Of the thirty-five probate records analyzed, eighteen belong to Muslims and seventeen to non-Muslims. An examination of the estates indicates that there was no significant difference in wealth between the two groups.
Benzer Tezler
- 2 Numaralı Tokat Şer'iyye Sicilinin transfrpsiyon ve değerlendirilmesi (1-75 varaklar arası)
Transcription and evaluation of folios 1–75 of Tokat Sharia Court Register Number 2
BEYTULLAH YÜCEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
TarihTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET OKUDAN
- XVIII. yüzyılın son çeyreğinde 2 numaralı Tokat Şer'iyye Siciline göre Tokat gayrimüslimleri
Non-Muslims in Tokat according to Tokat Sharia Court Register No. 2 in the last quarter of the 18th Century
ÖZGÜL DURDİ ŞAHİNTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Tarihİstanbul Medeniyet ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP KARACAKAYA
- Tokat Şer'iyye Sicillerine göre Yar Ahmed Mahallesi (1772-1810)
Yar Ahmed District according to Tokat Sharia Registers (1772-1810)
AYFER YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPASLAN DEMİR
- 1756/2 numaralı Samsun şer'iye sicili (Transkripsiyon ve değerlendirme)
Sheriye register (Nu: 1756/2) of Samsun (Transcription and evaluation)
SULTAN MURAT MANGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HukukTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT HANİLÇE
- 8191 numaralı Şiran şer'iye siciline göre Şiran'da sosyal ve ekonomik hayat
Social and economic life in Şiran accordi̇ng to Şiran court register number 8191
CANSU ÇALIŞKANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TarihTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPASLAN DEMİR