İnfertiliteyle mücadele eden erkeklerin yaşam deneyimlerinin sosyal hizmet perspektifiyle değerlendirilmesi
Evaluating of the life experiences of men struggling with infertility from a social work perspective
- Tez No: 986776
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİLGÜN KÜÇÜKKARACA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnfertilite, psikososyal ve toplumsal boyutlarıyla hak temelli olarak ele alınması gereken bir sosyal meseledir. Türkiye'de infertiliteyle mücadele eden erkeklerin deneyimleri görünmez kalmakta ve bu durum bilgi üretimi ve uygulamalar açısından ciddi boşluk oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı, infertiliteyle mücadele eden erkeklerin yaşam deneyimlerini, hegemonik erkeklik normları ve ekosistem yaklaşımı çerçevesinde analiz ederek, erkek infertilitesini derinlemesine ele almak ve bu eksikliği gidermektir. Araştırmada, nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik yaklaşım benimsenmiş; infertilite olgusu, öznelerin sosyal etkileşimleri bağlamında ele alınmıştır. Öznelerin belirlenmesinde, amaçlı örnekleme stratejilerinden maksimum çeşitlilik ve kartopu örnekleme teknikleri kullanılmıştır. Katılım kriterlerini karşılayan toplam 23 erkekle, yarı yapılandırılmış görüşme formuyla derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Veriler MAXQDA Nitel Veri Analiz Programı aracılığıyla tematik olarak analiz edilmiş ve SRQR kriterlerine dayanarak raporlanmıştır. Bulgular beş ana tema etrafında sınıflandırılmıştır: (1) Erkekliğin inşası ve pekiştirilmesi, (2) İnfertiliteyle yüzleşmek: Beklenmedik bir yolculuğun basamaklarını anlamak, (3) İnfertiliteyle mücadele: Yolculukta karşılaşılan güçlükleri ekosistemsel bakışla anlamak (4) İnfertiliteyle mücadele eden erkeklerin dayanıklılıklarını sürdürmelerini sağlayan kanallar ve (5) İnfertiliteyle mücadele eden erkeklerin ekosistem bağlamında önerileri. Analiz sonuçları, erkekliğin sabit bir kimlik değil; toplumsal beklentiler ve bireysel deneyimler doğrultusunda yeniden inşa edilen dinamik bir süreç olduğunu ortaya koymuştur. İnfertilite, erkekler açısından beklenmedik ve döngüsel nitelikte bir yolculuk olup, bu süreçte bireyler mikro düzeyden makro düzeye çeşitli zorluklarla karşı karşıya kalmaktadır. Ancak bu zorluklara karşı geliştirdikleri baş etme stratejileriyle psikososyal dayanıklılıklarını sürdürebilmektedirler. Sonuç olarak infertilite, erkekler açısından yalnızca biyolojik değil; kimlik, toplumsal roller, dayanıklılık ve ilişkisel süreçlerini etkileyen çok boyutlu kırılgan bir deneyim alanıdır. Bu bağlamda sosyal hizmet, erkeklerin çoğu zaman görünmez kalan deneyimlerini açığa çıkarma, ekolojik düzeylerde ihtiyaçlarını değerlendirme ve dönüşüm imkânı sağlama gücüne sahiptir. Sosyal hizmet perspektifiyle psikososyal destek hizmetlerinin güçlendirilmesi, kurumlar arası iş birliğiyle kapsayıcı hak temelli uygulamaların yaygınlaştırılması ve disiplinlerarası araştırmaların artırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Infertility is a social issue that must be addressed through a rights-based approach, considering its psychosocial and societal dimensions. The experiences of men struggling with infertility in Turkey remain largely invisible, creating significant gaps in knowledge production and practice. This study aims to explore the life experiences of men struggling with infertility, analyzing them through the lens of hegemonic masculinity and the ecological systems perspective, thereby addressing this gap. A phenomenological qualitative research design was employed to examine infertility as experienced within the context of social interactions. Maximum variation and snowball sampling strategies were used to identify participants, and in-depth interviews were conducted with 23 men who met the inclusion criteria, using a semi-structured interview guide. Data were thematically analyzed with MAXQDA and reported according to SRQR standards. Findings were organized into five themes: (1) the construction and reinforcement of masculinity, (2) confronting infertility as an unexpected journey, (3) understanding challenges through an ecological lens, (4) resilience pathways of men struggling with infertility, and (5) participants' ecosystem-based recommendations. The analysis revealed that masculinity is not a fixed identity but a dynamic process reconstructed through social expectations and personal experiences. Infertility constitutes an unforeseen and cyclical journey, during which men face challenges ranging from the micro to the macro level. Nevertheless, they sustain psychosocial resilience through various coping strategies. In conclusion, infertility represents not only a biological condition but also a multidimensional and fragile experience that influences men's identities, social roles, resilience, and relational dynamics. Social work holds the potential to make men's often invisible experiences visible, assess their needs across ecological levels, and foster transformative approaches grounded in gender equality. Strengthening psychosocial support services, promoting inclusive rights-based practices through inter-institutional collaboration, and expanding interdisciplinary research are recommended.
Benzer Tezler
- IVF/ICSI uygulanan ileri kadın yaşına bağlı infertilite hastalarında oosit morfolojisi, embriyo kalitesi, gebelik ve canlı doğum oranlarının karşılaştırılması
Comparison of oocyte morphology, embryo quality, pregnancy and live birth rates in advanced female age-related infertility patients undergoing IVF/ICSI
SELİS ÇAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Histoloji ve EmbriyolojiUfuk ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE GÖKSAN PABUÇCU
- İnfertil kadınlarda kişilik özelliklerinin infertilite stresi ile baş etmeye etkisi
The effect of personality traits on coping with i̇nfertility stress in i̇nfertile women
TUĞÇE DOĞANER KARAKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Kadın Hastalıkları ve Doğumİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaKadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMRAN OSKAY
- İnfertiliteyle başetme becerisi geliştirme programının infertilite kaynaklı algılanan stres düzeyine etkisi
The effects of coping with infertility development skills program on perceived infertility-related stress
NECLA AFYONKALE TALAY
Doktora
Türkçe
2018
PsikolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KURTMAN ERSANLI
- İnfertilite tedavisi gören çiftlerde stres, stresle baş etme stratejileri ve öz-yeterlilik düzeylerinin incelenmesi
Examination of stress, stress coping strategies and self-efficacy levels in couples receiving infertility treatment
MİNEL GÜDÜCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kadın Hastalıkları ve DoğumBandırma Onyedi Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILDA ARZU ABA
- İnfertil kadınlara uygulanan motivasyonel görüşmelerin infertiliteden etkilenme, öz yeterlik ve stresle başa çıkmaya etkisi
The effect of motivational interviews applied to infertile women on affected by infertility, self-efficacy and coping with stress
EDA SEVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EbelikKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA KARATAŞ OKYAY