Varlık fiyatları enflasyonu: Türkiye örneği
Asset price inflation: The case of Turkey
- Tez No: 986870
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜZEYİR AYDIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Varlık fiyatları enflasyonu; hisse senedi, gayrimenkul ve tahvil gibi ekonomik varlıkların değerlerinin, genel fiyat seviyesinin üzerinde bir hızla artış göstermesi durumunu ifade eder. Bu tür fiyat artışları, servet etkisi yoluyla tüketim ve yatırım eğilimlerini güçlendirebilir; ancak aynı zamanda finansal istikrarı tehdit eden yapısal dengesizliklere ve kriz risklerine de zemin hazırlayabilir. Para politikası ise, merkez bankalarının faiz oranları ve likidite düzenlemeleri gibi araçları kullanarak makroekonomik dengeyi sağlamaya yönelik müdahalelerini kapsar. Faiz oranlarındaki değişiklikler, özellikle varlık fiyatları üzerinde yönlendirici bir rol oynar; düşük faiz politikaları, varlık fiyatlarını yukarı çekerken, sıkılaştırıcı politikalar bu artışı sınırlandırabilir. Bu çerçevede merkez bankalarının, yalnızca tüketici fiyatları enflasyonunu değil, aynı zamanda finansal piyasaların seyrini de dikkate alan çok yönlü bir para politikası stratejisi benimsemeleri gerekmektedir. Varlık fiyatlarındaki aşırı değerlenmelerin zamanında tespiti ve önlenmesi, olası balonların patlamasıyla oluşabilecek sistemik krizlerin önüne geçilmesinde önemli bir politika hedefi hâline gelmiştir. Bu tez çalışmasında, Türkiye ekonomisinde para politikası ile varlık fiyatları arasındaki etkileşim, 2011–2024 dönemine ait veriler kullanılarak incelenmektedir. Analizlerde, parametrelerin zamanla değişebildiği koşulları dikkate alan Time-Varying Parameter Vector Autoregression (TVP-VAR) modeli tercih edilmiştir. Modelde yer verilen başlıca değişkenler; para arzı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın ağırlıklı ortalama fonlama oranı, konut fiyat endeksi, döviz kuru, BIST 100 endeksi ve gram altın fiyatlarıdır. Ayrıca çalışmada, 2008 küresel finansal krizinin ardından şekillenen yeni küresel koşullar çerçevesinde, Türkiye'de yaşanan önemli ekonomik ve sosyal gelişmelerin varlık fiyatları üzerindeki yansımaları da dikkate alınmaktadır. Bu yönüyle tez, kriz sonrası dönemde Türkiye'de uygulanan para politikalarının varlık piyasalarıyla etkileşimine dair bütüncül ve güncel bir değerlendirme sunarak literatüre katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
Asset price inflation refers to the situation where the prices of economic assets such as equities, real estate, and bonds—increase at a rate exceeding that of general price levels. Such price increases can stimulate consumption and investment through wealth effects; however, they may also lead to structural imbalances and elevate the risk of financial instability and crises. Monetary policy, on the other hand, encompasses central banks' interventions to maintain macroeconomic balance through instruments such as interest rates and liquidity management tools. Changes in interest rates play a particularly influential role in asset pricing; while low interest rates tend to drive asset prices upward, tighter monetary policy can moderate this upward pressure. In this context, it is essential for central banks to adopt a multidimensional monetary policy strategy that considers not only consumer price inflation but also the dynamics of financial markets. The timely detection and prevention of excessive asset price appreciation have become critical policy objectives in order to mitigate the systemic risks posed by potential asset bubbles. This dissertation examines the interaction between monetary policy and asset prices in the Turkish economy using data from the 2011–2024 period. The analysis employs the Time-Varying Parameter Vector Autoregression (TVP-VAR) model, which accounts for the changing nature of parameters over time. The model includes key macro-financial variables such as the money supply, the Central Bank of the Republic of Turkey's weighted average funding rate, the house price index, the exchange rate, the BIST 100 index, and gold prices. Additionally, the study takes into account the implications of major economic and social developments in Turkey within the post-2008 global financial crisis context and their reflections on asset prices. In this regard, the thesis aims to contribute to the literature by providing a comprehensive and up-to-date assessment of the relationship between monetary policy and asset markets in Turkey during the post-crisis period
Benzer Tezler
- Para politikası ile varlık fiyatları arasındaki ilişki: Türkiye, Güney Afrika ve Brezilya örneği
The relationship between monetary policy and asset prices: The case of Türkiye, South Afri̇ca and Brazil
MUHTEREM ÇAĞDAŞ ABAY
Doktora
Türkçe
2024
EkonomiAnadolu Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENGÜL GÜLÜMSER KAYTANCI
- Parasal aktarım mekanizmasının etkinliği: Türkiye örneği
Effectiveness of monetary transmission mechanism: The case of Turkey
DENİZ AKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
EkonomiDokuz Eylül Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAGEHAN KESKİN
- Parasal aktarım kanallarının enflasyona etkileri: Türkiye örneği
The effects of monetary transmission channels on inflation: The case of Türkiye
ALEV DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EkonomiKırşehir Ahi Evran Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMİT BULUT
- Kripto paraların Türkiye'nin seçilmiş makroekonomik değişkenleri üzerine etkisi: Bitcoin örneği
The impact of cryptocurrencies on selected macroeconomic variables of Turkey: Bitcoin case
GÖKHAN SALMAN
Doktora
Türkçe
2024
EkonomiManisa Celal Bayar Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA HAKAN YALÇINKAYA
- The impact of change in foreign ownership on stock prices: Evidence from Borsa Istanbul
Yabancı yatırımcı oranındaki değişimin hisse fiyatları üzerindeki etkisi: Borsa İstanbul örneği
ÖMER ABDURRAHMAN DEMİRCAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Ekonometriİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL BURÇ ÜLENGİN