Sextus Empiricus ve İbn Teymiyye'nin mantık eleştirileri'nin karşılaştırılması
A comparative analysis of the logical criticisms of Sextus Empiricus and Ibn Taymiyyah
- Tez No: 986902
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YUNUS EMRE AKBAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Empiricus, Sextus, Klasik mantık, İbn Teymiyye, Empiricus, Sextus, Classical logic, İbn Teymiyye
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Süleyman Demirel Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mantık, Antikçağ da Aristotelesteles tarafından sistematize edilmeden önce ve sonrasında türlü eleştirilere maruz kalmıştır. Bu eleştirilerin bazıları Antik Yunan düşünürleri tarafından, bazıları ise daha sonraki dönemlerde gelen düşünürler tarafından yapılmıştır. Bu eleştirilerin arasında Sextus Empiricus'un ve İbn Teymiyye'nin mantık üzerine getirdiği eleştiriler özellikle önemlidir. Pyrrhonizm, şüphecilik ve akıl yürütmenin sınırlılığına vurgu yaparak dogmatik bilgi iddialarını reddeden bir düşünce akımıdır. Bu noktada Sextus Empiricus, mantığın temel varsayımlarını sorgulayan eleştiriler sunmuştur. İbn Teymiyye ise Ortaçağ İslam düşünce geleneğinde önemli bir İslam alimi ve filozoftur. O, mantık ve aklın, vahyin rehberliğinde sınırlı olduğunu savunur, mantığın yetersizliğini vurgular. İbn Teymiyye, Aristoteles mantığının ve diğer felsefi sistemlerin İslam'a uygunluğunu eleştirir ve aklın, Allah'ın vahyine tabi olması gerektiğini savunur. Bu çalışmada, mantık eleştirilerine tarihsel bir bakışın ardından her iki düşünürün de mantığın sınırlı yapılarına ve akıl yürütme süreçlerine yönelik eleştirilerini derinlemesine inceleyeceğiz. Sextus Empiricus, mantık ve akıl yürütme süreçlerinin güvenilirliği konusundaki şüpheci bir tavır takınması ile bilinirken, İbn Teymiyye ise vahyin önceliğini, yine mantığın yetersizliği ile vurgulayan bir yaklaşım benimsemektedir. Biz de onların bu görüşlerini etraflıca ele alacak ve her iki düşünürün de eleştirilerinin benzerlik ve farklılıklarını ortaya çıkarmaya gayret edeceğiz. Bu çalışma, iki düşünürün mantık eleştirilerinin önemini ve felsefi düşüncedeki etkilerini anlamamıza yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, bu eleştirilerin günümüzdeki mantık ve felsefe tartışmalarına nasıl katkıda bulunabileceği üzerine düşünmeyi sağlamaya çalışacaktır.
Özet (Çeviri)
Before logic was systematized by Aristotelestle in antiquity, and also in the periods that followed, it was subjected to various criticisms. Some of these criticisms were formulated by thinkers of Ancient Greece, while others emerged in later intellectual traditions. Among these critiques, those put forward by Sextus Empiricus and Ibn Taymiyyah occupy a particularly significant place. Pyrrhonism, as a school of thought, rejects dogmatic claims to knowledge by emphasizing skepticism, the limitations of reasoning, and the suspension of judgment. In this context, Sextus Empiricus offered critical reflections that questioned the foundational assumptions of logic. Ibn Taymiyyah, on the other hand, was a prominent Islamic scholar and philosopher within the medieval Islamic intellectual tradition. He argued that reason and logic are limited and must be guided by revelation. He emphasized the insufficiency of logic and criticized Aristotelestelian logic and other philosophical systems for their incompatibility with Islam. For him, the intellect must remain subordinate to divine revelation. In this study, following a historical overview of criticisms directed toward logic, we will undertake a detailed examination of both thinkers' objections to the limitations inherent in logic and reasoning. While Sextus Empiricus is known for his skeptical attitude toward the reliability of logical and rational processes, Ibn Taymiyyah adopts an approach that emphasizes the primacy of revelation by highlighting the insufficiency of logic. We aim to analyze these views comprehensively and to explore the similarities and differences in their respective critiques. This study seeks to contribute to our understanding of the significance of these critiques and their impact on philosophical thought. Moreover, it intends to offer reflections on how such criticisms might inform contemporary debates in logic and philosophy.
Benzer Tezler
- Sextus Empiricus ve René Descartes'ta şüphe ve bilginin doğruluğu problemi
The problem of doubt and accuracy of knowledge in Sextus Empiricus and René Descartes
ŞABAN ESEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
FelsefeSüleyman Demirel ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA ALTUNYA
- Sextus Empiricus'ta kuşkucu epistemoloji
Sceptical epistemology in Sextus Empiricus
MUSTAFA KAYA SÜTÇÜOĞLU
- Epikür'ün kavram teorisi ve eleştirileri
The concept of theory of Epicurus and its critics
ZEHRA RÜVEYDA ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
FelsefeSüleyman Demirel ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUNUS EMRE AKBAY
- The development of Hegel's immanent approach: Ancient scepticism and the method of Phenomenology of Spirit
Hegel'in içkin yaklaşımının gelişimi: Antik şüphecilik ve Tinin Fenomenolojisi'nin yöntemi
BARIŞ ENGİN AKSOY
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
FelsefeOrta Doğu Teknik ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF ÇIRAKMAN