Yapım aşamasında proje-şantiye tutarsızlıklarının dijital ikiz ile yönetimi: Paydaş katılımlı bir yol haritası
Managing project-site inconsistencies during construction phase with digital twins: A stakeholder-based roadmap
- Tez No: 986938
- Danışmanlar: PROF. DR. İKBAL ERBAŞ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Dijital İkiz, İnşaat 4.0, Paydaş Koordinasyonu, Proje- Şantiye Tutarlılığı, Yapım Sektörü, Dijitalleşme, İnşaat endüstrisi, İnşaat projeleri, Construction 4.0, Construction Industry, Digital Twin, Project-Site Consistency, Stakeholder Coordination, Digitalization, Construction industry, Construction projects
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yapım sektöründe projelerin başarılı olarak değerlendirilebilmesi, sürecin başında belirlenen süre, maliyet ve kalite hedeflerine ulaşılabilmesine bağlıdır. Ancak tasarım aşamasında disiplinler arası entegrasyonla oluşturulan projeler, yapım aşamasında çeşitli etkenler nedeniyle planlanan hedeflerden sapabilmekte ve proje dokümanları ile şantiye uygulamaları arasında tutarsızlıklar ortaya çıkmaktadır. Söz konusu tutarsızlıklar, projelerin daha uzun sürede, daha yüksek maliyetle ve hedeflenen kalite düzeyinin altında tamamlanmasına yol açmaktadır. Bu problemden hareketle bu çalışmanın amacı yapım aşamasında proje ile şantiye arasındaki tutarlılığı sağlarken süreçte görev alan paydaşlar arasındaki koordinasyonun sağlanması için paydaşların rollerinin dijital ikiz altyapısı ile yeniden belirlenmesi ve bu amaçla bir yol haritası geliştirilmesidir. Çalışmada yapım aşamasında dijital ikiz altyapısından yararlanarak proje ile şantiye tutarlılığını sağlarken paydaşlar arasında ortak bir dil oluşturulması hedeflenmektedir. Bu bağlamda çalışmanın temel araştırma soruları,“Proje–şantiye tutarlılığının sağlanabilmesi için paydaş rolleri nasıl belirlenmelidir?”ve“Bu tutarlılığın sağlanabilmesi için nasıl bir araç kullanılmalıdır?”şeklinde tanımlanmıştır. Çalışmanın kapsamı, Türkiye'de yapım aşamasında ele alınan faaliyetler olarak belirlenmiş ve bu kapsam dijital ikiz teknolojilerinin kullanımı ile sınırlandırılmıştır. Süreçte görev alan paydaşların rollerinin dijital ikiz altyapısı üzerinden yeniden tanımlanmasına yönelik bir yol haritası geliştirilmiştir. Araştırmada karma yöntem yaklaşımı benimsenmiş, yol haritasının geçerlenmesi için Delphi metodundan yararlanılmış ve oluşturulan model Antalya ili Döşemealtı ilçesindeki“ANTALLE”konut projesinden seçilen bir blok üzerinde test edilmiştir. Veri analizlerinde MAXQDA Analytics Pro, IBM SPSS Statistics ve VOSviewer yazılımları; model testinde ise REVIT 2024 ve BIMCRONE dijital ikiz yazılımı kullanılmıştır. Bu çalışmanın (1) dijital ikiz tabanlı paydaş koordinasyonuna dayalı yol haritası ve (2) yol haritasının her adımı için geliştirilen iş akış kontrol formları olmak üzere iki temel çıktısı bulunmaktadır. Bulgular, geliştirilen yol haritasının yapım sürecinde süre, maliyet ve kalite hedeflerine ulaşılmasına önemli katkılar sunduğunu göstermektedir. Yol haritası, proje–şantiye tutarsızlıkların erken tespit edilmesine, paydaşların karar alma süreçlerine etkin katılımına, revizyon yönetiminin hızlanmasına ve süreç şeffaflığının artmasına imkân tanımaktadır. Bu sayede yapım sürecinin bütünsel olarak izlenebilir, kontrol edilebilir ve kalite odaklı bir yapıya kavuştuğu ortaya konulmuştur. Çalışma, literatüre dijital ikiz teknolojisinin yapım aşaması özelinde paydaş rolleri ve koordinasyonuyla ilişkilendirildiği özgün bir model sunarak katkı sağlamaktadır. Uygulama alanında ise sektöre, süreçlerin dijital dönüşümüne rehberlik edebilecek nitelikte uygulanabilir bir yol haritası ve kontrol mekanizması kazandırmaktadır. Bununla birlikte, dijital ikiz yazılımı sağlayıcı firma çeşitliliğinin sınırlı olması, test edilen projenin yalnızca mimari model üzerinden yürütülmesi ve uzman görüşlerinin belirli bir yazılım kullanıcı grubuyla sınırlanması çalışmanın temel sınırlılıkları arasında yer almaktadır. Gelecek çalışmalarda, sensörler, IoT ve yapay zekâ entegrasyonlarıyla gerçek zamanlı veri aktarımının güçlendirildiği daha kapsamlı dijital ikiz modellerinin geliştirilmesi, kamu kurumlarının doğrudan paydaş olarak sürece dahil edilmesi, farklı proje türleri, uluslararası karşılaştırmalar ve çeşitli teslim sistemleri üzerinden modellerin sınanması önerilmektedir. Bu doğrultuda, çalışmanın hem kuramsal hem de uygulamalı açıdan yapım sektöründe dijital dönüşümün ilerletilmesine önemli katkılar sunacağı öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
The successful evaluation of projects in the construction industry depends on achieving the time, cost, and quality targets set at the beginning of the process. However, projects created through interdisciplinary integration during the design phase may deviate from planned targets during the construction phase due to various factors, leading to inconsistencies between project documents and site practices. These inconsistencies lead to projects being completed in a longer time, at a higher cost, and below the targeted quality level. Based on this problem, the aim of this study is to redefine the roles of stakeholders involved in the process using a digital twin infrastructure to ensure coordination between stakeholders while ensuring consistency between the project and the construction site during the construction phase, and to develop a roadmap for this purpose. The study aims to establish a common language among stakeholders while ensuring consistency between the project and the construction site by utilizing the digital twin infrastructure during the construction phase. In this context, the main research questions of the study are defined as“How should stakeholder roles be defined to ensure project-site consistency?”and“What tool should be used to ensure this consistency?”The scope of the study was defined as activities undertaken during the construction phase in Turkey and was limited to the use of digital twin technologies. A roadmap was developed to redefine the roles of stakeholders involved in the process through the digital twin infrastructure. A mixed-methods approach was adopted in the research, the Delphi method was used to validate the roadmap, and the model created was tested on a block selected from the“ANTALLE”housing project in the Döşemealtı district of Antalya province. MAXQDA Analytics Pro, IBM SPSS Statistics, and VOSviewer software were used for data analysis, while REVIT 2024 and BIMCRONE digital twin software were used for model testing. This study has two main outputs: (1) a roadmap based on digital twin-based stakeholder coordination and (2) workflow control forms developed for each step of the roadmap. The findings show that the developed roadmap contributes significantly to achieving time, cost, and quality targets in the construction process. The roadmap enables the early detection of project-site inconsistencies, effective stakeholder participation in decision-making processes, accelerated revision management, and increased process transparency. This has resulted in the construction process becoming comprehensively traceable, controllable, and quality-focused. The study contributes to the literature by presenting a unique model that relates digital twin technology specifically to stakeholder roles and coordination during the construction phase. In the field of application, it provides the industry with a practical roadmap and control mechanism that can guide the digital transformation of processes. However, the limited variety of digital twin software providers, the fact that the tested project was only carried out through an architectural model, and the limitation of expert opinions to a specific software user group are among the main limitations of the study. Future studies should focus on developing more comprehensive digital twin models with enhanced real-time data transfer through the integration of sensors, IoT, and artificial intelligence; directly involving public institutions as stakeholders in the process; and testing models across different project types, international comparisons, and various delivery systems. In this regard, it is anticipated that the study will make significant contributions to advancing digital transformation in the construction industry, both theoretically and practically.
Benzer Tezler
- Yeniden yapım işlerinin proje ve şantiye yönetimi erspektifinden değerlendirilmesi
Analyzing of rework from the perspective of project and construction site management
MUHAMMED MUSTAFA PEHLİVAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
MimarlıkFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU BALABAN ÖKTEN
- Yapım aşamasında geçici kenar koruma sistemlerinin işsağlığı ve güvenliği açısından değerlendirilmesi
The assesment of temporary edge protection system with regards to occupational safety and health in construction process
MUHAMMED SADİ KARADEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
İnşaat MühendisliğiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiYapı Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMA ERGÖNÜL
- Exploring the potential of digital twin technology to improve factors affecting construction productivity during the construction phase
Yapım aşamasında inşaat verimliliğini etkileyen faktörlerin iyileştirilmesinde dijital ikiz teknolojisinin potansiyelinin incelenmesi
İREM KOMAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSNÜ MURAT GÜNAYDIN
- Yapım aşamasında mal sahibi adına yürütülen kontrollük hizmetleri
Control services on the behalf of owner in construction phase
ESİN İNAL
- Orta ölçekli şantiyelerde asgari proje yönetim ihtiyaçlarını karşılayacak pratik bir kontrol sistemi önerisi
A practical control system proposal in medium sized construction that provide minimum needs of project management
HASAN ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. FEYZİ HAZNEDAROĞLU