Matematik öğretmenlerinin gerçek yaşam bağlamları içeren problemleri kurma süreçlerinin incelenmesi
Investigation of mathematics teachers' processes of constructing problems involving real-life contexts
- Tez No: 986940
- Danışmanlar: PROF. DR. SEBAHAT YETİM KARACA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, matematik öğretmenlerinin gerçek yaşam bağlamları içeren problem kurma süreçlerinde izledikleri aşamaları, bu süreçleri etkileyen faktörleri ve tercih ettikleri bağlam türlerini incelemektir. Araştırmada yapılandırmacı gömülü teori yöntemi kullanılarak nitel bir araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemleri (kolay erişilebilir durum ve ölçüt örnekleme) ile belirlenen, 26 matematik öğretmeninden oluşmaktadır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla bireysel görüşmeler yoluyla toplanmış; görüşmeler ses kaydına alınarak kelimesi kelimesine transkribe edilmiştir. Elde edilen veriler ilk kodlama, odaklı kodlama ve teorik kodlama aşamalarından oluşan üç aşamalı bir süreçle analiz edilmiştir. Kodlama aşamaları süresince verilerin sistematik biçimde düzenlenmesi ve görselleştirilmesi amacıyla MAXQDA adlı nitel veri analizi yazılımı kullanılmıştır. Araştırma bulguları, öğretmenlerin problem kurma sürecini planlama, yapılandırma ve değerlendirme olmak üzere sistematik ve döngüsel bir süreç olarak ele aldıklarını göstermektedir. Öğretmenler bağlam belirlerken öğrencilerin ön bilgilerini, ilgi alanlarını, gerçek yaşam deneyimlerini ve bilişsel gelişim düzeylerini dikkate almaktadır. Bağlamı yalnızca“kamuflaj”işlevi gören yüzeysel bir unsur olarak değil, matematiksel düşünmeyi yapılandıran işlevsel bir bileşen olarak kullanmaya yönelmektedir. Bununla birlikte, bazı durumlarda bağlamın yalnızca problemi gerçekçi göstermek amacıyla kullanıldığı ve matematiksel yapıyla tam olarak bütünleşmediği de belirlenmiştir. Bulgular, problem kurma sürecini etkileyen temel faktörlerin öğrenci özellikleri, öğretim programının yapısı ve sınırlılıkları, problemin yapısal özellikleri, bağlamın yapısı ve öğretmenlerin mesleki yeterlikleri olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak araştırma, matematik öğretmenlerinin gerçek yaşam bağlamlarına dayalı problem kurma süreçlerine ilişkin kuramsal bir çerçeve sunmaktadır. Özellikle öğretmen eğitiminde bağlam temelli problem kurma becerilerinin hem kuramsal hem uygulamalı boyutlarda desteklenmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the stages mathematics teachers follow in problem-posing processes involving real-life contexts, the factors influencing these processes, and the types of contexts they prefer. The study employed a qualitative research approach using constructivist grounded theory. The study group consisted of 26 mathematics teachers selected through purposive sampling methods (easily accessible case and criterion sampling). Data were collected through individual interviews using a semi-structured interview form developed by the researcher; the interviews were audio-recorded and transcribed verbatim. The obtained data were analyzed through a three-stage process consisting of initial coding, focused coding, and theoretical coding. MAXQDA qualitative data analysis software was used to systematically organize and visualize the data during the coding stages. The research findings show that teachers approach the problem-posing process as a systematic and cyclical process involving planning, structuring, and evaluation. When determining the context, teachers take into account students' prior knowledge, interests, real-life experiences, and cognitive development levels. They tend to use context not merely as a superficial element serving a“camouflage”function, but as a functional component that structures mathematical thinking. However, it was also determined that in some cases, context was used solely to make the problem appear realistic and did not fully integrate with the mathematical structure. The findings reveal that the key factors influencing the problem-posing process are student characteristics, the structure and limitations of the curriculum, the structural characteristics of the problem, the structure of the context, and teachers' professional competencies. In conclusion, the research provides a theoretical framework for mathematics teachers' problem-posing processes based on real-life contexts. It particularly indicates that context-based problem-posing skills need to be supported in both theoretical and practical dimensions in teacher education.
Benzer Tezler
- Matematik okuryazarlığı konusunda yetiştirilen öğretmenlerin öğrencilerinde matematik okuryazarlığının gelişiminin incelenmesi
The i̇nvestigation of the development of students' mathematical literacy who are educated by mathematic teachers trained about mathematical literacy
IŞIL BOZKURT
Doktora
Türkçe
2019
MatematikBursa Uludağ ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ALTUN
- Üstün yetenekli öğrencilere yönelik farklılaştırılmış sorgulama temelli fen bilgisi ders modüllerinin geliştirilmesi, uygulanması ve etkililiğinin değerlendirilmesi
The development, implementation and effect of differentaited inquiry-based science lesson modules for gifted students
BESTAMİ BUĞRA ÜLGER
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimUludağ ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİH ÇEPNİ
- Liselere Geçiş Sistemi (LGS) matematik sorularının matematik okuryazarlığı çerçevesine ve öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
Examination of High School Entrance System (LGS) mathematics questions according to mathematical literacy framework and teachers' views
GÜLCAN TURAN BEDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimKafkas ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL YILDIZ
- Sınıf öğretmenlerinin matematik dersindeki bölme işlemi ile ilgili görüşlerinin incelenmesi
An exami̇nati̇on primary school teachers' views on division operations in mathematics lessons
FATİH GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VELİ TOPTAŞ
- Elementary school teachers' developing pedagogical content knowledge and beliefs about integrated STEM education through a professional development knowledge
Sınıf öğretmenlerinin bir mesleki gelişim programı kapsamında STEM eğitimine ilişkin pedagojik alan bilgileri ve inançlarının gelişimi
ESRA CERAN
Doktora
İngilizce
2021
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. CİHANGİR DOĞAN
DR. MAHMUT KERTİL