Müellifi bilinmeyen bir amme cüzü tefsiri (Gramer-metin-dizin)
An amme juz tafsiri with an unknown author (Grammar-text-index)
- Tez No: 987051
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FEYZİ ÇİMEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstinye Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yazılı metinler, kaleme alındıkları dönemin dil özelliklerine dair önemli veriler sunduğu gibi, ait oldukları türün nitelikleri hakkında da ipuçları verirler. Bu çalışmanın konusunu oluşturan Amme Cüzü tefsiri de bu bağlamda değerlendirilebilecek önemli bir örnektir. Müellifi açıkça bilinmeyen bu yazma eser hem dilsel hem de üslûp bakımından incelenerek ait olduğu 13.-14. yüzyıl devrinin tefsir anlayışını ve niteliklerini yansıtmaktadır. Çalışmanın konusunu oluşturan metin beş bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde bulunan giriş kısmında, Eski Anadolu Türkçesinin tarihi gelişimi hakkında bilgi sunulmuş, Kur'an tercümeleri ve tefsirlerin bu dönemde din, dil ve ilime olan katkıları üzerinde durulmuştur. Ele alınan Amme cüzü tefsirinin, Manisa İli Genel Kitaplık'ta 4397 sayıyla kayıtlı bulunan nüshaya ait olduğu, yazmanın kim tarafından yazıldığına dair herhangi bir kayıt bulunmadığıyla birlikte, eserin Murat Arslan Bey adına kayıt yapıldığına dair bilgi yer almaktadır. Mevcut çalışmada metnin içeriğiyle ilgili bilgiler verilmiştir. Kur'an ve Amme cüzü tefsirleri hakkında yapılan literatür çalışmalar yer almaktadır. İkinci bölümde, eser ses ve şekil bilgisi morfolojik açıdan ele alınarak Eski Anadolu Türkçesinin temel biçimbilimsel özelliklerini yansıtan kısa bir gramer örneği verilmiştir. Üçüncü bölümde çeviri yazı metin bulunmaktadır. Dördüncü bölümde sonuç yer almaktadır. Eserin incelenmesiyle elde edilen ve dönemin dilbilgisine katkı sunabilecek bilgiler bu kısımda sunulmuştur. Beşinci bölümde dizin bulunmaktadır. Metinde yer alan kelimelerin gramatikal dizilişleriyle varak ve satır numaraları verilmiştir. Metinde geçen şahıs ve yer isimleri de dizinde açıklamalı bir şekilde belirtilmiştir. Ek kısmında ise eserin tıpkıbasımı vardır.
Özet (Çeviri)
Written texts provide important data on the linguistic characteristics of the period in which they were written, as well as clues about the characteristics of the genre to which they belong. The tafsir of the Amme Juz, which is the subject of this study, is an important example that can be evaluated in this context. This manuscript, whose author is not clearly known, is analyzed both linguistically and stylistically and reflects the understanding and qualities of the 13th-14th century period to which it belongs. The text, which is the subject of the study, consists of four parts. In the introduction in the first part, information about the historical development of Old Anatolian Turkish is presented, and the contributions of Qur'an translations and tafsirs to religion, language and science in this period are emphasized. There is information that the Amme juz tafsir belongs to the copy registered in Manisa Province General Library with the number 4397, there is no record of who wrote the manuscript, but there is information that the work was registered in the name of Murat Arslan Bey. The present study provides information about the content of the text. Literature studies on the Qur'an and Amme juz tafsirs are included. In the second section, the work is examined from a morphological perspective in terms of sound and form, and a brief grammar example reflecting the basic morphological features of Old Anatolian Turkish is provided. The third section contains the translated text. The fourth section contains the conclusion. The information obtained from the analysis of the work and which may contribute to the linguistics of the period is presented in this section. The fifth section contains an index. The grammatical order of the words in the text is given with page and line numbers. The names of people and places mentioned in the text are also indicated in the index with explanations. The appendix contains a facsimile of the work.
Benzer Tezler
- Müellifi bilinmeyen bir manzum hadis tercümesi (İnceleme-Metin)
A hadith translation whose author is unknown (Analysis-Text)
ATİLA GÖKDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
DinSüleyman Demirel Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELEK DİKMEN
- Müellifi bilinmeyen bir sûre tefsiri metin-dil incelemesi-sözlük (VR.1b-49a)
An author unknown surah tafseer text, grammatical analysis, dictionary (Leaves.1b-49a)
DEMET ÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE TÖREN
- Müellifi bilinmeyen bir sûre tefsiri metin-dil incelemesi-sözlük (vr.49a-96b)
An author unknown surah tafseer text, grammatical analysis, dictionary (leaves.49a-96b)
LATİFA RAHMATZADA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Dilbilimİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE TÖREN
- Müellifi bilinmeyen bir fütüvvet-nâme (İnceleme-metin-dizin)
A futuvvat-name, of which writer is unknown
KÜBRA AKÇAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıAkdeniz ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CİN
- Müellifi bilinmeyen bir kıyâfetnâme örneği: İnceleme-metin
An example of clothing with unknown author: Review-text
HURİYE GÖKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUBA ONAT ÇAKIROĞLU