Geri Dön

Öğretmenlerin güdülenme düzeyini etkileyen faktörlerin analizi(Bursa ili ilköğretim okulları örneği)

Analysis of factors affecting teachers' motivation level (The case of Bursa province)

PDF İndir

  1. Tez No: 987181
  2. Yazar: AHMET UZUNDERE
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NECATİ CEMALOĞLU
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Öğretmen Güdülenmesi, Öğretmen Performansı, Öğrenci Başarısı, Öğretmen Niteliği, Mesleki Gelişim, Teacher Motivation, Teacher Performance, Student Achievement, Teacher Quality, Professional Development Page Number : xxiii + 456 Supervisor : Prof. Dr. Necati Cemaloğlu
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı, ilköğretim öğretmenlerinin güdülenme düzeylerini etkileyen faktörleri belirlemek ve güdülenmenin demografik değişkenler açısından anlamlı farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Araştırma, karma yöntem yaklaşımı çerçevesinde sıralı açıklayıcı desenle yürütülmüştür. İlk aşamada nicel veriler toplanmış, ardından elde edilen bulguların derinlemesine incelenebilmesi için nitel aşamaya geçilmiştir. Nicel veriler, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Bursa'nın Nilüfer, Osmangazi ve Yıldırım ilçelerinde yer alan 23 ilköğretim okulunda görev yapan 794 öğretmenden toplanmıştır. Nicel veri toplama sürecinde iki bölümden oluşan bir form kullanılmıştır. Birinci bölümde öğretmenlerin demografik özelliklerini (cinsiyet, yaş, kıdem, branş, öğrenim durumu, görev yapılan eğitim kademesi vb.) belirlemeye yönelik sorular yer almıştır. İkinci bölümde ise Köse, Karataş, Küçükçene ve Taş (2021) tarafından geliştirilen okul içi faktörler, okul dışı faktörler, mesleki gelişim ve saygınlık ile fiziki imkânlar olmak üzere dört boyuttan ve 25 maddeden oluşan Öğretmen Mesleki Motivasyon Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliği AMOS 24.0 programında doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile sınanmış, güvenirlik katsayıları yüksek bulunmuştur. Araştırmanın nicel bölümünde veri analizi SPSS. 27.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Nicel bulgular, genel güdülenme düzeyinin yüksek olduğunu göstermektedir. Alt boyutlar incelendiğinde okul içi faktörler en yüksek düzeyde, okul dışı faktörler ise orta düzeyde bulunmuştur. Demografik değişkenler açısından yapılan analizlerde, yaş değişkeninde anlamlı farklar saptanmıştır. Post-hoc testleri, 51 yaş ve üzeri grubun puanlarının daha yüksek, 21-30 yaş grubunun ise daha düşük olduğunu ortaya koymuştur. Kıdem değişkeninde de anlamlı farklılık bulunmuş, 31 yıl ve üzeri kıdeme sahip öğretmenlerin mesleki güdülenmelerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda ise ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilen 12 öğretmenle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşme formu, sınıf, okul ve okul dışı bağlamları kapsayacak şekilde geliştirilmiş; öğretmenlerin mesleki güdülenme düzeylerini olumlu etkileyen faktörler, olumsuz etkileyen faktörler ve mesleki güdülenmeyi artırmaya yönelik öneriler etrafında üç temel eksende yapılandırılmıştır. Görüşme formu, pilot uygulama ve uzman görüşleri doğrultusunda son hâlini almıştır. Verilerin çözümlenmesinde MAXQDA 24 Pro yazılımından yararlanılmış; geçerlik ve güvenirlik ise inandırıcılık, aktarılabilirlik, güvenirlik ve doğrulanabilirlik stratejilerinin uygulanması aracılığıyla sağlanmıştır. İçerik analizi sonucunda elde edilen bulgular temalar ve kodlar hâlinde sunulmuş, bu sayede nicel bulguların daha derinlemesine incelenmesi ve yorumlanması öğretmen görüşleri aracılığıyla mümkün kılınmıştır. Nitel bulgular öğrencilerin gelişim göstermesi, öğrenci-öğretmen bağının güçlenmesi, ders araç-gereçlerinin yeterliliği, öğrenci başarısı, öğretmenin takdir edilmesi, meslektaş desteği, pozitif okul iklimi ve etkili yönetim anlayışının, öğretmenlerin mesleki güdülenmesini artıran başlıca unsurlar olduğunu ortaya koymuştur. Buna karşılık, derse karşı ilgisizlik, öğrencilerin saygısız tavırları, ders araç-gereçlerindeki yetersizlik, iş yükü dengesizlikleri, sendikal gruplaşma, yönetsel sorunların görmezden gelinmesi, toplumsal saygınlığın azalması ve ekonomik yetersizlikler, mesleki güdülenmeyi zayıflatan en sık dile getirilen faktörler arasında yer almıştır. Öğretmenlerin mesleki güdülenme düzeyini artırmaya yönelik olası öneriler arasında ise adil ödüllendirme mekanizmalarının oluşturulması, güvenli okul ortamının sağlanması, meslektaş dayanışmasının güçlendirilmesi ve sosyal destek mekanizmalarının geliştirilmesi öne çıkmaktadır. Bu sonuçlar, mesleki güdülenmenin yalnızca okul içi pedagojik süreçlerden değil; aynı zamanda sosyal ilişkiler, yönetsel uygulamalar, ekonomik koşullar ve toplumsal algılar gibi çok boyutlu bir bağlamdan etkilendiğini göstermektedir.

Özet (Çeviri)

The purpose of this study is to determine the factors affecting the motivation levels of primary school teachers and to examine whether motivation shows significant differences in terms of demographic variables. The study was conducted using a sequential explanatory design within a mixed-methods approach. Quantitative data were collected in the first stage, followed by a qualitative stage to enable in-depth examination of the findings. Quantitative data were collected from 794 teachers working in 23 primary schools in the Nilüfer, Osmangazi, and Yıldırım districts of Bursa during the 2023-2024 academic year. A two-part form was used in the quantitative data collection process. The first part contained questions aimed at determining the demographic characteristics of the teachers (gender, age, seniority, branch, educational status, level of education, etc.). In the second section, the Teacher Professional Motivation Scale was used developed by Köse, Karataş, Küçükçene and Taş (2021), which consists of four dimensions and 25 items: internal school factors, external school factors, professional development and prestige, and physical facilities. The construct validity of the scale was tested using confirmatory factor analysis (CFA) in AMOS 24.0, and the reliability coefficients were found to be high. In the quantitative section of the study, data analysis was performed using the SPSS 27.0 programme. Quantitative findings indicate a high level of general motivation. When the sub-dimensions were examined, school-internal factors were found to be at the highest level, while school-external factors were found to be at a moderate level. Analyses conducted in terms of demographic variables revealed significant differences in the age variable. Post-hoc tests showed that the scores of the 51 years and older group were higher, while those of the 21-30 age group were lower. A significant difference was also found in the seniority variable, it was determined that teachers with 31 years or more of seniority had higher professional motivation. In the qualitative dimension of the research, semi-structured interviews were conducted with 12 teachers selected using criterion sampling. The interview form was developed to cover classroom, school, and out-of-school contexts; it was structured around three main axes: factors positively affecting teachers' professional motivation levels, factors negatively affecting it, and suggestions for increasing professional motivation. The interview form was finalised based on a pilot application and expert opinions. For data analysis, the MAXQDA 24 Pro software was utilized, and validity and reliability were ensured through the implementation of credibility, transferability, dependability, and confirmability strategies. The findings obtained from the content analysis were presented in the form of themes and codes; this enabled a more in-depth examination and interpretation of the quantitative findings through teacher opinions. The qualitative findings revealed that the main factors increasing teachers' professional motivation were student development, strengthening of the student-teacher bond, adequacy of teaching tools and materials, student success, teacher appreciation, peer support, positive school climate, and effective management approach. Conversely, lack of interest in the subject, disrespectful behaviour by students, inadequate teaching materials, workload imbalances, union factionalism, ignoring administrative problems, declining social prestige, and economic inadequacies were among the most frequently cited factors weakening professional motivation. Possible recommendations to increase teachers' professional motivation include establishing fair reward mechanisms, ensuring a safe school environment, strengthening collegial solidarity, and developing social support mechanisms. These results show that professional motivation is influenced not only by pedagogical processes within the school, but also by a multidimensional context including social relationships, managerial practices, economic conditions, and social perceptions.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    920949

    Öğretmenlerin duygu durumlarının öğrencilerin duygu, duyuş ve değer edinimlerini yordama düzeyi

    Predicting level of teachers' emotional states on students' emotion, affection and value achivements

    İREM NUR DOĞMUŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Eğitim ve ÖğretimKırıkkale Üniversitesi

    Eğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET BAHADDİN ACAT

  2. Tez No

    418777

    Eğitimde veri madenciliği ve öğrenci akademik başarı öngörüsüne ilişkin bir uygulama

    Educational data mining and an application related to prediction of student academic success

    ŞEBNEM ÖZDEMİR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Bilim ve Teknolojiİstanbul Üniversitesi

    Enformatik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET ERDAL BALABAN

  3. Tez No

    517140

    Motivation of young learners towards learning English in Turkish state schools

    Türkiye'deki devlet okullarında çocukların İngilizce öğrenmeye karşı güdülenmesi

    EDGE BAHAR

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2018

    Eğitim ve ÖğretimÇukurova Üniversitesi

    Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YASEMİN KIRKGÖZ

  4. Tez No

    274629

    Öğretmen adaylarının başarıları belirlenirken tercih ettikleri durum belirleme yöntemlerini etkileyen faktörler ve bu yöntemlere ilişkin görüşleri

    The factors affecting the assessment preferences of the pre-service teachers and their views about the assessment methods

    CELAL DEHA DOĞAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Eğitim ve ÖğretimAnkara Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Bölümü

    YRD. DOÇ. DR. ÖMER KUTLU

  5. Tez No

    450131

    Anadolu liselerinde akademik başarının artırılmasına yönelik yönetici ve öğretmen görüşleri

    The views of school administrators and teachers to improve academic success at Anatolian high schools.

    GÜLŞAH İŞLER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FERUDUN SEZGİN

Geri Dön