Geleneksel ekolojik bilgi bağlamında halk hekimliği (Zonguldak/Kozlu örneği)
Folk medicine in the context of traditional ecological knowledge Zonguldak/Kozlu example)
- Tez No: 987237
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR DENİZ ÖZDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Halk Bilimi (Folklor), Turkish Language and Literature, Folklore
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Geleneksel ekolojik bilgi, tarihsel süreç içerisinde geçmişi bugüne bağlayan kültürel birikimler bütünüdür. Bu bağ, dünün penceresinden bugünü daha anlamlı izleten ve toplumsal değerler üzerine geniş perspektiften analiz etmeyi sağlayan, tabiatla direkt uyumlu bir yaşam felsefesidir. Bu açıdan değerlendirildiğinde tüm kültürel mekanizmaların sigortasıdır. İnsanlar her ne kadar toplumlara ayrılarak ulusal bir kimlik oluştursa da tutunduğu belli başlı evrensel değerler bulunmaktadır. Geleneksel ekolojik bilgi, tüm bu değerlerin yaşamsal teminatıdır. Modern çağın etik, kültürel, dinî ve sosyolojik alanlardaki saldırgan ve yıkıcı tutumunun önünde duran bir barikattır. Kısacası organik tüm değerlerin kültürel bir taşıyıcısıdır. Bu bağlamda değerlendirildiğinde Kozlu'da uygulanan halk hekimliği üzerine tüm pratikler de geleneksel ekolojik bilgi ile doğrudan ilişkilidir. Ayrıca dinî, kültürel ve sembolik alt yapılarıyla birçok medeniyetle benzerlikler göstermektedir. Bu durum da geleneksel ekolojik bilginin insanlığa dair farklı farklı tüm değerleri bir alt zeminde birleştirebilme gücünü açıkça göstermektedir. Yapılan çalışma, nitel araştırma yöntemine dayalı mülakat tekniği ile gerçekleştirilmiştir. Başlangıçta yapılandırılmış olarak kurgulanan saha süreci, çoğunlukla yarı yapılandırılmış ve yapılandırılmamış olarak sürdürülmüştür. Etik kurallar gereği rızası alınan kaynak kişilerin verdiği bilgiler ses kaydına alınmış, rızası olmayanlardan alınan bilgiler ise yalnızca yazılı olarak kaydedilmiştir. Veri analiz süreci ise ses kayıtlarının yazıya dökülüp hastalıkların muhteviyatına göre kodlanması, akabinde tema oluşturulması ve yorumlanması şeklinde tasarlanmıştır. Elde edilen veriler yorumlanırken Anadolu Türk kültürüne doğrudan veya dolaylı olarak tesir eden birçok medeniyetin inanç ve kültürel açıdan izleri fark edilmiş, bu sebeple de konuyla ilişkili görülen medeniyetlerin hekimlik pratiklerine dair geniş bilgiler verilmiştir.
Özet (Çeviri)
Traditional ecological knowledge is the sum of cultural accumulations that connect the past to the present throughout history. This connection, offering today through the window of yesterday, allows for a broader analysis of social values and represents a philosophy of life in direct harmony with nature. In this sense, traditional ecological knowledge is the safeguard of all cultural mechanisms. Although people separate into societies and form national identities, there are certain universal values to which they adhere. Traditional ecological knowledge is the vital guarantee of these values. It stands as a barrier against the aggressive and destructive attitudes of the modern age in ethical, cultural, religious, and sociological domains. In short, traditional ecological knowledge is the cultural carrier of all organic values. From this perspective, all folk medicine practices applied in Kozlu are directly related to traditional ecological knowledge. They also show similarities to many civilizations in their religious, cultural, and symbolic substructures. This clearly demonstrates the power of traditional ecological knowledge to unite diverse human values on a common foundation. The study was conducted through qualitative research using interviews. Although the fieldwork was initially designed as structured, it mostly proceeded in semi-structured and unstructured forms. With ethical approval, information from consenting participants was recorded, while data from non-consenting ones were only noted in writing. The analysis involved transcribing audio records, coding them by disease category, developing themes, and interpreting the results. During interpretation, traces of various civilizations influencing Anatolian Turkish culture were identified, and related medical practices were examined in detail.
Benzer Tezler
- Geleneksel ekolojik bilgi bağlamında Kozan yörükleri
Kozan yoruks in the context of traditional ecological knowledge
HATİCE KARABACAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıKocaeli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UĞUR DURMAZ
- Geleneksel ekolojik bilgi ve Aksu/Sofular havzası
Traditional ecological knowledge and Aksu/Sofular region
YİĞİT ATEŞGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. ÖZKUL ÇOBANOĞLU
- Çevre-kültür bağlamında geleneksel ekolojik bilginin korunmasının önemi: Sarıkeçili Yörükler örneği
The importance of conservation traditional ecological knowledge in the cultural and environmental context: The case of Sarıkeçili Yörüks
FERHAT BÜYÜKŞAHİN
Doktora
Türkçe
2017
Halk Bilimi (Folklor)Ankara ÜniversitesiSosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. S. GÜL GÜNEŞ
- Dijital kültür bağlamında geleneksel ekolojik bilgi ve coğrafi işaretli ürünlerin değerlendirilmesi
Evaluation of traditional ecological knowledge and geographically marked products in the context of digital culture
ÖZLEM AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halk Bilimi (Folklor)Hacettepe ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEBİ ÖZDEMİR
- Bayburt ilinde geleneksel ekolojik bilginin halk bilimi açısından incelenmesi
The study of traditional ecological knowledge in Bayburt province from the point of view of folklore
SOYDAN TERZİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Halk Bilimi (Folklor)Bayburt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TURGAY KABAK