Millî Mücadeleyi konu edinen tiyatrolarda vatan algısı (1919-2020)
The perception of homeland in theaters about the National Struggle (1919-2020)
- Tez No: 987263
- Danışmanlar: PROF. DR. ABİDE DOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Milli Mücadele, Türk tiyatrosu, National Struggle, Turkish theatre
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türk tiyatrosunda Millî Mücadele Dönemi'ne odaklanarak 1919-2020 yılları arasında kaleme alınan tiyatro eserlerinde vatan algısının nasıl inşa edildiğini ve toplumun farklı kesimlerince nasıl temsil edildiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Türk milletinin varlık-yokluk mücadelesi verdiği bu tarihî süreç, siyasi ve askerî bir direniş olduğu kadar toplumsal bilinç, kolektif hafıza ve uluslaşma süreciyle iç içe geçmiş kültürel bir dönüşüm olarak da ele alınmıştır. Bu bağlamda, tiyatro eserlerinde vatan temasının farklı toplumsal gruplar üzerindeki yansımaları sekiz tema ekseninde analiz edilmiştir: Kuvayımilliye yanlıları ve karşıtları, kadınlar, çocuklar ve gençler, ebeveynler, öğretmenler, din görevlileri ve düşman mezalimi. Bu temalar üzerinden yapılan değerlendirmeler, vatan kavramının bireysel ve toplumsal düzeyde çok katmanlı ve dinamik biçimlerde anlamlandırıldığını göstermektedir. Bu çalışmada, yalnızca tiyatro türüne odaklanılmış ve metin çözümlemesi yöntemiyle eserlerdeki temsilî karakterlerin vatan algıları değerlendirilmiştir. Millî Mücadele Dönemi'nde Misakımillî sınırları içinde yaşayan halkın Millî Mücadele'ye bakışı, vatanseverlik düzeyleri, beslendikleri düşünsel kaynaklar ve bireysel bilinçten toplumsal bilince geçiş süreçleri incelenmiş; tüm bu unsurların vatan kavramının oluşumuna nasıl katkı sağladığı analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, vatan kavramının coğrafi bir aidiyetle birlikte tarihî, ahlaki ve kültürel bir değerler bütünü olarak ele alındığını ortaya koymaktadır. Çalışmada, tiyatronun yalnızca sanatsal bir ifade aracı olmadığı, aynı zamanda ulusal bilinci besleyen ve yaygınlaştıran bir araç olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Millî Mücadele'ye dair çok katmanlı vatan algısı, dönemin ruhunu yansıtmakla kalmamış, aynı zamanda tiyatro aracılığıyla kuşaktan kuşağa aktarılan bir hafızaya dönüşmüştür.
Özet (Çeviri)
Focusing on the National Struggle Period in Turkish theater, this study aims to examine how the perception of homeland is constructed and how it is represented by different social segments in the theater works written between 1919-2020. This historical process, in which the Turkish nation struggled for existence and non-existence, has been treated as a political and military resistance as well as a cultural transformation intertwined with social consciousness, collective memory and nation-building process. In this context, the reflections of the theme of homeland on different social groups in theater works were analyzed on the axis of eight themes: Proponents and opponents of the Kuvayımilliye, women, children and youth, parents, teachers, religious officials and enemy atrocities. The evaluations made through these themes show that the concept of homeland is interpreted in multi-layered and dynamic ways at the individual and social levels. In this study, screenplay texts were excluded, focusing solely on the theatre genre, and the national perceptions of the characters represented in the works were evaluated using text analysis methods. The perspective of the people living within the Misakımillî borders during the National Struggle period on the National Struggle, their levels of patriotism, the intellectual sources they drew upon, and the processes of transition from individual consciousness to social consciousness were examined; how all these elements contributed to the formation of the concept of homeland was analysed. The findings reveal that the concept of homeland is treated as a set of historical, moral and cultural values as well as a geographical belonging. The study concludes that theater is not only a means of artistic expression, but also a tool that nurtures and disseminates national consciousness. The multi-layered perception of the homeland regarding the National Struggle not only reflected the spirit of the period, but also turned into a memory passed down from generation to generation through theater.
Benzer Tezler
- İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu'nun kültür ve eğitim kavramı üzerine bir inceleme
An Examination of the concepts of culture and education of Ismayıl Hakkı Baltacıoğlu
ABDULLAH DİKİCİ
- Tekstil boyamacılığında atık flottede boyama imkanları üzerine araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET YAKARTEPE
