Seyhan ve çatalan baraj göllerinde kromoforik çözünmüş organik maddenin bazı çevresel faktörlere, zamana ve mekana bağlı değişimi
Changes in chromophoric dissolved organic matter in seyhan and çatalan dam lakes depending on some environmental factors, time and space
- Tez No: 987449
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA ÇEVİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Su Ürünleri, Aquatic Products
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Doğal göller ve yapay göletler/ rezervuarlar kullanılabilir su rezervlerini oluşturan iç sulardır. Küresel iklim değişikliği, arazi kullanımında ortaya çıkan değişiklikler, sanayi, endüstriyel tarım gibi faktörlerle her geçen gün kötüye gidişi, bu kaynakların kalitesinin ortaya çıkarılması, korunması ve yönetilmesini zorunlu hale getirmeye başlamıştır. Sucul ekosistemlerde farklı moleküler ağırlıklara sahip karbon, azot, fosfor ve kükürt içeren moleküler parçaların karmaşık bir karışımı olan çözünmüş organik madde (DOM)nin optik olarak aktif kısmı olan kromoforik çözünmüş organik madde (CDOM) otoktonal ve allokton kaynaklardan ortaya çıkmaktadır. CDOM parametresinin ölçülerek kaynaklarının ortaya çıkarılması, biyojeokimyasal karbon döngülerinin, ekosistem bütünlüğünün ve su kalitesi yönetiminin anlaşılması açısından önemlidir. Seyhan Nehri üzerinde inşa edilmiş Seyhan ve Çatalan Baraj gölleri Çukurova Bölgesi için önemli iki ardışık su rezervidir. Her iki baraj gölünde seçilen üçer istasyonda aylık olarak örnekleme ve yerinde ölçüm çalışmaları Temmuz 2024-Ağustos 2025 tarihleri arasında yapılmıştır. İstasyonlarda derinlik, Secchi derinliği, sıcaklık, ölçümleri yapılmış, Niskin tipi su örnekleyicisi ile öfotik zonda kompozit olmak üzere, orta ve dip bölgesini temsil edecek 3 farklı derinlikten aCDOM(350) analizi için su örneği alınmıştır. UVvis spekrofotometre ile yapılan ölçümler sonucunda aCDOM(350) araştırma boyunca Çatalan Baraj Gölü ortalaması 2,884±2,120 m-1, Seyhan Baraj Gölü ortalaması 2,567±1,639 m-1 olarak bulunmuştur. Yapılan varyans analizine göre CDOM üzerinde aylara göre değişim anlamlı etkiye sahip olmakla birlikte (p<0,001) istasyon, göl ve istasyon×göl etkileşimi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Bu bulgulara göre de CDOM mekansal olarak homojen ancak zamansal olarak değişkenlik göstermektedir. Her iki göl içinde CDOM kaynağı otokton materyaldir.
Özet (Çeviri)
Natural lakes and artificial ponds/reservoirs constitute usable inland water reserves. The gradual deterioration of these resources due to factors such as global climate change, land use changes, industry, and industrial agriculture has made it imperative to identify, protect, and manage their quality. Chromophoric dissolved organic matter (CDOM), the optically active portion of dissolved organic matter (DOM), a complex mixture of molecular particles containing carbon, nitrogen, phosphorus, and sulfur with varying molecular weights in aquatic ecosystems, arises from autochthonous and allochthonous sources. Identifying the sources of CDOM by measuring the parameter is important for understanding biogeochemical carbon cycles, ecosystem integrity, and water quality management. The Seyhan and Çatalan Dam reservoirs constructed on the Seyhan River are two important sequential water reservoirs for the Çukurova Region. Monthly sampling and on-site measurements were conducted at three selected stations in each reservoir between July 2024 and August 2025. Depth, Secchi depth, and temperature measurements were taken at the stations, and water samples were collected for aCDOM(350) analysis using a Niskin-type water sampler from three different depths representing the middle and bottom regions, including a composite in the euphotic zone. UV-Vis spectrophotometer measurements revealed an average aCDOM(350) of 2,884±2,120 m-1 for Çatalan Dam Lake and 2,567±1,639 m-1 for Seyhan Dam Lake throughout the study. According to the variance analysis, while monthly changes had a significant effect on CDOM (p<0,001), station, lake, and station×lake interactions were not statistically significant (p>0,05). These findings suggest that CDOM is spatially homogeneous but temporally variable. The source of CDOM in both lakes is autochthonous material.
Benzer Tezler
- Karar destek sistemi ile Seyhan baraj haznesi katı madde birikiminin incelenmesi
The study on sediment accumulation of Seyhan reservoir by decision support systems
ŞERİFE PINAR GÜVEL
Doktora
Türkçe
2007
İnşaat MühendisliğiÇukurova Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. RECEP YURTAL
- Seyhan Nehri (Adana) Üzerindeki Çatalan ve Seyhan Baraj Gölleri İhtiyoplankton Topluluklarının Araştırılması
Investigation of Ichthyoplankton Communities in Çatalan and Seyhan Dam Lakes on the Seyhan River (Adana)
GÜRKAN AKBULUT
Doktora
Türkçe
2026
Su ÜrünleriÇukurova ÜniversitesiSu Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNAN MAVRUK
- Bazı su kalitesi parametrelerinin mevsimsel değişimlerinin incelenmesi ve eğilim analizleri: Çatalan baraj gölü havzasında bir uygulama
Investigation of seasonal changes in some water quality parameters and trend analysis: An application to the watershed of Catalan dam
EMİNE ASLI YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
ZiraatÇukurova ÜniversitesiTarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT ÇETİN
- Hidroelektrik üretimi ve taşkın zararlarının birlikte değerlendirilmesiyle Aşağı Seyhan Havzasındaki Seyhan, Çatalan, Yedigöze Barajlarının taşkınlarda optimum işletilmesi için safhalı işletim modeli
Başlık çevirisi yok
NEŞE AÇANAL
Doktora
Türkçe
1998
İnşaat MühendisliğiÇukurova Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEFARUK HAKTANIR
- Multi-failure analysis of Seyhan dam and Çatalan dam
Seyhan ve Çatalan barajları çoklu yıkılma analizi
CAN KAYA
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
İnşaat MühendisliğiBoğaziçi Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEKİR CEM AVCI
DOÇ. DR. OSMAN SENAİ BÖREKÇİ
PROF. DR. YALÇIN YÜKSEL