Muhammed Ali es-Sâbûnî'nin eserlerinde kıraat tasavvurları
Concepts of qirāʾāt in the works of Muhammad Alī al-Sābūnī
- Tez No: 987663
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDAT KAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Kıraat, Tefsir, Reading, Commentary
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bitlis Eren Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kur'ân tilaveti, yedi harf ruhsatı çerçevesinde şekillenmiş ve bu durum zamanla geniş bir kıraat birikiminin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Kıraat ilminin sınırlarının belirginleşmesiyle birlikte, sahih kıraatlerin tespiti için bazı ölçütler geliştirilmiş; bu ölçütleri karşılamayan rivayetler şâz veya bâtıl olarak değerlendirilmiştir. Kıraat farklılıkları, tefsirlerdeki tercihler ve müstakil kıraat eserleri yoluyla ilmî bir gelenek haline gelmiştir. Modern dönemde de bu miras çeşitli çalışmalarla ele alınmıştır. Muhammed Ali es-Sâbûnî'nin eserleri, bu geleneğe dair örnekler sunmaktadır. Bu çalışma, giriş, iki ana bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Giriş bölümünde araştırmanın konusu, amacı, yöntemi ve kullanılan kaynaklara yer verilmiştir. Birinci bölümde, küçük yaşta Kur'ân'ı hıfzetmiş olan Muhammed Ali es-Sâbûnî'nin hayatına kısaca değinilmiş; ardından, çalışmanın kapsamına giren eserleri ele alınarak çalışmaya veri sağlayan yönleri açıklanmıştır. Akabinde müellifin kıraat tasavvuru; temel kavramların tanımı, Kur'ân'ın Mushaf haline getirilme süreci, kıraatlerin tarihi seyri, kıraat ilminde eser veren ilk alimler ve kıraatlerin türleri isimli başlıklar altında ortaya konmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise usûl ve ferşten kaynaklanan kıraat farklılıkları ele alınmış; ferşî farklılıklar, sarf, nahiv ve üslup farklılıkları başlıkları altında değerlendirilmiş, verilen örneklerin varsa tefsir eserine yansıyan yönlerine yer verilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular sonuç bölümünde aktarılmıştır. Bu çalışmada, Sâbûnî'nin kıraat tasavvurlarına yer verilmiştir. Kıraat farklılıklarının tefsir eserlerine yansımaları incelenmiş ve müellifin eserinde yer alan ifadelerden hareketle ferşî ve usûlî farklılıklar seçilen örnekler üzerinden sunulmuştur. Bu yönüyle çalışma müellif üzerine yapılmış önceki çalışmalardan farklılık arz etmektedir.
Özet (Çeviri)
Recitation of the Qur'ān has been shaped within the framework of the permission of the seven ahruf, which over time laid the groundwork for the emergence of a rich tradition of qirā'āt. As the boundaries of the science of qirā'a became more clearly defined, certain criteria were developed to identify sahīh qirā'āt, while narrations that did not meet these criteria were classified as shādh or bātil. Variations in qirā'a have evolved into a scholarly tradition, both through preferences reflected in tafsīr and through independent works dedicated to qirā'āt. This heritage has also been addressed in various studies in the modern period. The works of Muhammad 'Alī al-Sābūnī provide examples of this tradition. This study consists of an introduction, two main chapters, and a conclusion. The introduction outlines the research topic, objectives, methodology, and an evaluation of the sources used. The first chapter briefly discusses the life of Muhammad 'Alī al-Sābūnī, who memorized the Qur'ān at a young age, followed by an examination of his works that fall within the scope of this study, highlighting the aspects that provide data for the research. Subsequently, the author's conception of qirā'a is presented under the following headings: definitions of fundamental concepts, the process of the Qur'ān's compilation into the Mushaf, the historical development of qirā'āt, the earliest scholars who authored works in this field, and the categories of qirā'āt. The second chapter examines qirāʾa differences arising from usūl and farsh; in this section, farshī variations are analyzed under the headings of sarf (morphology), nahw (syntax), and uslūp (stylistic) differences, with attention also given, where relevant, to their reflection in tafsīr. In this study, al-Sābūnī's conceptions of qirā'a are presented. The reflections of qirā'a variations in exegetical works are examined, and, based on the expressions found in the author's writings, farsh and usūl variations are presented through selected examples. In this respect, the study differs from previous research conducted on the author.
Benzer Tezler
- Tefsiru'l-Kur'ani'l-Azim ve Safvetü't-Tefasir'in Kur'an ilimleri açısından mukayesesi
In terms of Qur'anic sciences a comparative study of Tasfir al-Qur'an al-'Aẓīm and Safwat al-Tafāsīr
SEBAHATTİN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE ŞAHİN AYNUR
- Muhammed Ali es-Sâbûnî'nin Revâi'u'l-beyân ve Safvetü't-tefâsîr'de aile hukuku konularına yaklaşımı
Muhammed Ali es-Sâbûnî's approach to family law issues in Ravâi'u'l-beyân and Safvetü't-tefâsîr
MEHMET ALTINTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET DEMİRBAŞ
- Muhammed Ali es-Sâbuni'nin Safvetü't-Tefâsir adlı tefsirinde Kehf Suresinin dil ve belâgat tahlili
Language and relational analysis of the Surah al-Kahf in Muhammed Ali es-Sâbûnî's commentary named Safwetü't-Tefâsir
OSMAN KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinYozgat Bozok ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YENİCE
- Muhammed Ali es-Sâbûnî'nin hadisçiliği ve şerh metodu
Mohammad 'Ali Al-Sâbuni's hadith and commentary (Sharh) methodology
HİDAYET ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PEYMAN ÜNÜGÜR TEKİN
- Muhammed Ali Sâbûnî'nin et-Tibyân adlı eserinin Kur'an ilimleri açısından incelenmesi
Examination of Muhammed Ali Sâbûnî's work et-Tibyân in terms of Quranic sciences
HATİCE KILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İRFAN ÇAKICI