Model temelli fen öğretiminin öğrencilerin bilimsel yaratıcılık , eleştirel düşünme becerisi ve eleştirel düşünme eğilimine etkisi
The effect of model-based science education on students' scientific creativity, critical thinking skills, and critical thinking tendency
- Tez No: 987694
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL KARA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, model temelli fen öğretiminin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılık düzeyleri, eleştirel düşünme becerisi ve eleştirel düşünme eğilimi üzerindeki etkisi incelenmiştir. Yarı deneysel“öntest–sontest kontrol gruplu”desen kullanılarak yürütülen çalışmanın örneklemini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında İzmir ili Bornova ilçesindeki bir ortaokulda öğrenim gören 68 öğrenci (n=35 deney grubu, n=33 kontrol grubu) oluşturmuştur. Deney grubu öğrencilerine 16 ders saati boyunca“Model Temelli Fen Öğretimi”uygulanırken, kontrol grubunda aynı süre boyunca“Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli”Fen Bilimleri öğretim programı uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Bilimsel Yaratıcılık Testi, Eleştirel Düşünme Becerisi Ölçeği ve Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği kullanılmış; verilerin analizinde bağımlı gruplar t testi, Mann-Whitney U testi ve Wilcoxon işaretli sıralar testi uygulanmıştır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin öntest ve sontest puanları karşılaştırıldığında, eleştirel düşünme becerisi ve eleştirel düşünme eğilimi boyutlarında deney grubu lehine istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılaşma olduğu bulgusuna ulaşılmıştır (p < .05). Araştırmanın bilimsel yaratıcılık boyutunda ise her iki grubun grup içi öntest–sontest analizlerinde sontest lehine istatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmasına karşın, gruplar arasında anlamlı bir farklılaşma saptanmamıştır (p > .05). Bu bulgular, model temelli fen öğretiminin öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini ve eğilimlerini mevcut müfredata göre daha fazla geliştirdiğini; ancak bilimsel yaratıcılık düzeyleri üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir fark oluşturmadığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examined the effect of model-based science education on the scientific creativity levels, critical thinking skills, and critical thinking tendencies of 5th-grade middle school students. The sample of the study, conducted using a quasi-experimental“pretest-posttest control group”design, consisted of 68 students(n=35 experimental group, n=33 control group) attending a middle school in Bornova district, Izmir, during the 2024- 2025 academic year. While the experimental group students were taught“Model-Based Science Education”for 16 class hours, the control group was taught the“Turkey Century Education Model”Science Education program for the same duration. The Scientific Creativity Test, Critical Thinking Skills Scale, and Critical Thinking Propensity Scale were used as data collection tools in the study; dependent groups t-test, Mann-Whitney U test, and Wilcoxon signed-rank test were applied in the analysis of the data. When comparing the pretest and posttest scores of the experimental and control group students, a statistically significant difference in favor of the experimental group was found in the dimensions of critical thinking skills and critical thinking tendency (p < .05). In terms of scientific creativity, although statistically significant differences were found in favor of the posttest in the intragroup pretest–posttest analyses of both groups, no significant differences were found between the groups (p > .05). These findings reveal that model-based science education develops students' critical thinking skills and tendencies more than the current curriculum; however, it does not create a statistically significant difference in their levels of scientific creativity.
Benzer Tezler
- Mühendislik tasarım temelli fen öğretiminin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılık ve eleştirel düşünme becerilerine etkisi
The effect of engineering design based science teaching on primary school 4th grade students scientific creativity and critical thinking skills
RABİA ASAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RABİA SARIKAYA
- Fen bilimleri öğretmen adaylarının mühendislik tasarım süreci uygulamalarına yönelik görüşleri, mühendislik becerileri ve bilimsel yaratıcılıklarının değerlendirilmesi
The evaluation of preservice science teachers' views on the applications of engineering design process, their engineering skills and scientific creativity
NALAN TUHTAKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiFen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET SÜRMELİ
- Biyomimikri ve tersine mühendislik temelli STEM etkinliklerinin tasarlanması kimya derslerinde uygulanması ve etkililiğinin değerlendirilmesi
Designing biomimicry and reverse engineering based STEM activities, implementation in chemistry lessons and evaluation of their effectiveness
DİLER DİLAVER TÜRE
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ KABAPINAR
- Fen bilimleri dersi kazanımlarının ortaokul öğrencilerine bilim tarihi destekli argümantasyon süreçleriyle öğretimi
Teaching the science course outcomes to secondary school students with the argumentation process supported by the history of science
SAFİYE SENA ÇETİNTÜRK ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLCAN MIHLADIZ TURHAN
- Fen ve teknoloji dersi“güneş sistemi ve ötesi?: Uzay bilmecesi”ünitesinde proje tabanlı öğrenme uygulamalarının öğrenci başarılarına, yaratıcı düşünmelerine, fen ve teknolojiye yönelik tutumlarına etkisi
Science and technology course in the unit of“solar system and beyond: Space puzzle”the effect of project based learning applications on student achievements, creative thinking and their attitudes towards science and technology
HURİYE DENİŞ ÇELİKER
Doktora
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ GÜNAY BALIM