Türkçe Kur'an tercümelerinde Nisâ Suresinin dönemlere göre değerlendirilmesi
An evaluation of Surah an-Nisâ in Turkish Quran translations according to periods
- Tez No: 987733
- Danışmanlar: PROF. DR. HACER TOKYÜREK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türklerin İslamiyeti kabul süreci, ilk başta bireysel ve küçük gruplar hâlinde başlamış, zamanla kitlesel bir boyut kazanmıştır. Bu dinî dönüşüm, yalnızca inanç sisteminde değil, aynı zamanda kültürel ve sanatsal alanlarda da köklü değişikliklere yol açmıştır. Türkler, İslamiyeti benimsedikten sonra günlük yaşamlarını, sanatlarını ve edebî faaliyetlerini İslam dininin temel kaynakları doğrultusunda yeniden şekillendirmişlerdir. Bu sürecin en belirleyici unsurlarından biri, İslam'ın temel kaynağı olan Kur'an-ı Kerim'in Türkler tarafından anlaşılıp yaşanması yönündeki çabalar olmuştur. Kur'an'ın yalnızca Arapça metniyle sınırlı kalmayıp Türkçeye çevrilmiş olması, bu çabanın somut bir göstergesidir. Türkçe Kur'an tercümeleri hem Doğu Türkçesi hem de Batı Türkçesi sahasında gerçekleştirilmiş olup bu tercümeler dil tarihî, çeviri çalışmaları ve din kültür aktarımı açısından büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, hem Doğu hem Batı Türkçesi sahasına ait çeviri örnekleri ele alınarak, dilin tarihî gelişimi ve çeviri stratejileri bağlamında anlam farklılıkları, sözcük tercihleri ve morfolojik yapıların kullanımı değerlendirilecektir. Bu çalışmayla Türkçenin tarihî evrelerinde dini metin çevirilerine yaklaşımın nasıl şekillendiğini göstermek amaçlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
The process of the Turks' acceptance of Islam began initially on an individual and small group level, gradually gaining a mass dimension. This religious transformation led to profound changes not only in the belief system but also in cultural and artistic fields. After adopting Islam, the Turks reshaped their daily lives, arts, and literary activities in accordance with the fundamental sources of Islam. One of the most defining elements of this process was the effort to understand and live by the Quran, the fundamental source of Islam. The fact that the Quran was translated into Turkish, not just the Arabic text, is a concrete example of this effort. Turkish translations of the Quran have been carried out in both Eastern and Western Turkish, and these translations are of great importance in terms of language history, translation studies, and the transmission of religious culture. In this study, translation examples from both Eastern and Western Turkish fields will be examined, and differences in meaning, word choices, and the use of morphological structures will be evaluated within the context of the historical development of the language and translation strategies. This study aims to demonstrate how the approach to translating religious texts in Turkish has been shaped throughout its historical development.
Benzer Tezler
- Bursa İnebey Kütüphanesi'nde bulunan bir Terceme-i Kur'ân (Fâtiha Sûresi, Bakara Sûresi, Âl-i İmrân Sûresi, Nisâ Sûresi, Mâide Sûresi 1b-127a) (Metin-inceleme)
A translation of the Qur'an found in the Bursa İnebey Library (Surah Al-Fatiha, Surah Al-Baqarah, Surah Al-Imran, Surah An-Nisa, Surah Al-Ma'idah 1b-127a) (Text-analysis)
TAYYİBE NURDAN KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. REYHAN ÇORAK
- Türkçe Kur'an tercümelerinde metot sorunu
The problem of method in the Turkish translations of Quran
HALİL HACIMÜFTÜOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
DilbilimAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MEHMET PAÇACI
- Karahanlı Türkçesi Kur'an tercümelerinde Türkçe dini kavramlar
Turkish religious concepts in Karahanli Turkish translations of the Quran
ÖMER İLBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıÇağ ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞİRVAN KALSIN
- Doğu Türkçesi Kur'an tercümelerinde isim
Noun in the Qur'an translations wri̇tten in the Eastern Turkish
HALİL ÇÖKMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıAkdeniz ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUAT ÜNLÜ
- Batı Türkçesi dönemine ait Kur'an tercümelerinde-isim
Noun in Qur'an translation of western Turkish period
DALYA AL-NAQEEB
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıAkdeniz ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SUAT ÜNLÜ