Erken başaklanan kışlık arpa (Hordeum vulgare L.) hatlarının geliştirilmesi
Development of early heading winter barley (Hordeum vulgare L.) lines
- Tez No: 987921
- Danışmanlar: PROF. DR. FAHRİ SÖNMEZ, DOÇ. DR. İBRAHİM SAYGILI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sürdürülebilir Tarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Serin iklim tahılları çoğunlukla kuru tarım yapılan alanlarda yetiştirilmektedir. Son yıllarda yağış rejimindeki düzensizliklerden dolayı kuraklık stresi artırarak verim ve kaliteyi olumsuz etkilemektedir. Bu koşullarda kuraklıktan kaçış mekanizması olarak erken başaklanma önemli bir adaptasyon özelliğidir. Başaklanma süresi esas olarak bitkinin düşük sıcaklıklara maruz kalma gereksinimini ifade eden vernalizasyon ve gün uzunluğu (fotoperiyot) tarafından düzenlenmektedir. Bu çalışmada, erken başaklanan kışlık arpa hatları geliştirmek amacıyla kışlık geç başaklanan Sladoran ve erken başaklanan Tadmor çeşitleri kullanılmıştır. Geri melezleme yöntemiyle elde edilen ve seçilen 29 adet GM₂F₃ hattı, Tokat Merkez ve Artova lokasyonlarında üç tekrarlamalı olarak tesadüf blokları deneme desenine göre kurulmuştur. Bu çalışmada, başaklanma süresi, tane dolum süresi, olgunlaşma süresi, bitki boyu, metrekarede başak sayısı, başakta tane sayısı, biyolojik verim, tane verimi, hasat indeksi, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı ve tane iriliği üzerine etkileri incelenmiştir. Tane dolum süresi, olgunlaşma süresi, bitki boyu, metrekarede başak sayısı, başakta tane sayısı, hasat indeksi ve hektolitre ağırlı bakımından lokasyonlar arasında önemli farklılık olduğu tespit edilmiştir. Genotiplerin lokasyon ortalamaları baz alındığında, Sladoran çeşidine kıyasla başaklanma süresi bakımından 27 hat, olgunlaşma süresi bakımından 25 hat, tane dolum süresi bakımından ise 13 hat erkencilik sağlamıştır. Tane verimini doğrudan etkileyen diğer verim bileşenleri bakımından; m²'de başak sayısında 17, başakta tane sayısında 14, biyolojik verim 29, tane veriminde 22, hasat indeksinde 1, bin tane ağırlığında 24, tane iriliğinde 28 ve hektolitre ağırlığında 8 hat, Sladoran çeşidinden daha iyi potansiyele sahip olmuştur. Elde edilen sonuçlar geliştirilen hatların kuraklık etkisinin daha belirgin olduğu lokasyonlarda değerlendirilmesi erkenciliğin kuraklık toleransındaki avantajlarını ortaya koyacağını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Cool-season cereals are commanly cultivated under rainfed conditions. In recent years, due to irregularities in precipitation patterns increasing drought stress have affected adversely grain yield and quality. Under such conditions, early heading represents an important adaptive trait for drought escape. Heading time is primarily regulated by vernalization requirement—reflecting exposure to low temperatures—and photoperiod (day length). In this study, winter-type late-heading Sladoran and early-heading Tadmor barley cultivars were used to develop early-heading winter barley lines. A total of 29 selected BC2F3 lines obtained through backcrossing were evaluated under field conditions at Tokat Central and Artova locations using a randomized complete block design with three replications. The heading time, grain filling duration, maturity duration, plant height, number of spikes per square meter, number of grains per spike, biological yield, grain yield, harvest index, thousand-kernel weight, test weight, and grain size were investigated. Significant differences were identified between locations in terms of heading time, grain filling duration, maturity, plant height, number of spike per square meter, number of grains per spike, harvest index, and test weight. Based on location means, compared with the Sladoran cultivar, 27 lines exhibited earlier heading, 25 lines earlier maturity, and 13 lines shorter grain filling duration. Regarding yield and yield-related traits, 17 lines for number of spikes per square meter, 14 lines for number of grains per spike, all 29 lines for biological yield, 22 lines for grain yield, 1 line for harvest index, 24 lines for thousand-kernel weight, 28 lines for grain size, and 8 lines for test weight showed superior performance compared with Sladoran. The results show that evaluating the lines in locations with pronounced drought effects will reveal in detail the advantages of earliness in drought tolerance.
Benzer Tezler
- Kışlık arpa melezlerinde çeşitli agronomik özellikler için varyabilite, kalıtım derecesi ve heterozis
Variability, heritability and heterosis for various agronomic characters in winter barley crosses
VOLKAN AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
ZiraatEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. GÜLCAN KINACI
- Buğdayın (Triticum aestivum L.) bazı varyetelerinin büyüme ve gelişmesi üzerine vernalizasyon, gün uzunluğu ve ışık şiddetinin birlikte etkileri
Başlık çevirisi yok
YASEMİN EKMEKÇİ (TOPUZ)
- Tokat-Kazova koşullarında bazı ekmeklik ve makarnalık buğday çeşitlerinin verim ve diğer özelliklerine ekim zamanının etkileri
Spring date on determining yield and yield components of some durum and bread wheat in Tokat-Kazova conditions
AYNUR ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
ZiraatGaziosmanpaşa ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. ALİ SAFİ KIRAL
- Kistik fibrozisin erken tanısına yönelik IRT2'ye karşı monoklonal antikor geliştirilmesi
Monoclonal antibody production against IRT2 for cystic fibrosis early diagnosis
TUĞÇE NUR ERALP
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
BiyoteknolojiYıldız Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BANU MANSUROĞLU
DOÇ. DR. FATIMA YÜCEL
- Erken membran rüptüründe antibiyotik rejimininintraamniyotik inflamasyona etkisi ve neonatalsonuçları
Effect of antibiotic regimen on intraamnioticinflammation in premature rupture of membranes andneonatal outcomes
HATİCE BOYLU POLAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Kadın Hastalıkları ve DoğumVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANIM GÜLER ŞAHİN