Ebeveynleri bipolar bozukluk tanılı ergenlerin çocukluk çağı travması, intihar olasılığı, psikolojik sağlamlık ve bipolar prodrom belirti düzeyi açısından incelenmesi
Examination of childhood trauma, suicide probability, psychological resilience and bipolar prodromal symptom levels in adolescents with a parent diagnosed with bipolar disorder
- Tez No: 988459
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ADAK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Bipolar bozukluk tanılı ebeveyn çocukları, çocukluk çağı travmaları, intihar olasılığı, prodromal belirtiler, bipolar disorder, bipolar offspring, childhood trauma, suicide probability, prodromal symptoms, psychological resilience
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Bipolar bozukluğun (BB) erken dönemde tanınmasına yönelik biyolojik ve psikososyal risk göstergelerinin belirlenmesi amacıyla, BB tanılı ebeveyn çocukları ile yapılan klinik, nörogelişimsel ve çevresel etkenlerin bir arada incelendiği çalışmalar giderek önem kazanmaktadır. Ailevi yatkınlık, BB'nin erken yaşta başlaması konusundaki belirleyicilerden biri olmakla birlikte, çocukluk çağı travmaları, intihar ile ilişkili bilişsel-duygusal kırılganlıklar ve prodromal belirtiler de hastalığın gelişimsel seyrinde kritik rol oynayabilmektedir. BB tanılı ebeveynlerin çocuklarında gözlenen psikopatolojik örüntülerin erken dönemde tanımlanması, bu yüksek risk grubunda duygudurum bozukluklarının ortaya çıkışına zemin hazırlayan davranışsal, bilişsel ve çevresel mekanizmaların anlaşılmasına katkı sağlayarak hem klinik izlemin hem de önleyici müdahalelerin yönlendirilmesi açısından önem taşımaktadır. Bu çalışma, BB tanılı ebeveynlerin çocuklarında; çocukluk çağı travması, intihar olasılığı, psikolojik sağlamlık ve prodromal belirtilerin birlikte değerlendirilmesini ve erken dönemde BB ile ilişkili olabilecek davranışsal ve psikososyal belirleyiciler açısından incelenmesini amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırmaya, Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştıma Hastanesi ve bu hastaneye bağlı Toplum Ruh Sağlığı Merkezlerinden remisyonda bipolar bozukluk tanısı ile takipli ebeveynlerin 12–18 yaş 48 çocuğu ile ebeveynlerinde herhangi bir duygudurum ya da psikotik bozukluk tanısı bulunmayan, yaş, cinsiyet ve demografik özellikler açısından eşleştirilmiş 48 ergen dahil edilmiştir. Tanısal değerlendirme Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi – Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu (ÇDŞG-ŞY) ile yapılmıştır. Her iki gruba da Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ), İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ), Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (ÇGPSÖ) ve Bipolar Prodrom Belirti Tarama Ölçeği (BPSS) uygulanmıştır. Grup farklılıkları ve değişkenler arası ilişkiler uygun istatistiksel testlerle analiz edilmiştir. Bulgular: BB tanılı ebeveyn çocuklarında majör depresif bozukluk tanısı alma oranı kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksektir. Prodromal belirti sıklığı vaka grubunda artmış olup, belirti şiddeti açısından gruplar arasında fark saptanmamıştır. İOÖ'nün tüm alt boyut ve toplam puanları vaka grubunda anlamlı olarak daha yüksektir. CTQ toplam puanı ile duygusal istismar, duygusal ihmal ve fiziksel ihmal alt boyut puanları da vaka grubunda belirgin biçimde yüksektir. Psikolojik sağlamlık düzeyi ise kontrol grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Korelasyon analizleri, vaka grubunun CTQ ve İOÖ toplam puanlarının BPSS puanları ile pozitif; ÇGPSÖ puanlarının ise bu değişkenlerle negatif yönde anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Sonuç: Bulgularımız, bipolar bozukluk tanılı ebeveynlerin çocuklarının, çocukluk çağı travmaları, intihar olasılığı, psikolojik sağlamlık ve prodromal belirtilerin sıklığı açısından kontrol grubuna göre riskli bir grup olduğunu ortaya koymaktadır. Bu dört alanın aynı örneklemde bütüncül biçimde değerlendirilmesi, BB açısından risk altındaki gençlerin erken dönem psikososyal gereksinimlerinin anlaşılmasına katkı sağlamakta ve BB'nin erken fenotiplerinin tanımlanmasına yönelik gelecekteki araştırmalar için katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction: Identifying biological and psychosocial risk indicators associated with the early manifestation of bipolar disorder (BD) has become increasingly important in research focusing on high-risk populations. Beyond genetic vulnerability, factors such as childhood trauma, suicidal ideation–related cognitive– emotional vulnerabilities, reduced psychological resilience, and prodromal mood symptoms may play a critical role in shaping the developmental trajectory of BD. Early characterization of psychopathological patterns observed in the offspring of parents with BD may contribute to a better understanding of behavioral, cognitive, and environmental mechanisms underlying risk, informing both preventive interventions and longitudinal clinical monitoring. This study aimed to simultaneously evaluate childhood trauma, suicide probability, psychological resilience, and prodromal bipolar symptoms in the children of parents with BD, and to examine how these dimensions may reflect early behavioral and psychosocial markers potentially associated with BD risk. Method: The study included 48 adolescents (12–18 years) whose parents were in remission from BD and were followed at Erenköy Psychiatric Hospital and affiliated Community Mental Health Centers, as well as 48 age, sex, and neighborhood matched controls whose parents had no history of mood or psychotic disorders. Diagnostic assessment was conducted using the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children – Present and Lifetime Version (K-SADS- PL). Participants completed the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), Suicide Probability Scale (SPS), Child and Youth Resilience Measure (CYRM-12), and Bipolar Prodrome Symptom Scale (BPSS). Group differences and intervariable associations were analyzed using appropriate statistical methods. Results: Offspring of parents with BD showed significantly higher rates of major depressive disorder compared to controls. The frequency of prodromal bipolar symptoms was elevated among high-risk adolescents, although symptom severity did not differ between groups. SPS total and subscale scores were significantly higher in the BD-offspring group. CTQ total scores, as well as emotional abuse, emotional neglect, and physical neglect subscales, were likewise higher in the high-risk group. Psychological resilience scores were significantly lower among BD offspring. Correlational analyses revealed that CTQ and SPS total scores were positively associated with BPSS scores, while CYRM-12 scores demonstrated significant negative associations with these measures. Conclusion: The findings indicate that children of parents with BD exhibit a distinct risk profile characterized by elevated childhood trauma exposure, increased suicide probability, reduced psychological resilience, and heightened prodromal symptom frequency. Evaluating these four domains concurrently within the same high-risk sample contributes to a more comprehensive understanding of early psychosocial needs and may support efforts to delineate early phenotypic markers of BD for future research.
Benzer Tezler
- Bipolar bozukluğu olan ebeveynlerin çocuklarında algılanan ebeveyn tutumu, mizaç ve kronotipi arasındaki ilişki
The relationship between perceived parental attitude, temperament, and chronotype in children of parents with bipolar disorder
SEZAYİ ATABEY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriAydın Adnan Menderes ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE AKSU
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuklarda yaşam kalitesinin değerlendirilmesi, tip 1 diyabetes mellitus ve sağlıklı kontrol gruplarıyla karşılaştırılarak yaşam kalitesine etki eden faktörlerin belirlenmesi
Assessment of life quality in the children with attention deficit hyperactivity disorder, investigation of the factors affecting life quality by comparison with type1 diabetes mellitus and healthy control groups
NİHAL YURTERİ ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYNUR AKAY
- Bipolar bozukluk tip I tanılı ebeveyn çocuklarında psikopatoloji, travma, dissosiyasyon sıklığıve ilişkisi
Frequency and relationship between psychopathology, trauma, dissociation in the offspring of bipolar disorder type I
ZEYNEP ZORLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT COŞKUN
- Ebeveyni bipolar bozukluğa sahip olan ergenlerde uyku kalitesi, kronotipi tercihi ve sosyal jetlagın bilişsel işlevler üzerine etkisi
The impact of sleep quality, chronotype preference and social jetlag on cognitive functions in adolescents with bipolar disorder-afflicted parents
GÜLGÜN BATAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSelçuk ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ALİ GÜLER
- Ergenlerde bipolar bozukluk ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ile birlikte olan dürtüselliğin karşılaştırılması
Compari̇son of impulsivity with bipilar disorder and attention deficit and hyperactivity disorder in adolescent
EYAZ KARAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. FATMA NESLİHAN EMİROĞLU