Gottman ilişki dinamikleri ile ilişki kalitesi arasında romantik ilişki stresi ve bağlanma davranışlarının aracı rolü: Diyadik bir inceleme
Romantic relationship stress and attachment behaviors as mediators between Gottman relationship dynamics and relationship quality: A dyadic study
- Tez No: 988738
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TURGUT TÜRKDOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Pamukkale Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, evli çiftlerde Gottman Çift Terapisi'ne dayalı romantik ilişki dinamikleri ile ilişki kalitesi arasındaki ilişkide romantik ilişkide algılanan stres ve temel bağlanma davranışlarının aracılık rolünü diyadik bir bakış açısıyla incelemektir. Araştırma, ilişkisel süreçlerin yalnızca bireysel düzeyde değil, eşler arasındaki karşılıklı bağımlılık bağlamında ele alınmasının öneminden hareketle Aktör–Partner Karşılıklı Bağımlılık Aracılık Modeli (APIMeM) kapsamında tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 202 evli çift oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde Romantik İlişkide Algılanan Stres Ölçeği, Boşanma Göstergeleri Ölçeği-Kısa Formu, Algılanan Romantik İlişki Kalitesi Ölçeği ve Duyarlılık, Ulaşılabilirlik Yakınlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, Gottman ilişki dinamikleri ile ilişki kalitesi arasındaki ilişkide, romantik ilişkide algılanan stresin ve temel bağlanma davranışlarının anlamlı aktör aracılık rolleri üstlendiğini, partner etkilerinin ise sınırlı olduğunu göstermiştir. Sonuçlar, ilişki kalitesinin büyük ölçüde bireylerin kendi içsel stres deneyimleri ve bağlanma düzenleme süreçleriyle şekillendiğine işaret etmektedir. Öte yandan, cinsiyete özgü bulgular, partner etkilerinin kadınlar için daha çok romantik ilişkide algılanan stres gibi duygu-odaklı ve içsel süreçler üzerinden; erkekler için ise temel bağlanma davranışları gibi davranış-odaklı ve ilişkisel tepkiler üzerinden işlediğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, diyadik analiz yaklaşımının yalnızca karşılıklı etkileri sınayan bir yöntem olmadığını; ilişkisel bağlam içinde içsel süreçlerin nasıl işlediğini anlamaya imkân veren bütüncül bir çerçeve sunduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine, from a dyadic perspective, the mediating roles of perceived romantic relationship stress and basic attachment behaviors in the association between Gottman Method–based romantic relationship dynamics and relationship quality among married couples. Grounded in the assumption that relational processes should be understood not only at the individual level but also within the context of partners' mutual interdependence, the study was designed within the Actor–Partner Interdependence Mediation Model (APIMeM). The sample consisted of 202 heterosexual married couples. Data were collected using the Perceived Stress Scale in Romantic Relationships, The Divorce Predictors Scale–Short Form, The Perceived Relationship Quality Components Inventory–Short Form, and the Brief Accessibility, Responsiveness, and Engagement Scale. Findings indicated that, in the link between Gottman relationship dynamics and relationship quality, both perceived romantic relationship stress and basic attachment behaviors played significant actor-mediated roles, whereas partner-mediated effects were limited. These results suggest that relationship quality is shaped predominantly by individuals' own internal stress experiences and attachment-related regulatory processes rather than by partner effects per se. Moreover, gender-specific findings indicate that partner effects operate primarily through emotion-focused and intrapersonal processes, such as perceived romantic relationship stress, for women, whereas for men they operate through behavior-focused and relational responses, such as basic attachment behaviors. In this regard, the study demonstrates that dyadic analysis is not merely a technique for testing reciprocal influences but also provides a comprehensive framework for understanding how intraindividual processes operate within a relational context.
Benzer Tezler
- Gottman modeline dayalı romantik ilişki yönetimi psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinin romantik ilişkide çatışma çözme stilleri üzerindeki etkisi
The effect of the romantic relationship management psychoeducation program based on the Gottman model on university students' conflict resolution styles in romantic relationships
MALEYKA HAGVERDİZADE
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
PsikolojiAnadolu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRCAN ERGÜN BAŞAK
- Evliliğe hazırlık programının çift ilişkileri ve ilişki istikrarı üzerindeki etkisi
The effects of marriage preperation program on dyadic relationship and relationship stability
ÖZLEM HASKAN AVCI
Doktora
Türkçe
2013
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM YILDIRIM
- Gottman yaklaşımıyla çift uyumu: Türkiye ve Almanya'da yaşayan Türk çiftlerin deneyimlerine nitel bir bakış
Couple adjustment through the Gottman approach: A qualitative perspective on the experiences of Turkish couples in Germany and Turkey
BURCU AKARSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHSİN İLHAN
- Mediational role of co-parenting in the relationship between emotional intelligence of parents and social skill levels of their children
Ebeveynlerin duygusal zekaları ile çocuklarının sosyal beceri seviyeleri arasındaki ilişkide ortak ebeveynliğin aracı rolü
NAZLI BÜYÜKBAYRAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Psikolojiİstanbul Bilgi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMİT AKIRMAK
- Kişilerarası güçler envanteri'nin (Inventory of interpersonal strengths) Türk üniversite öğrencilerine uyarlanmasi: Dilsel eşdeğerlik, geçerlik ve güvenirlik çalişmasi
The adaptation of inventory of interpersonal strengths into Turkish Language: bilingual equivalence, validity and reliability
IŞIL TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
PsikolojiMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL EKŞİ