Geri Dön

Rûzbihân-ı Baklî'nin 'Ârâisü'l-beyân fî hakâ'ikı'l-Kur'ân adlı eserinde ulu'l-azm peygamber kıssalarının işârî yorumu

The allegorical interpretation of the stories of the ulu'l-'azm prophets in Rūzbihān al-Baqlī's ʿArāʾis al-bayānfī ḥaqāʾiq al-Qurʾān

  1. Tez No: 988739
  2. Yazar: MUHAMMED POLAT
  3. Danışmanlar: PROF. DR. İSA ÇELİK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Atatürk Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Yeryüzünde yaratılan her bir varlık gibi Hakk'ın yüceliğine delâlet eden, O'nun (c.c.) âyetlerinden olan her kelimenin veya sözün bir zâhiri ve bâtınî bulunmaktadır. Tasavvufta ehl-i zâhir olarak isimlendirilen fukâha, hadisçiler ve kelâmcılar kelimenin veya sözün sadece zâhirini dikkate alırken mutasavvıflar, zâhirle birlikte daha çok bâtınına yönelmişlerdir. Onların bu yaklaşımları tefsirde işârî tefsir olarak isimlendirilmiştir. Bu tezin konusu, âyetleri işârî açıdan yorumlayan Rûzbihân-ı Baklî'nin 'Arâisü'l-beyân fî hakâiki'l-Kur'ân adlı eserinde ulu'l-azm peygamberlerin Kur'ân'da zikredilen kıssalarına dair yapmış olduğu açıklamaları konu edinmektedir. Ülkemizde Baklî hakkında yapılan çalışmalar her geçen gün artarak devam etmektedir. Ancak onun 'Arâisü'l-beyân fî hakâiki'l-Kur'ân adlı eserinin tasavvufî bağlamda yeterli ölçüde ele alınmadığı görülmektedir. Tez, hacimli ve aynı zamanda tasavvufî yorumlarla dolu eserin küçük bir bölümünü bilimsel çalışmaların istifadesine sunmayı hedeflemektedir. Tezde, ulu'l-azm peygamberler hakkında Baklî tarafından nakledilen görüşler kendisinden önceki müfessir sûfîlerin görüşleri ile karşılaştırma yapılarak analitik değerlendirme yapılmıştır. Sonuç olarak, Baklî'nin eserinde kendisinden önceki sûfîlere benzer görüşler serdetse de birçok özgün düşünceye sahip olduğu tespit edilmiştir.

Özet (Çeviri)

Like every created being on earth, every word or phrase, one of His signs, has both an apparent and an esoteric meaning. While the jurists, hadith scholars, and theologians, known as the“ahl al-zāhir”in Sufism, considered only the apparent meaning of a word or phrase, Sufis focused more on the hidden meaning along with the apparent meaning. This approach is known in tafsīr as allegorical interpretation. This thesis examines the explanations offered by Ruzbihan al-Baqlī, who interpreted verses from an allegorical perspective, in his work Arā'isu'l-beyān fī haqā'iki'l-Qur'ān regarding the stories of the sublime prophets mentioned in the Quran. Studies on Baklî continue to increase daily in our country. However, it appears that his work, Arā'isu'l-beyān fī haqā'iki'l-Qur'ān has not been adequately addressed within a Sufi context. The thesis aims to make a small section of this voluminous work, replete with Sufi commentaries, available for scholarly study and to demonstrate to researchers that such a distinguished book deserves to be examined from different perspectives. The thesis consists of an introduction and two chapters. The introduction examines the nature and sections of the ishari tafsir within a general framework. The first chapter provides information about Baqlī's life and the work in question. The second chapter, which constitutes the main part of the thesis, first provides some information about the stories, and then provides an analytical evaluation of the views conveyed by Baqlī regarding the ulu'l-azm prophets by comparing them with the views of previous Sufi commentators. In conclusion, it has been determined that although Baqlī's work presents views similar to those of previous Sufis, he also possesses many original ideas.

Benzer Tezler

  1. Ruzbihân el-Baklî'nin (Ö. 606/1209) Arâisü'l-Beyân isimli tefsirinde müteşâbihat

    Ruzbihan al-Baqli (Died C. 606/1209) in his tafsir Araisü'l-Bayan mutashabih

    HÜSEYİN ALTUNTAŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    DinKarabük Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TUĞRUL TEZCAN

  2. Rûzbihân el-Baklî ve Arâisü'l-Beyân isimli tefsîrindeki metodu

    Rûzbihân el-Baklî ve Arâisü'l-Beyân isimli tefsîrindeki metodu

    MEHMET DEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    DinDicle Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ AKAY

  3. Rûzbihân-ı Baklî'nin hayatı eserleri ve tasavvufî görüşler

    Rūzbihān Baqlī's life, works and sufi opinions

    ADEM URHAN

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    DinAtatürk Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İSA ÇELİK

  4. Tüsterî tefsirindeki tasavvufî yorumlar ve bunların Baklî, Bursevî tefsirleriyle mukâyesesi

    Baklî, Bursevî tafsir comparison with sufi comments and suggestions in Tüsterî commentary

    EYÜP İNCE

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    DinEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİM ARSLAN

  5. Ebû Sâbit ed-Deylemî'nin Cüneyd-i Bağdâdî yorumu: Şerhu Kitâbi'l-Enfâs örneği

    Interpretation of Abu Thabit ad-Daylami's of Junayd al-Baghdadi: The example of Sharh Kitab al-Anfas

    BERAT EŞGİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    DinMarmara Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUHAMMET NEDİM TAN