Türkiye'de büyükşehir belediyelerinde genel sekreterlik uygulaması
Implementation of general secretary in Turkish greater city municipalities
- Tez No: 988827
- Danışmanlar: PROF. DR. ARİF ERENÇİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Siyaset-Yönetim İlişkisi, Büyükşehir Belediyeleri, Genel Sekreterlik, Profesyonel Yöneticilik, Güçlü Başkan, Politics–Administration Relationship, Metropolitan Municipalities, General Secretary, Professional Management, Strong Mayor Model
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Türkiye'de büyükşehir belediyelerinde uygulanan genel sekreterlik makamının siyaset-yönetim ilişkisi bağlamında nasıl işlediğini incelemektedir. Çalışmanın temel problemi, büyükşehir belediyelerindeki güçlü başkan modelinin, kurumsal açıdan profesyonel yöneticilik rolü üstlenmesi beklenen genel sekreterin konumunu ne ölçüde etkilediği ve bu makamın idari özerkliğini nasıl şekillendirdiği üzerinedir. Bu çerçevede araştırma, genel sekreterlerin karar alma süreçlerinde teknik uzmanlıklarını ne ölçüde kullanabildiklerini ve siyasi irade karşısında profesyonel yönetici kimliklerini sürdürülebilir biçimde ortaya koyup koyamadıklarını sorgulamaktadır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş, fenomenoloji deseni çerçevesinde, Türkiye'nin farklı büyükşehir belediyelerinde görev yapan 13 genel sekreterle yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler tematik, betimsel ve içerik analizi teknikleriyle çözümlenmiştir. Bulgular, genel sekreterliğin yasal olarak profesyonel ve teknik bir yönetim makamı olarak tanımlanmasına rağmen uygulamada siyasi iradenin belirleyici etkisi altında işlediğini göstermektedir. Görüşmelerde genel sekreterlerin yetki kullanımında kısıtlı özerkliğe sahip oldukları, karar süreçlerinin büyük ölçüde belediye başkanının siyasi önceliklerine göre şekillendiği ve profesyonel yöneticilik rolünün bu nedenle kurumsal düzeyde tam olarak karşılık bulamadığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, büyükşehir belediyelerinde siyaset-yönetim ilişkisinin teorik tartışmalardan farklı olarak siyasal ağırlığın belirgin biçimde baskın olduğu bir yapıya dönüştüğünü göstermektedir. Tez, büyükşehir belediyelerinde genel sekreterlik makamının daha işlevsel ve profesyonel bir yapıya kavuşturulabilmesi için liyakat temelli atama, açık görev tanımları, özerklik-güvence mekanizmaları ve kurumsal denge-denetim araçları içeren bir modelin geliştirilmesine ihtiyaç olduğunu savunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines how the office of the general secretary operates within the politics–administration relationship in Turkey's metropolitan municipalities. The core problem of the study concerns the extent to which the strong mayor model characteristic of metropolitan municipalities influences the position of the general secretary—who is expected, in institutional terms, to assume the role of a professional manager—and how this model shapes the administrative autonomy of the office. Within this framework, the research investigates the extent to which general secretaries are able to utilize their technical expertise in decision-making processes and whether they can sustainably maintain their professional managerial identity in the face of political authority. A qualitative research design, grounded in a phenomenological approach, was adopted, and semi-structured in-depth interviews were conducted with 13 general secretaries serving in different metropolitan municipalities in Turkey. The data were analyzed using thematic, descriptive, and content analysis techniques. The findings indicate that, although the office of the general secretary is legally defined as a professional and technically oriented managerial position, in practice it operates under the dominant influence of political authority. The interviews reveal that general secretaries possess limited autonomy in the exercise of their powers, that decision-making processes are largely shaped by the political priorities of the mayor, and that the professional managerial role cannot be fully realized at the institutional level as a result. This demonstrates that, contrary to theoretical discussions, the politics–administration relationship in metropolitan municipalities transforms into a structure in which political dominance is clearly pronounced. The thesis argues that enhancing the functionality and professionalism of the office of the general secretary in metropolitan municipalities requires the development of a model based on merit-based appointments, clearly defined job descriptions, mechanisms ensuring autonomy and institutional safeguards, and balanced oversight structures.
Benzer Tezler
- Türkiye'de büyükşehir belediyelerinde mali saydamlık
Fiscal transparency in metropolitan government in Turkey
GÜLSÜM GÜRLER HAZMAN
- Türkiye'de büyükşehir statüsünde bazı kentlerde sosyal donatım alanlarının durumu ve planlama ile ilişkileri
Başlık çevirisi yok
ÇİĞDEM ÇİFTÇİ
Doktora
Türkçe
1999
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AYTEN ÇETİNER
- Türkiye'deki büyükşehir belediyelerinde 2020-2023 yıllarıarası sürdürülebilir insan kaynakları yönetimi performans ölçümü
Performance measurement of sustainable human resources management in metropolitan municipalities in Türkiye between 2020 - 2023
UMUT ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeAntalya Bilim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜZEYYEN ÇİĞDEM AKBAŞ
- Türkiye'de mahalli düzeyde borçlanmayı açıklayıcı faktörler: Büyükşehir belediyeleri üzerine bir panel veri analizi
Explanatory factors of borrowing at the local level in Turkey: A panel data analysis on metropolitan municipalities
HALİL SERBES
- Türkiye'de kent konseylerinin işlevselliği önündeki sorunlar ve çözüm önerileri: Büyükşehir belediyeleri örneği
The problems and solution offers on functionality of city councils in Turkey: The case of metropolitan municipalities
AZİZ BELLİ
Doktora
Türkçe
2016
Kamu YönetimiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR YILDIRIM