Makuler Telenjiektazi Tip 2 olgularında optik koherens tomografi anjiografi ile mikrovasküler yapıların fraktal analizi
Opticalcoherence tomography angiographyfractal analysis of microvascular structures in Macular Telengiectasis Type 2 cases
- Tez No: 988919
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE FEYZA ÖNDER, DR. ABDULLAH AĞIN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göz Hastalıkları, Eye Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu tez çalışmasının amacı, Maküler Telenjiektazi (MacTel) Tip 2 hastalarında retina mikrovasküler yapısının nicel olarak değerlendirilmesini sağlayan optik kohorens tomografi anjiyografi (OKTA) görüntülerinden elde edilen verilerin fraktal ve morfolojik analiz yöntemleriyle kapsamlı biçimde incelenmesi ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırmaktır. Çalışma kapsamında, hastalığın karakteristik olarak etkilediği temporal parafoveal bölgedeki kapiller ağ yapısı, hem cihazın sunduğu otomatik parametreler (foveal avasküler zon alanı, damar yoğunluğu, perfüzyon yoğunluğu, santral foveal kalınlık vb.) hem de MATLAB tabanlı analizlerle elde edilen fraktal boyut, lakünarite, multifraktal spektrum genişliği ve vasküler asimetri indeksi gibi ileri düzey ölçümler kullanılarak nicel açıdan karşılaştırılacaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma için etik kurul izni Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi S.B.Ü. Klinik Araştırma Etik Kurulu Başkanlığı'ndan alındı. Çalışmaya 18/12/2025-7/01/2026 tarihleri arasında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi göz hastalıkları kliniğinde retina polikliniğe başvuran ve MacTel Tip 2 tanısı konan 20 hastanın 39 gözü dahil edildi. Aynı tarih aralığında Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi göz hastalıkları polikliniğine rutin göz kontrolü nedeniyle başvurmuş ve refraksiyon kusuru dışında herhangi bir oküler hastalığı bulunmayan ve hasta grubuyla benzer yaş aralığında olan 22 gönüllü hastanın 44 gözü, randomize seçilerek kontrol grubu olarak alındı. Tüm katılımcılara ayrıntılı oftalmolojik muayene (en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDKG), semptom süresi, biyomikroskopik ve dilate fundus muayenesi) yapıldı. Her olgudan OKTA ile 6×6 mm makula taraması alınmış olup, yalnızca sinyal kalitesi yeterli ve artefaktsız görüntüler analize dahil edildi. Cihazdan otomatik olarak elde edilen şu parametreler; Foveal avasküler zon (FAZ) alanı, vasküler dansite (VD), Perfüzyon yoğunluğu (PD), Santral foveal kalınlık (SFT), Subfoveal koroidal kalınlık (SFKT) kaydedildi. OKTA cihazından elde edilen işlenmemiş görüntüler, önceden tanımlanmış bir analiz hattı kullanılarak MATLAB tabanlı özel bir yazılımı ile işlendi. Elde edilen analizlerden Fraktal boyut (D₀), Lakunarite (b parametresi), Multifraktal spektrum genişliği (ΔDq) ve Vasküler Asimetri İndeksi (VAI) değerleri hesaplandı. xi Bulgular: Çalışmada cinsiyet dağılımı her iki grupta benzer olup kadın oranı kontrol grubunda %77,3, hasta grubunda %75,0 idi. Ortalama yaş kontrol grubunda 61,5 ± 7,84 yıl, hasta grubunda 62,5 ± 9,48 yıl olarak bulundu. Hasta grubunda ortalama semptom süresi 3,15 ± 2,3 yıl idi. En iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİGDK) hem sağ hem sol gözde hasta grubunda anlamlı derecede düşük bulundu (p<0,01). OKTA analizlerinde sağ gözde gruplar arasında anlamlı fark saptanmazken, sol gözde YKP temporal, DKP nazal ve KK temporal bölgelerinde vasküler dansite hasta grubunda anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0,05). Hasta grubunda sağ ve sol göz OKTA parametreleri arasında anlamlı fark izlenmedi. MATLAB tabanlı analizlerde, sağ göz YKP'de damar uzunluğu ve dal noktası sayısı açısından gruplar arasında fark bulunmazken, damar yoğunluğu hasta grubunda anlamlı olarak daha düşük bulundu (p=0,007). Fraktal analizlerde YKP'ye ait global, temporal ve nazal D₀ değerleri MacTel Tip 2 grubunda anlamlı olarak daha düşük saptanırken VAI değeri ise daha yüksek saptandı (p<0,05). Lakünarite ve R² açısından anlamlı fark saptanmadı. Multifraktal spektrum genişliği YKP'de hasta grubunda belirgin olarak daralmıştı (p<0,01). DKP analizlerinde de benzer şekilde damar yoğunluğu azalmış, fraktal boyut değerleri düşmüş ve VAI artmıştı (p<0,05). Sol göz analizlerinde YKP'de damar uzunluğu ve dal noktası sayısı gruplar arasında benzerken, fraktal boyut değerleri (global, temporal, nazal) hasta grubunda anlamlı olarak daha düşük bulundu (p<0,01). Multifraktal spektrum genişliği de anlamlı olarak daralmıştı. DKP'de damar uzunluğu hasta grubunda daha yüksek bulunurken, fraktal boyut değerleri yine anlamlı derecede düşüktü (p<0,01). VAI, lakünarite ve R² açısından anlamlı fark saptanmadı. Gözler arası karşılaştırmada, hasta grubunda sol gözde YKP damar uzunluğu, dal noktası sayısı ve damar yoğunluğu daha yüksek bulundu (p<0,05). Fraktal boyutun global değeri sol gözde daha yüksekti. DKP'de de sol gözde damar uzunluğu, dal noktası sayısı ve damar yoğunluğu artmıştı. Buna karşılık VAI sağ gözde daha yüksekti. Multifraktal spektrum genişliği yalnızca DKP'de sol göz lehine anlamlı bulundu (p=0,018). xii Sonuçlar: Bu çalışma MATLAB tabanlı fraktal ve multifraktal analiz yöntemlerinin MacTel Tip 2'nin erken tanısı, hastalık progresyonunun izlenmesi ve mikrovasküler değişikliklerin daha hassas biçimde ortaya konulmasında potansiyel bir nicel biyobelirteç olarak değerlendirilebileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Purpose: This thesis aims to comprehensively examine the retinal microvascular structure in patients with Macular Telangiectasia Type 2 using fractal and morphological analysis methods applied to Optical Coherence Tomography Angiography (OCTA) images, which provide quantitative evaluation, and to compare these findings with a healthy control group. Within the scope of the study, the capillary network structure in the temporal parafoveal region characteristically affected by the disease will be quantitatively compared using both the automated parameters provided by the device (foveal avascular zone area, vessel density, perfusion density, central foveal thickness, etc.) and advanced measurements obtained through MATLAB-based analyses, such as fractal dimension, lacunarity, multifractal spectrum width, and vascular asymmetry index. Materials and Methods: The gender distribution was similar between groups, with females comprising 77.3% of the control group and 75.0% of the patient group. The mean age was 61.5 ± 7.84 years in the control group and 62.5 ± 9.48 years in the patient group. The mean symptom duration in the patient group was 3.15 ± 2.3 years. Best-corrected visual acuity (BCVA) was significantly lower in the patient group in both eyes (p <0.01). In OCTA analyses, no significant differences were observed between groups in the right eye. In the left eye, vascular density in the superficial capillary plexus (SCP) temporal region, deep capillary plexus (DCP) nasal region, and choriocapillaris (CC) temporal region were significantly higher in the patient group (p <0.05). No significant interocular differences were observed within the patient group based on OCTA parameters. In MATLAB-based analyses, vessel length and branch point counts in the SCP of the right eye did not differ between groups, whereas vessel density was significantly lower in the patient group (p = 0.007). Fractal analysis revealed significantly lower global, temporal, and nasal D₀ values in the SCP of MacTel Type 2 patients, while the VAI was significantly higher (p <0.05). No significant differences were observed in lacunarity or R² values. The multifractal spectrum width in the SCP was significantly xiv reduced in the patient group (p <0.01). Similar trends were observed in the DCP, with reduced vessel density, decreased fractal dimensions, and increased VAI (p <0.05). In the left eye, SCP vessel length and branch point counts were comparable between groups; however, fractal dimension values (global, temporal, and nasal) were significantly lower in the patient group (p <0.01). The multifractal spectrum width was also significantly reduced. In the DCP, vessel length was significantly higher in the patient group, while fractal dimension values were significantly lower (p <0.01). No significant differences were found in VAI, lacunarity, or R². In interocular comparisons within the patient group, SCP vessel length, branch point count, and vessel density were significantly higher in the left eye (p <0.05). The global fractal dimension was also higher in the left eye. In the DCP, vessel length, branch point count, and vessel density were higher in the left eye, whereas VAI was higher in the right eye. Multifractal spectrum width was significantly greater in the left eye only in the DCP (p = 0.018). Conclusions: This study suggests that MATLAB-based fractal and multifractal analysis methods may be considered as potential quantitative biomarkers for the early diagnosis of MacTel Type 2, monitoring disease progression, and revealing microvascular changes with higher sensitivity.
Benzer Tezler
- İdiyopatik maküler telenjiektazi olgularında optik koherens tomografi anjiyografi verilerinin araştırılması
Investigation of optical coherence tomography angiography data in idiopathic macular telangiectasia cases
GÜLBESTE TEKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Göz HastalıklarıManisa Celal Bayar ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİN KURT
- Coats hastalığında subfoveal nodül gelişimi: Evreler, prognoz ve tedavisi
Development of subfoveal nodule in coats disease: Stages, prognosis and treatment
MURAT YÜKSEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Göz HastalıklarıGazi ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENGÜL ÖZDEK
- Maküler telenjektazi tip 2 hastalarında ön kamara sıvısında GFAP, aquaporin 4 ve kir4.1 belirteçlerinin normal populasyon ile karşılaştırılması
Comparison of of GFAP, aquaporin 4 and kir4.1 markers in aqueous humor of patients with macular telangiectasia type 2 and normal population
ELCHIN OSMANLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Göz HastalıklarıSağlık BakanlığıGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SABAHATTİN SÜL
DOÇ. DR. AHMET KADERLİ
- Maküler amiloidoz ve liken simpleks kronikus tedavisinde transkutanöz elektriksel sinir uyarımı (TENS) tedavisinin yeri
Transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS) for reduction for reduction of pruritus in macular amyloidosis and lichen simplex
HAVVA YILDIZ SEÇKİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
DermatolojiGaziosmanpaşa ÜniversitesiDeri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN SEZER
- Maküler hol cerrahisinde anatomik ve fonksiyonel sonuçlar
Anatomic and fonksi̇yonel results in macular hol surgery
YUSUF BOZAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Göz HastalıklarıAtatürk ÜniversitesiGöz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORHAN BAYKAL