Geri Dön

Major depresyonda uyku kalitesi, kronotip ve dayanıklılığın intihar riskiyle ilişkisi

The association of sleep quality, chronotype, and resilience with suicide risk in major depression

PDF İndir

  1. Tez No: 988926
  2. Yazar: AMİNE KILIÇTUTAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SİMGE SEREN KIRLIOĞLU BALCIOĞLU
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Depresyon, İntihar, Uyku Kalitesi, Kronotip, Psikolojik Dayanıklılık, Depression, Suicide, Sleep Quality, Chronotype, Psychological Resilience
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: İstanbul Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

AMAÇ: Major Depresif Bozuklukta (MDB), intihar riski, kronotip, dayanıklılık ve uyku kalitesi ayrı ayrı araştırılmış olsa da literatürde MDB tanılı hastalarda bu değişkenlerin tümünü bir arada değerlendiren bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmasının amacı, MDB tanılı hastalarda uyku kalitesi, kronotip ve dayanıklılığın intihar riskiyle ilişkisini değerlendirmek; bu değişkenlerin intihara yatkınlık üzerindeki olası doğrudan ve aracı etkilerini ortaya koyarak, intihar riskinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Ayaktan/yatarak izlenen ve SCID-5-CV ile DSM-5'e göre MDB tanısı doğrulanan 200 hasta çalışmaya dahil edildi. Sosyodemografik ve klinik veriler veri formu kaydedildi. Hastalara araştırmacı tarafından Hamilton Depresyon Ölçeği ve Columbia İntihar Şiddeti Derecelendirme Ölçeği uygulandı; uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ile, kronotip Sabahçıl–Akşamcıl Ölçeğiile ile ve psikolojik dayanıklılık Connor–Davidson Dayanıklılık Ölçeği ile değerlendirildi. BULGULAR: Uyku kalitesi kötü olan grupta depresyon şiddeti daha yüksek (p<.001) ve psikolojik dayanıklılık daha düşük bulundu (p=.01). Akşamcıl tiplerde hastalık başlangıç ve ilk tedavi yaşı daha erken (p<.001) olup depresyon şiddeti daha yüksek (p=.015), uyku kalitesi daha kötü (p<.01) ve dayanıklılık daha düşüktü (p<.001). Depresyon şiddeti uyku bozulması ve intihar riski ile pozitif, psikolojik dayanıklılık ise depresyon, uyku bozulması ve toplam intihar riski ile negatif ilişkiliydi (p<.05–.01). Çok değişkenli regresyonda intihar riskinin bağımsız yordayıcıları hastane yatış sayısı (p=.01) ve depresyon şiddeti (p<.001) olarak belirlendi (Adj. R²=0.215; p<.001). Mediasyon analizinde uyku kalitesi intihar riskini doğrudan artırırken (p=.006), psikolojik dayanıklılık aracılığı anlamlı bulunmadı (p=.254). Moderasyon analizinde ise psikolojik dayanıklılığın depresyon şiddetinin x intihar riski üzerindeki etkisini anlamlı biçimde zayıflattığı gösterildi (HAM-D×CDPSÖ; p=.043). SONUÇ: Bulgular, MDB tanılı hastalarda uyku kalitesi bozulmasının depresyon şiddeti ve intihar riskiyle yakından ilişkili olduğunu ve uyku bozukluğunun intihar riski üzerinde doğrudan bir etkisi olabileceğini göstermektedir. Akşamcıl kronotipin daha erken hastalık başlangıcıyla birlikte daha kötü uyku kalitesi, daha yüksek depresyon şiddeti ve daha düşük psikolojik dayanıklılık ile ilişkili olması, kronotip temelli bir risk örüntüsüne işaret etmektedir. Psikolojik dayanıklılık uyku kalitesi– intihar riski ilişkisinde aracı rol göstermese de depresyon şiddetinin intihar riski üzerindeki etkisini zayıflatan koruyucu bir“tampon”faktör olarak öne çıkmaktadır. Bu bulgular, MDB'de intihar riskinin değerlendirilmesinde uyku ve kronotip özelliklerinin sistematik biçimde ele alınmasının ve dayanıklılığı güçlendirmeye yönelik müdahalelerin özellikle yüksek depresyon şiddetinde klinik açıdan anlamlı katkı sağlayabileceğini düşündürmektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: Although suicide risk, chronotype, resilience, and sleep quality have been examined separately in Major Depressive Disorder (MDD), no study has evaluated these variables together in patients with MDD. This study aimed to investigate the relationship of sleep quality, chronotype, and resilience with suicide risk in patients with MDD and to explore their potential direct and mediating effects on suicidal vulnerability, thereby contributing to a better understanding of suicide risk. Materials and Methods: A total of 200 patients with MDD, followed in outpatient and/or inpatient settings, were included. The diagnosis of MDD was confirmed according to DSM-5 criteria using the Structured Clinical Interview for DSM-5— Clinical Version (SCID-5-CV). Sociodemographic and clinical data were recorded using a study-specific data form. The Hamilton Depression Rating Scale and the Columbia–Suicide Severity Rating Scale were administered by the researcher. Sleep quality was assessed with the Pittsburgh Sleep Quality Index, chronotype with the Morningness–Eveningness Questionnaire, and psychological resilience with the Connor–Davidson Resilience Scale. Results: Participants with poor sleep quality had higher depression severity (p<.001) and lower psychological resilience (p=.01). Evening-type individuals had an earlier age at illness onset and an earlier age at first treatment (p<.001), and they also exhibited greater depression severity (p=.015), poorer sleep quality (p<.01), and lower resilience (p<.001). Depression severity was positively associated with sleep disturbance and suicide risk, whereas resilience was negatively associated with depression severity, sleep disturbance, and overall suicide risk (p=.05–.01). In multivariable regression, the independent predictors of suicide risk were the number of psychiatric hospitalizations (p=.01) and depression severity (p<.001), and the model was significant (adjusted R²=0.215; p<.001). In mediation analysis, sleep quality had a direct effect on suicide risk (p=.006), while the indirect effect via xii resilience was not significant (p=.254). In moderation analysis, resilience significantly attenuated the effect of depression severity on suicide risk (HAM-D × CD-RISC; p=.043). Conclusion: The findings indicate that poorer sleep quality in patients with MDD is closely associated with greater depression severity and higher suicide risk and may exert a direct effect on suicide risk. The association of evening chronotype with earlier illness onset, poorer sleep quality, more severe depressive symptoms, and lower resilience suggests a chronotype-related risk profile. Although resilience did not mediate the relationship between sleep quality and suicide risk, it emerged as a protective“buffer”that weakened the impact of depression severity on suicide risk. These results suggest that systematically considering sleep and chronotype characteristics in suicide risk assessment and implementing resilience-enhancing interventions particularly among patients with high depression severity may provide clinically meaningful benefits.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    872918

    Ergenlerde psikiyatrik bozuklukların klinik şiddetinde kronotipi ve kortizol ilişkisinin değerlendirilmesi

    Assessment of the relationship between chronotype, cortisol and severity of psychiatric disorders in adolescents

    GÖZDE BAŞKARA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriErciyes Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ESRA DEMİRCİ

  2. Tez No

    937899

    Ergenlerde irisin, BDNF ve melatonin düzeylerinin depresif semptomatoloji, uyku ve sirkadiyen ritim ile ilişkisinin incelenmesi

    Examination of the relationship of irisin, BDNF and melatonin levels with depressive symptomatology, sleep and circadian rhythm in adolescents

    KÜBRA DİLARA AYNİGÜL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriAnkara Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ESRA YÜRÜMEZ

  3. Tez No

    816310

    Unipolar major depresyon hastalarında yaşam boyu intihar girişiminin bağlanma, ayrılma anksiyetesi ve kronotip ile ilişkisi

    The relationship of lifetime suicide attempt with attachment, separation anxiety and chronotype in patients with unipolar major depressive disorder

    ELİF NUR GÖKDUMAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    PsikiyatriAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. LEVENT SEVİNÇOK

  4. Tez No

    607231

    Edirne merkez ilçede yaşayan görme kaybı olan bireylerde ruhsal bozukluk taraması

    Screening for mental disorders among individuals with visual impairment living in Edirne city center

    EKİN BAŞAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    PsikiyatriTrakya Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. OKAN ÇALIYURT

  5. Tez No

    224525

    Majör depresyonda uyku problemlerinin relaps ya da rekürrens üzerine etkisi: bir yıllık klinik izlem çalışması

    The effect of the sleep problems on the relapse or recurrence in the major depression: one-year clinical follow-up study

    MUSTAFA GÜLEÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    PsikiyatriYüzüncü Yıl Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    Y.DOÇ.DR. LÜTFULLAH BEŞİROĞLU

Geri Dön