Özel eğitime ihtiyaç duyan zihinsel yetersizliğe sahip bireylerde duyu yolları kullanımının, dikkat süresi, hız ve koordinasyon becerilerine etkisi
The effect of using sensory paths on attention span, speed, and coordination skills in individuals with intellectual disabilities requiring special education
- Tez No: 988991
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KOÇAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Fiziksel çevre, Öğrenme, Physical environment, Learning
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, özel eğitime ihtiyaç duyan zihinsel yetersizliğe sahip bireylerde duyu yolları kullanımına dayalı öğretim uygulamalarının dikkat süresi, hız ve koordinasyon becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışma, hareket temelli ve çoklu duyusal uyarıcılar içeren duyu yolu parkurlarının öğrenme süreçlerini desteklemedeki etkililiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırma, tek denekli yarı deneysel desen ve nitel veri toplama yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma bir yaklaşım çerçevesinde yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda, üç zihinsel yetersizliği olan öğrencinin yedi alt bölümden oluşan duyu yolu parkurundaki (yürüyüş, sayı takibi ve ritmik sayma, zıplama, mikropları ezme, el–ayak koordinasyonu, çizgi ayırt etme/labirent ve kısa süreli bellek) performansları uygulama süreci boyunca sistematik olarak gözlemlenmiş ve analiz edilmiştir. Öğrencilerin başlangıç düzeylerinde düşük bağımsızlık, uzun süre tamamlama ve yoğun ipucu gereksinimi gösterdikleri belirlenmiştir. Uygulama süreci ilerledikçe öğrencilerin parkurları tamamlama sürelerinde azalma, hız ve koordinasyon becerilerinde artış, ipucu bağımlılığında ise belirgin bir düşüş gözlenmiştir. Ayrıca dikkat süresi ve kısa süreli bellek gerektiren görevlerde anlamlı gelişmeler tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda ise, öğretmen ve öğrenci görüşleri doğrultusunda duyu yolu uygulamalarının uygulanabilirliği, güçlü yönleri ve öğrenme süreçlerine katkıları değerlendirilmiştir. Elde edilen nitel bulgular, duyu yolu uygulamalarının öğrencilerin motivasyonunu artırdığını, öğrenmeye aktif katılım sağladığını ve eğitim ortamlarını daha işlevsel hâle getirdiğini ortaya koymuştur. Araştırma sonucunda, duyu yollarına dayalı öğretim uygulamalarının özel eğitime ihtiyaç duyan zihinsel yetersizliğe sahip bireylerde dikkat süresi, hız ve koordinasyon becerileri üzerinde olumlu ve anlamlı etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Çalışma, düşük maliyetli çevresel düzenlemelerle öğrenmenin desteklenebileceğini göstermesi bakımından özel eğitim uygulamalarına önemli katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effects of sensory-path–based instructional practices on attention span, speed, and coordination skills in individuals with intellectual disabilities who require special education. The study seeks to reveal the effectiveness of sensory path courses that incorporate movement-based and multi-sensory stimuli in supporting learning processes. The research was conducted within the framework of a mixed-methods approach, combining a single-subject quasi-experimental design with qualitative data collection methods. In the quantitative dimension of the study, the performances of three students with intellectual disabilities were systematically observed and analyzed throughout the intervention process across seven sub-sections of the sensory path course (walking, number tracking and rhythmic counting, jumping, stomping germs, hand–foot coordination, line discrimination/maze, and short-term memory). At baseline, the students demonstrated low levels of independence, long task completion times, and a high need for prompts. As the intervention progressed, decreases in task completion times, increases in speed and coordination skills, and a marked reduction in prompt dependency were observed. In addition, significant improvements were identified in tasks requiring attention span and short-term memory. In the qualitative dimension of the study, teachers' and students' views were examined in terms of the applicability, strengths, and contributions of sensory path practices to learning processes. The qualitative findings indicated that sensory path practices increased students' motivation, promoted active participation in learning, and made educational environments more functional. As a result of the study, it was determined that sensory-path–based instructional practices had positive and significant effects on attention span, speed, and coordination skills in individuals with intellectual disabilities who require special education. The study makes an important contribution to special education practices by demonstrating that learning can be effectively supported through low-cost environmental modifications.
Benzer Tezler
- Görsel sanatlar uygulamaları ile özel eğitim kapsamında yer alan bireylerin eğitsel gelişimleri
Educational development of the individuals within the scope of visual arts practices and special education
FAHRETTİN GEÇEN
Doktora
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ TOMAK
- Alternatif ve destekleyici iletişimde kullanılan iletişim panolarının zihin engelli çocuklara gereksinimlerini sözel olmayan yöntemle ifade becerisi kazandırmada etkililiğinin incelenmesi
Analysing of affection of communication board that is used at alternative and supporting communication at gaining children with mental disability to express their needs in non verbal method
HATİCE GÖKDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN SARI
- Zihin yetersizliği olan bireylere kavram öğretiminde sanal gerçeklik teknolojisi kullanımının etkililiği
The effectiveness of using virtual reality technology in concept teaching to individuals with intellectual disabilities
HÜSEYİN GÖKSU
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELAMİ ERYILMAZ
- Zihinsel yetersizliği olan bireylerin çevrim içi mahremiyet eğitimine ilişkin ebeveynlerin ve öğretmenlerin görüş ve önerilerinin incelenmesi
Examination of the views and recommendations of parents and teachers regarding online privacy education for individuals with intellectual disabilities
HAYRETTİN GÜLEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAFİYE SUNAY YILDIRIM DOĞRU
- Özel eğitim kapsamında müze eğitimi uygulamalarının incelenmesi
The applications of museum education in the scope of special training
BARIŞ ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiGüzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELEK GÖKAY
YRD. DOÇ. DR. YAHYA ÇIKILI