Hemşirelerde hasta savunuculuk eğitiminin savunuculuk becerisi etik duyarlılık ve hasta güvenliği kültürü üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of patient advocacy education on advocacy skills, ethical sensitivity, and patient safety culture in nurses: A randomized controlled education
- Tez No: 989002
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMEL FİLİZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Hemşire Savunuculuk Eğitimi, Savunuculuk Becerisi, Etik duyarlılık, Hasta Güvenliği Kültürü, Bloom Taksonomisi, Nurse Advocacy Training, Advocacy Skills, Ethical Sensitivity, Patient Safety Culture, Bloom's Taxonomy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma hemşirelerin Bloom Taksonomisi programı çerçevesinde verilen hasta savunuculuk eğitiminin savunuculuk becerisi, etik duyarlılık ve hasta güvenliği kültürü üzerine etkilerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, ön-test, son-test ve paralel grup ölçümlerine sahip Randomize Kontrollü Çalışma (RKÇ) olarak planlanmıştır. Çalışmaya bir tıp fakültesi hastanesinde hastalar ile doğrrudan etkileşimde bulunan 70 hemşire (deney grubu: 35, kontrol grubu: 35) katılmıştır Veriler kişisel bilgi formu, hasta savunuculuğu ölçeği (HSÖ) ahlaki duyarlılık anketi (ADA) ve hasta güvenliği kültürü anketi (HGK) kullanılarak toplanmıştır. Deney grubu sekiz haftalık savunuculuk eğitim programı alırken kontrol grubu herhangi bir müdahale almamıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler t-testleri ve varyans analizi kullanılmış olup anlamlılık düzeyi (p<0,05) olarak belirlenmiştir. Ön test sonuçları gruplar arası başlangıç seviyelerini değerlendirmek amacıyla kullanılmış son test ve izlem ölçümleri ile eğitim sonrası değişimler analiz edilmiştir. Ölçek puanları ve alt boyutlarının gruplar arası karşılaştırılmasında Student t testi, ölçeklerin deney grubunda grup içi karşılaştırılması Paired t testi ile yapılmıştır. Eğitim sonrası deney grubunun HSÖ puanları kontrol grubuna göre anlamlı şekilde artmış ve etki büyüklüğü güçlü bulunmuştur. ADA puanları ise kontrol grubuna göre anlamlı biçimde düşmüş (ahlaki duyarlılık artışı) ve etki büyüklüğü güçlü düzeyde bulunmuştur. HGK olumlu cevap yüzdeleri ölçümlerinde anlamlı artış görülmüş ve H0 hipotezleri red edilmiştir. Deney grubunda gözlenen anlamlı artışlar, eğitim müdahalesinin hedeflenen çıktılarda etkili olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, Bloom Taksonomisi temel alınarak yapılandırılmış hasta savunuculuğu eğitiminin hemşirelerin bilişsel, duyuşsal ve davranışsal düzeydeki yetkinliklerini geliştirdiğini ortaya koymaktadır. Özellikle etik duyarlılık ve hasta güvenliği kültüründe gözlenen pozitif değişimler, eğitimin sadece bilgi düzeyinde değil, mesleki tutum ve karar alma süreçlerinde de güçlü bir dönüşüm sağladığını göstermektedir. Bu kapsamda, klinik uygulamalarda hasta haklarının korunması, güvenli bakım sunumu ve profesyonel özerklik gibi alanlarda hemşirelerin daha etkin roller üstlenmesi mümkün hale gelmektedir. Elde edilen bulgular, hemşirelik hizmetiçi eğitim müfredatlarına savunuculuk temelli, yapılandırılmış programların entegre edilmesi gerektiğini ve bu tür müdahalelerin hem bireysel hem de sistem düzeyinde bakım kalitesini artırma potansiyeline sahip olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effects of patient advocacy training given to nurses within the framework of Bloom's Taxonomy program on advocacy skills, ethical sensitivity, and patient safety culture. The research was planned as a Randomized Controlled Trial (RCT) with pre-test, post-test, and parallel group measures. Seventy nurses (experimental group: 35, control group: 35) who directly interact with patients in a medical school hospital participated in the study. Data were collected using a personal information form, the Patient Advocacy Scale (PAS), the Moral Sensitivity Questionnaire (MSQ), and the Patient Safety Culture Questionnaire (PSC). The experimental group received an eight-week advocacy training program, while the control group received no intervention. Descriptive statistics, t-tests, and analysis of variance were used to analyze the data, with a significance level of (p<0.05). Pre-test results were used to assess baseline levels between groups, and post-training changes were analyzed using post-test and follow-up measurements. Student t-tests were used to compare scale scores and sub-dimensions between groups, while paired t-tests were used for intra-group comparisons of scale scores in the experimental group. Following the training, the experimental group's PAQ scores increased significantly compared to the control group, and the effect size was found to be strong. MSQ scores, however, decreased significantly compared to the control group (increased ethical sensitivity), and the effect size was also found to be strong. A significant increase was observed in the percentage of positive responses to the PSQ (Patient Safety Questionnaire) test, and the H0 hypothesis was rejected. The significant increases observed in the experimental group indicate that the training intervention was effective in achieving the targeted outcomes. These results demonstrate that patient advocacy training, structured according to Bloom's Taxonomy, improves nurses' cognitive, affective, and behavioral competencies. The positive changes observed, particularly in ethical sensitivity and patient safety culture, show that the training provides a powerful transformation not only at the knowledge level but also in professional attitudes and decision-making processes. In this context, it becomes possible for nurses to assume more effective roles in areas such as protecting patient rights, providing safe care, and professional autonomy in clinical practice. The findings indicate that advocacy-based, structured programs should be integrated into nursing in-service training curricula, and that such interventions have the potential to improve the quality of care at both individual and systemic levels.
Benzer Tezler
- Hemşirelik lisans öğrencilerinde savunuculuk eğitiminin sosyal adalet savunuculuğu becerisi ve etik duyarlılık üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of advocacy education on social justice advocacy skills and ethical sensitivity in undergraduate nursing students: A randomized controlled study
NESİME DEMİRÖREN
- Öğrenci hemşirelerde sosyal adalet savunuculuk tutum ve becerilerini geliştirmede tekrarlı simülasyonun etkisi
The effect of repetitive simulation on developing social justice advocacy attitudes and skills in student nursing
ESİN ATEŞ
Doktora
Türkçe
2023
HemşirelikEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜHEYLA ÖZSOY
- Hemşirelerin etik duyarlılıkları ile hasta savunuculuk düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between nurses' ethical sensitivity and patient advocacy levels
NESLİHAN BATI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HemşirelikNecmettin Erbakan ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL SU
- Çocuk hemşirelerinin mesleki profesyonel tutumla ile hasta savunuculuk düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between patientprofessional attitudes and advocacy levelsof chi̇ld nurses
GÜRKAN TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıOndokuz Mayıs ÜniversitesiHemşirelik Öğretimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA TURAL BÜYÜK
- Çocuk hemşirelerinin empatik eğilim ve savunuculuk düzeylerinin incelenmesi
Investigation of pediatric nurses' empathic tendency and advocacy levels
NEJLA ÇİVİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
HemşirelikManisa Celal Bayar ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİLEK ERGİN