Klasik Arap anlatısında makâme geleneği: -El-Ḥanefî'nin Maḳâmât'ı örneği (Aristo retorik üçgenine göre bir değerlendirme)
The maqâmah tradition in classical Arabic narratice: A case study of Al-Ḥanafī's Maḳâmât within the framework of Aristotle's rhetorical triangle
- Tez No: 989095
- Danışmanlar: PROF. DR. SONER GÜNDÜZÖZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Klasik Arap hikâyeciliğinin önemli anlatı türlerinden biri olan makâme/maḳâmât geleneğini ele almakta ve bu bağlamda Sâʿid b. Ahmed b. Ebî Bekr el-Ḥanefî'nin Maḳâmât adlı eserini merkeze alarak çok katmanlı bir analiz yapmaktadır. Bu çerçevede çalışmada Klasik Arap hikâyeciliğinin tarihsel gelişimi ele alınmış, maḳâmât türünün ortaya çıkışı ve gelişimi analiz edilmiş, el-Ḥanefî hakkında biyografik bilgiler sunulmuş, el-Ḥanefî'nin Maḳâmât adlı eserinin yazma ve matbu nüshaları karşılaştırmalı olarak tanıtılmıştır. Ayrıca çalışmada söz konusu eser hem içerik hem de yapı bakımından Aristo'nun Retorik Üçgeni (ethos-pathoslogos) çerçevesinde analiz edilmiş; ayrıca Maḳâmât'ın belâgat sanatlarıyla ilişkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu yönüyle çalışma, makâme türü eserlerin nasıl incelenebileceğine dair literatürde örneğine rastlanmayan bir yöntem önermesi içermektedir. Ayrıca çalışma makâme türünün önde gelen isimleri ile incelemekte olduğu Hanefî'nin eserini kısaca karşılaştırmış, benzer ve farklı yönlerini ortaya koymaya çalışmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines the maqāma/maqāmāt tradition, one of the most significant narrative genres of Classical Arabic storytelling, and conducts a multilayered analysis centered on the work Maqāmāt by Saʿīd b. Aḥmad b. Abī Bakr al-Ḥanafī. Within this framework, the historical development of Classical Arabic narrative prose is outlined, the emergence and evolution of the maqāma genre are analyzed, and biographical information about al-Ḥanafī is provided. The manuscript and printed editions of al-Ḥanafī's Maqāmāt are also presented in a comparative manner. In addition, the study analyzes the aforementioned work both in terms of content and structure through the lens of Aristotle's Rhetorical Triangle (ethos– pathos–logos). It further investigates the relationship between the Maqāmāt and the classical Arabic rhetorical arts (balāgha). In this respect, the study proposes a methodological approach that, to the best of our knowledge, has no precedent in the existing literature regarding the analysis of maqāma-type works. Moreover, it offers a brief comparison between al-Ḥanafī's work and the works of the leading figures of the maqāma tradition, highlighting their similarities and differences.
Benzer Tezler
- Er-Râfiî'nin İ'câz'ul-Kur'ân ve'l-Belâgatu'n-Nebeviyye Adlı Eserinde Makale Üslubu ve İ'câz Düşüncesi
The Article Style and the Concept of l'jaz in al-Rafi'I's Work Ijaz al-Quran wa al-Balaghah-al-Nabawiyyah
EBRAHEEM YOUSEF SOLIMAN MOHAMED
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YUSUF KARATAŞ
- Prokopios'un yapıtlarında Perslerin temsili
Representation of Persians in the works of Procopius
TOLGA ERSOY
- Arap-İslam örfünde erken yaşta evlilik meselesi
The issue of early marriage in Arab Islamic cluster
HAVVA ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinOndokuz Mayıs Üniversitesiİslam Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSRAFİL BALCI
- İslâm hukukunda velâ akdi ve müessesesi
The contract and institution of patronage (walā) in Islamic law
RUMEYSA YAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN HACAK
- Ferra' nın kıraatlere yaklaşımı
Al-Farra's approaches to the Qur' an qıraah
SALİHA ALDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MEHMET PAÇACI