Okul yöneticiliği görevinden öğretmenliğe dönüş: Bir anlatı araştırması
Returning from school administration to teaching: A narrative research
- Tez No: 989221
- Danışmanlar: PROF. DR. SERKAN KOŞAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Okul Yöneticisi, Öğretmen, Kariyer, School Leadership, Teaching, Career
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı okul yöneticiliği görevinden öğretmenliğe dönenlerin yaşadıklarının çok yönlü bir genişlikte incelenmesidir. Çalışmada bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve anlatı deseni benimsenmiştir. Araştırma verilerini toplamak için Ankara ili, Etimesgut ve Sincan ilçelerine bağlı ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 15 öğretmen ve bir müdür yardımcısıyla 2024-2025 Eğitim-Öğretim yılı ikinci döneminde görüşme sağlanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz, içerik analizi birlikte kullanılmıştır. Yapılan görüşmeler sonucunda katılımcılar okul yöneticiliğinden öğretmenliğe dönüşlerinin nedenleri olarak genel çerçevede yöneticiliğin yorucu olması, ailelerine yeterince vakit ayıramamaları ve yönetici seçme ve görevlendirme yönetmeliğindeki adaletsiz uygulamalardan kaynaklandığını ifade etmişlerdir. Ayrıca farklı bir sendikaya sahip olmaları dolayısıyla okul yöneticisi seçimlerinde haksızlığa uğradıklarını belirtmişlerdir. Okul yöneticiliği görevinden öğretmenliğe dönüşün sistem içinde zaman zaman döngüsel bir boyuta ulaşabildiğini de görmekteyiz. Öğretmenler okul yöneticiliğini bıraktıktan belli bir süre sonra tekrar okul yöneticiliği görevini tercih edebilmektedirler. Konunun diğer boyutlarında ise öğretmenlik mesleğinin toplumda giderek saygısının azalması, okul yöneticiliğinde sağlıklı bir iletişimin önemli olması, okul yöneticiliği alımlarında sınav ve objektif bir mülakatın gerekliliği, okul yöneticiliğinden öğretmenliğe dönüşte yaşanan rol karmaşası ve uyum problemleri, okul yöneticiliğinin öğretmenler tarafından kariyer olarak değil bir görev olarak algılanması çalışmanın önemli bulguları arasındadır. Araştırmada Milli Eğitim Bakanlığına eğitim kurumlarına yönetici seçme sınavının eğitim yönetimi ağırlıklı olması, adayların matematik becerilerinin de ölçülmesi, mülakatlarda objektifliğin sağlanması, okul yöneticiliğinin profesyonel bir meslek haline getirilmesi, okul yöneticilerinin dört yıllık geçici görevlendirmeyle değil kadrolu olarak atanması, okul yöneticilerini yoran bürokratik iş ve işlemlerin sadeleştirilmesi, öğretmenlere yönelik şiddet olaylarının azaltılması için gerekli önlemlerin alınması, okul yöneticilerinin aileleriyle daha fazla vakit geçirmeleri için sosyal etkinliklerin planlanması doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur. Sonuç olarak okul yöneticiliği görevinden öğretmenliğe dönüş alınacak önlemlerle daha sağlıklı, daha planlı hale getirilebilir ve okul yöneticiliği kariyer odaklı olacak bir biçimde yeniden düzenlenebilir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine, in a multifaceted manner, the experiences of individuals who return to teaching after serving as school administrators. In line with this aim, a qualitative research method was employed, adopting a narrative research design. To collect data, interviews were conducted during the second semester of the 2024–2025 academic year with 15 teachers and one school administrator working in primary, lower secondary, and upper secondary schools in the Etimesgut and Sincan districts of Ankara. Descriptive analysis, content analysis, and document review were used together in the analysis of the data. The findings revealed that participants generally attributed their return from school administration to teaching to several reasons: the demanding and exhausting nature of administration, insufficient time for their families, and perceived injustices in the implementation of the school administrator appointment regulations. They also stated that belonging to a different labor union led to unfair treatment in the selection process for school administrators. Moreover, the study shows that returning from administration to teaching sometimes takes on a cyclical character within the system, as teachers may choose to return to administrative positions after a certain period. Other key findings highlight that the teaching profession is increasingly losing its social prestige, effective communication is crucial in school administration, objective examinations and interviews are necessary for the recruitment of administrators, and role conflict and adaptation problems often arise during the transition from administration back to teaching. Furthermore, participants emphasized that school administration is largely perceived not as a career path but as a temporary duty. Based on the results, several recommendations were made to the Ministry of National Education: that the school administrator selection exam should focus more on educational management while also assessing candidates' mathematical skills; that objectivity must be ensured in interviews; that school administration should be professionalized as a distinct occupation; that administrators should be appointed on a permanent basis rather than through temporary four-year assignments; that bureaucratic tasks burdening administrators should be simplified; that preventive measures should be implemented to reduce violence against teachers; and that social activities should be planned to allow administrators more time with their families. In conclusion, returning from school administration to teaching can be made healthier and more structured through targeted measures, and school administration can be reorganized as a career-oriented profession.
Benzer Tezler
- Okul yöneticilerinin görevden ayrılma nedenleri, öğretmenliğe dönüş deneyimleri ve yöneticilik görevine dönme niyetleri üzerine bir değerlendirme
An assessment of school administrators' reasons for leaving their administrative position, their experiences of returning to teaching, and their intention to return to administrative positions
MUSTAFA ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimKütahya Dumlupınar ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TİJEN TÜLÜBAŞ
- Öğretmenlik görevine dönen okul yöneticilerinin deneyimlerine yönelik nitel bir analiz: Alandan sesler
A qualitative analysis on the experiences of school administrators who left to return to the classroom: Voices from the field
HASAN BURAK ALTINSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAİL YILDIRIM
- Eğitim yüksekokullarının görevlerini gerçekleştirme yeterliliği ve engelleri
Başlık çevirisi yok
MEVLÜT TAŞTAN
- Türkiye eğitim sisteminde denetim ve denetmen yetiştirme sürecinin analizi
Başlık çevirisi yok
SEVİM ÖZTÜRK
- Okul yöneticilerinin yöneticilik görevlerinden istifa süreçlerinin incelenmesi
Investigation of the resignation processes of school administrators from their administrative duties
YAŞAR HARMANDAOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Kültür ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SULTAN BİLGE KESKİNKILIÇ KARA