E-ticarette sohbet robotları ve makine öğrenmesi: Tüketici deneyimi üzerine araştırma
Chatbots and machine learning in e-commerce: Research on the consumer experience
- Tez No: 989327
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AZİZ ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Yönetim Bilişim Sistemleri, Management Information Systems
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma e-ticarette makine öğrenmesi ve sohbet robotlarının kullanımını incelemektedir. Çevrimiçi alışverişin yaygınlaşması işletmeleri yeni teknolojiler kullanmaya yöneltmiştir. Yapay zeka tabanlı uygulamalar bu alanda öne çıkmaktadır. Makine öğrenmesi tüketici tercihlerini anlamak ve uygun öneriler sunmak için kullanılmaktadır. Sohbet robotları ise müşteri ile doğrudan iletişim kurmakta sorulara yanıt vermekte ve sorunların çözümüne yardımcı olmaktadır. Bu yöntemler alışveriş sürecini daha anlaşılır hale getirmektedir. Bu araştırmada, makine öğrenmesi ve sohbet robotlarını temel alan uygulama ve web sitelerinin, bireyler tarafından benimsenme ve kullanım süreçleri Birleştirilmiş Teknoloji Kabul ve Kullanım Modeli (UTAUT) çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışmada, katılımcıların söz konusu teknolojileri kabul etme ve kullanma davranışları, modelin boyutlarına göre değerlendirilmiş ve bu davranışların düzeyi“Friedman testi”aracılığıyla incelenmiştir. Bunun yanı sıra, birleştirilmiş teknoloji kabul ve kullanım modelinde yer alan boyutların, katılımcıların demografik özelliklerine (örneğin yaş, cinsiyet, eğitim durumu gibi) göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği ise fark testleri (bağımsız örneklemler t-testi ve ANOVA) ile analiz edilmiştir. Böylece, hem teknolojik yeniliklerin benimsenme süreçlerine yönelik genel eğilimler ortaya konulmuş hem de bu eğilimlerin demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği değerlendirilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma e-ticarette makine öğrenmesi ve sohbet robotlarının kullanıcı deneyimini iyi hale getirdiğini ortaya koymaktadır. Kullanıcılar için alışveriş daha kolay ve daha kişisel hale gelmektedir. İşletmeler için ise rekabeti artıran bir unsur durumundadır. Bu çalışma ile de bu konuyla alakalı yapılacak akademik çalışmalara ve sektöre katkı sağlanması hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the use of machine learning and chatbots in e-commerce. The growing prevalence of online shopping has driven businesses to adopt new technologies, with artificial intelligence–based applications standing out in this field. Machine learning is employed to understand consumer preferences and provide appropriate recommendations, while chatbots establish direct communication with customers, respond to their inquiries, and assist in solving problems. These methods make the shopping process more comprehensible and user-friendly. In this research, applications and websites based on machine learning and chatbots were analyzed within the framework of the Unified Theory of Acceptance and Use of Technology (UTAUT), focusing on individuals' adoption and usage processes. Participants' tendencies to accept and use these technologies were evaluated according to the dimensions of the model, and their levels were examined using the Friedman test. In addition, whether the dimensions of the unified technology acceptance and use model differed significantly according to participants' demographic characteristics (such as age, gender, and education level) was analyzed through difference tests (independent samples t-test and ANOVA). In this way, the study both revealed general tendencies toward the adoption of technological innovations and assessed whether these tendencies varied by demographic variables. As a result, this study demonstrates that machine learning and chatbots enhance user experience in e-commerce. For users, shopping becomes easier and more personalized, while for businesses, these technologies serve as a factor that increases competitiveness. Ultimately, this research aims to contribute to both academic studies and the industry on this subject.
Benzer Tezler
- Yapay zekâ destek sistemlerinin kişiselleştirilmiş pazarlama stratejilerine etkisi: Netnografik bir inceleme
The impact of artificial intelligence support systems on personalized marketing strategies: A netnographic analysis
CEMAL SERHOŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve İşletmecilik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA GÖKDEMİR EKİCİ
- Ai-enhanced personalization in The Turkish e-commerce market: A Survey on consumer behavior and decision-making
Türk e-ticaret pazarında yapay zeka destekli kişiselleştirme: Tüketici davranışları ve karar verme üzerine bir anket
AYA KHALIL
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İşletmeİstanbul Ticaret ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
ASSOC. PROF. DR. EVRİM İLDEM DEVELİ
- Üniversitelerin idari süreçlerini iyileştirmek için akıllı konuşma aracı geliştirme: Sakarya Üniversitesi vaka çalışması
Developing an intelligent conversational agent to improve administrative processes at universities: A case study of Sakarya University
KANAAN AL JAF
Doktora
Türkçe
2025
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolSakarya ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEMİL ÖZ
- E-ticarette sohbet robotlarının (CHATBOTS) müşteri memnuniyeti üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the effect of (CHATBOTS) on customer satisfaction in e-commerce
ÖZGE DURAN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeGebze Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FARID HUSEYNOV
- Bir e-hizmet yardımcısı olarak sohbet robotlarının müşteri tatminine etkisi
The effect of chatbots on customer satisfaction as an e-service assistant
ŞEVKET EMRE OĞUZ