Geri Dön

Türk inşaat sektöründe döngüsel ekonomi farkındalık incelemesi

An investigation of circular economy awareness in the Turkish construction sector

PDF İndir

  1. Tez No: 989372
  2. Yazar: SHAHIN DAVUT
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. BAHRİYE İLHAN JONES
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Mimarlık, Architecture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez, Türk inşaat sektöründe çalışan profesyonellerin döngüsel ekonomi (DE) farkındalık düzeylerini, uygulama durumlarını ve döngüsel ekonomiye geçiş sürecini etkileyen faktörleri incelemeyi; elde edilen bulgular doğrultusunda sektörde döngüsel ekonomiye geçişi destekleyecek stratejik öneriler geliştirmeyi amaçlamaktadır. Döngüsel ekonomi, kaynakların verimli kullanımı, atıkların en aza indirilmesi ve malzeme yaşam döngülerinin uzatılması yoluyla sürdürülebilir kalkınmayı teşvik eden yenileyici bir model sunar. Ulusal ve uluslararası literatürün incelenmesi, inşaat sektöründe döngüsel ekonomi uygulamalarına yönelik çeşitli fırsatlar ve engelleri ortaya koymakta, bu engeller arasında özellikle profesyonel farkındalık eksikliği sıkça vurgulanmaktadır. Bu iddiayı ampirik olarak test etmek amacıyla, mimarlar, mühendisler, yükleniciler ve diğer sektör paydaşlarını hedef alan nicel bir anket çalışması yürütülmüştür. Anket hem bireysel hem de kurumsal düzeyde farkındalık seviyelerini ölçmeyi; DE'ye yönelik bilgi düzeyini, algılanan önemini ve uygulama durumunu ortaya koymayı amaçlamıştır. Bulgular, katılımcıların kavramsal düzeyde genel bir anlayışa sahip olduklarını ancak uygulamaya yönelik bilgi ve deneyimlerinin sınırlı olduğunu göstermektedir; bu durum özellikle firma düzeyinde belirgindir. Yapılan analizler sonucunda katılımcıların %39,3'ü yapı malzemelerinin çevresel etkisini belgeleyen sertifikasyon veya etiketleme sistemlerinin tercihleri etkilediğini, %41'i yapı malzemesinin geri dönüşüme uygun olmasının seçimleri etkilediğini bildirmiştir. Katılımcıların %34,4'ünün döngüsel ekonomi kavramını anketten önce duyduğu ama fazla bilgi sahibi olmadığı belirlenmiştir. %45,9'u Türkiye'de inşaat firmalarının döngüsel ekonomi prensiplerini çok nadir uygulandığını ifade etmiştir. %32,8'i döngüsellik göz önünde bulundurularak tasarlanmış herhangi bir ürün veya hizmetten haberdar olup olmadığından emin değildir ve %31,1'i döngüsel ekonomiye katılmak için katılımcıların aktif olarak harekete geçme durumunda kararsız kaldıkları belirlenmiştir. %86,9'u yeterli finansal destek ve eğitim sağlanması durumunda, gelecekte projelerde döngüsel ekonomi prensiplerini uygulamayı düşünmektedir ve %47,5'i önümüzdeki 10 yıl içinde Türkiye'nin inşaat sektöründe döngüsel ekonomi prensiplerinin yaygın bir uygulama haline geleceğini düşünme konusunda emin değildir. %67,2'si döngüsel ekonomi prensipleri hakkında eğitim veya rehberlik almak istemektedir. Katılımcıların %25,7'si B.E.S.T. Konut Sertifikası – Türkiye sistemini kullanırken, % %16,4'ü LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) – ABD yeşil bina değerlendirme sistemlerine göre geliştirilen projelerde yer almaktadır. %15,4'ü Repair (Onar) ve %11,7'si Recover (Geri Kazan) 9R stratejilerini kullanırken, %12,6'sı Reuse (Yeniden Kullan) ve %14,3'ü Repair (Onar) 9R stratejilerini uygulamaktadır. %34,2'sinin yıkım ve malzeme geri kazanım aşamasında döngüsel ekonomi prensiplerini en fazla kullandığı ve %32,9'unun projelerde döngüsel ekonomi prensiplerinin bina yaşam döngüsünde hiçbir aşamada döngüsel ekonomi prensiplerini uygulamadığını belirlenmiştir. %28,4'ü devlet teşvikleri ve sübvansiyonlarının ve %24,3'ünün malzeme ve ürünlerin geri dönüşümünü destekleyen altyapıların döngüsel ekonomi prensiplerinin benimsenmesini hızlandırmak için en etkili çözümler olduğunu ifade ettiği tespit edilmiştir. %20,9'unun yüksek ilk yatırım maliyetlerinin Türkiye'de döngüsel ekonomi prensiplerinin inşaat sektöründe benimsenmesini engelleyen en büyük zorluklar arasında olduğunu belirttiği ve %20'sinin yüksek ilk yatırım maliyetlerin projelerde döngüsel ekonomi prensiplerini uygulama önündeki en büyük engel olduğunu bildirdiği belirlenmiştir. Sonuçlar, literatürde sıklıkla vurgulanan düşük farkındalık düzeyinin benimsemeyi kısıtladığı yönündeki görüşü desteklemekte ve profesyonel eğitim, kurumsal destek ve stratejik iletişim gibi hedefe yönelik eylemlerin gerekliliğine işaret etmektedir. Mevcut farkındalık düzeylerini haritalandırarak, bu çalışma döngüsel ekonominin Türk inşaat sektörüne daha etkin şekilde nasıl entegre edilebileceğine dair değerli içgörüler sunmaktadır; bu da çevresel ve ekonomik sürdürülebilirliği desteklemeye katkı sağlayacaktır.

Özet (Çeviri)

This thesis Investigates the awareness levels of circular economy (CE) among professionals working in the Turkish construction sector, considers this awareness as a key indicator of adoption, and aims to develop strategies to support this process by evaluating the transition to a circular economy in Turkey's built environment sector. The circular economy offers a regenerative model that promotes sustainable development through the efficient use of resources, minimizing waste, and extending material lifecycles. A review of national and international literature reveals various opportunities and barriers to circular economy implementation in the construction sector, with a lack of professional awareness being frequently highlighted among these barriers. To empirically test this claim, a quantitative survey targeting architects, engineers, contractors, and other industry stakeholders was conducted. The survey aimed to measure awareness levels at both individual and organizational levels, revealing the level of knowledge, perceived importance, and implementation status of DE. The findings indicate that participants have a general conceptual understanding but limited practical knowledge and experience; this is particularly evident at the firm level. As a result of the analysis, 39.3% of participants reported that certification or labeling systems documenting the environmental impact of building materials influence their choices, while 41% reported that the recyclability of building materials influences their choices. It was determined that 34.4% of participants had heard of the concept of a circular economy before the survey but were not well-informed. 45.9% stated that construction companies in Turkey rarely implement circular economy principles. 32.8% were unsure whether they were aware of any products or services designed with circularity in mind, and 31.1% were undecided about actively participating in the circular economy. 86.9% intend to implement circular economy principles in future projects if adequate financial support and training are provided, and 47.5% are unsure whether they believe circular economy principles will become widespread in the Turkish construction sector within the next 10 years. 67.2% would like to receive training or guidance on circular economy principles. 25.7% of the participants use the BEST Housing Certificate in Turkey system, while 16.4% are involved in projects developed in accordance with the LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) green building rating system in the USA. 15.4% use the Repair and 11.7% Recover 9R strategies, while 12.6% apply the Reuse and 14.3% Repair 9R strategies. It was determined that 34.2% use circular economy principles most frequently in the demolition and material recovery phase, and 32.9% do not apply circular economy principles in projects at any stage of the building life cycle. 28.4% stated that government incentives and subsidies, and 24.3% that infrastructure supporting the recycling of materials and products are the most effective solutions for accelerating the adoption of circular economy principles. It was determined that 20.9% of respondents indicated that high initial investment costs were among the biggest challenges hindering the adoption of circular economy principles in the construction sector in Turkey, and 20% reported that high initial investment costs were the biggest obstacle to implementing circular economy principles in projects. The results support the view frequently emphasized in the literature that low awareness levels constrain adoption and point to the need for targeted actions such as professional training, institutional support, and strategic communication. By mapping current awareness levels, this study provides valuable insights into how the circular economy can be more effectively integrated into the Turkish construction sector, which will contribute to supporting environmental and economic sustainability.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    902039

    Evaluation of the supply chain in the Turkish construction sector with circular economy principles

    Türk inşaat sektöründe tedarik zincirinin döngüsel ekonomi prensipleri ile incelenmesi

    ELİF NAZ YİLMAZ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    MimarlıkOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALİ MURAT TANYER

  2. Tez No

    935266

    Türkiye'de karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik lamine masif ahşap mimarisi ve yöntemleri

    Laminated mass timber architecture and methods for reducing carbon emissions in Türkiye

    ÜLKEM ARTUÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Mimarlıkİstanbul Teknik Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SİNAN MERT ŞENER

  3. Tez No

    1000058

    Construction dispute resolution in the age of AI: Bridging the gap between engineering reality and legal doctrine in Türki̇ye

    Yapay zeka çağında inşaat uyuşmazlıklarının çözümü: Türkiye'de mühendislik gerçekliği ile hukuk doktrini arasındaki boşluğun köprülenmesi

    HASAN EFEKAN BİLEN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2026

    İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ONUR BEHZAT TOKDEMİR

  4. Tez No

    166310

    İnşaat sektöründe proje risk yönetimi ve bir risk modellemesi örneği

    Project risk management in construction industry and a risk modelling example

    FİKRET ÇAM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesi

    İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    DR. HALEFŞAN SÜMEN

  5. Tez No

    305323

    Bir inşaat altyapı projesinde süre-maliyet iyileştirilmesi için bir risk yönetimi modeli

    A risk management model for time-cost optimization of a infrastructural proect

    NASSER ABDOLLAHI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    İnşaat Mühendisliğiİstanbul Üniversitesi

    İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EKREM MANİSALI

Geri Dön