Multimodalität im Daf-Unterricht. Eine analyse von text-bild-relationen im lehrwerk Momente A2
Yabancı dil olarak Almanca öğretiminde çok katmanlılık: Momente A2 ders kitabında metin-resim ilişkilerinin analizi
- Tez No: 989400
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLAY HEPPINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Alman Dili ve Edebiyatı, Education and Training, German Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Almanca dersi, Ders kitapları, Yabancı dil eğitimi, German lesson, Textbooks, Foreign language education
- Yıl: 2025
- Dil: Almanca
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Almanca Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde Almancanın Yabancı Dil olarak öğretiminde çok katmanlılık kavramı önemli bir rol oynamaktadır, çünkü dil öğrenme süreçleri giderek daha fazla farklı göstergebilimsel kaynaklar aracılığıyla gerçekleşmektedir. Bu çok katmanlılık anlayışı, Almanca ders kitaplarında da görülmekte; dil, artık yalnızca yazılı veya sözlü metinlerle değil, görsel, işitsel ve etkileşimli unsurların bir arada kullanımıyla aktarılmaktadır. Bu çalışma, Momente A2 adlı Almanca ders kitabındaki görsel–metin ilişkilerinin nasıl kurgulandığını incelemektedir. İlk araştırma sorusu, görsellerin okuma ve dinleme metinlerinde dilsel eylemlerle nasıl etkileşime girdiğini ve hangi işlevleri üstlendiğini analiz etmektedir. Buna dayanarak, çalışmanın ikinci aşamasında görsel işlevlerle dilsel eylemler arasındaki ilişkiye dayalı görsel–metin türleri hem okuma–dinleme metinlerinde hem de ilgili alıştırmalarda incelenmiştir. Araştırma sorularının yanıtlanmasında Wach (2013)'e dayanan bir doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. İnceleme materyali olarak, 2023 yılında Hueber Verlag tarafından yayımlanan Momente A2 ders kitabı seçilmiştir. Analizin kuramsal temellerini Inal (2020)'nin görsel işlev modeli, Jingzhu (2021)'nin görsel–metin ilişkisi modeli ve Profile Deutsch (2002)'deki dilsel eylem sınıflandırması oluşturmuştur. Verilerin analizi Mayring (2010)'un içerik analizi yaklaşımı çerçevesinde frekans analizi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Analiz bulguları, Momente A2 ders kitabında yer alan görsellerin dil öğrenme sürecini desteklemede önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. En sık görülen işlev örneklendirici (exemplifizierende) görsel işlev olup, dilsel içerikleri somutlaştırarak metinlerin anlaşılmasını kolaylaştırmaktadır. Tamamlayıcı (komplementäre) görsel–metin ilişkileri ise baskın olup, metin ve görsellerin birbirini tamamlayan bilgileri sunduğu görülmektedir. Görseller okuma ve dinleme metinlerinde çoğunlukla açıklayıcı ve bilgilendirici işlevlere sahipken, alıştırmalarda daha çok yönlendirici ve öğretici niteliktedir. Sonuç olarak çalışma, Momente A2 ders kitabının görsel ve dilsel ögeleri bütüncül biçimde bir araya getirerek öğrenme süreçlerini etkili bir şekilde desteklediğini ortaya koymaktadır. Gelecekteki araştırmaların, Yabancı Dil olarak Almancanın öğretiminde çok katmanlılık kavramının potansiyelini daha geniş bir çerçevede incelemesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Multimodality plays a central role in modern German as a Foreign Language teaching, as language learning processes are increasingly mediated through various semiotic resources. This multimodal design is also reflected in German as a Foreign Language textbooks, where language is no longer conveyed solely through written or spoken text, but through an interaction of visual, auditory, and interactive elements. The present study examines how image–text relations are designed in the German as a Foreign Language textbook Momente A2. The first research focus addresses the functions that images assume in relation to their interaction with speech acts in the reading and listening texts. Building on this, the study analyzes which types of image–text relations can be identified concerning the interplay between speech acts and image functions in both the reading and listening texts as well as the related exercises. To answer these research questions, a document analysis based on Wach (2013) was conducted. The textbook Momente A2, published by Hueber Verlag in 2023, served as the research basis. The analysis draws upon the models of Inal (2020) for image functions, Jingzhu (2021) for image–text relations, and Profile Deutsch (2002) for speech acts. Data evaluation followed a frequency analysis within the framework of content analysis according to Mayring (2010). The findings show that images in Momente A2 play a key role in supporting language learning processes. Exemplifying image functions are the most frequent type, as they clarify linguistic content and enhance comprehension. Complementary image–text relations dominate, in which text and image complement each other. While images in the reading and listening texts primarily serve explanatory and informative purposes, they fulfill instructive functions in the exercises. The study concludes that Momente A2 effectively supports learning processes through the integration of visual and linguistic elements. Future research should continue to explore the potential of multimodal design in German as a Foreign Language teaching.
Benzer Tezler
- Eine gesprächsanalytische untersuchung zur L2-klasseninteraktion von DAF-lernern im sekundarbereich
İkinci yabancı dil olarak Almanca öğrenen öğrencilerin sınıf içi etkileşimlerinin konuşma çözümlemesi ile incelenmesi
PERVİN DOĞAN
Doktora
Almanca
2024
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DALIM ÇİĞDEM ÜNAL
DR. DEVRAN DEMİR
- Analyse und vergleich von Deutsch- und Türkischsprachigen zeitungsartikeln im hinblick auf multimodalität
Almanca ve Türkçe gazete haberlerinin çok katmanlılık açısından incelenmesi ve karşılaştırması
HAMİDETTİN YALÇIN
Yüksek Lisans
Almanca
2025
Alman Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANAN ŞENÖZ AYATA
- Neuere tendenzen innerhalb der literaturtheoretischen diskussion: Internetliteratur und (inter-)medialität
Edebiyat kuram tartışmaları çerçevesinde yeni eğilimler: Ara-ağ edebiyatı? ve `(ara-) dolayımlılık
ERKAN ZENGİN
- Sezaryen operasyonlarında postoperatif analjezi için yara yeri infiltrasyonu ile ultrason eşliğinde yapılan ilioinguinal / iliohypogastrik sinir bloğunun etkinliğinin karşılaştırılması
The comparison of wound infiltration and ultrasound guided ilioinguinal/ iliohypogastric nerve block for postoperative analgesia undergoing cesarean section
EMİNE UZUNOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Anestezi ve ReanimasyonAtatürk ÜniversitesiCerrahi Tıp Bilimleri Bölümü
PROF. DR. HÜSNÜ KÜRŞAD
- Unsupervised active learning for video annotation
Video etiketleme için denetimsiz aktif öğrenme
EMRE DEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA ÇATALTEPE