Halkın hepatit B hastalığı ve aşısı hakkında bilgi ve farkındalığının değerlendirilmesi: Bir eğitim aile sağlığı merkezi örneklemi
Evaluation of public knowledge and awareness about hepatitis B disease and vaccine: A sample of a family health education center
- Tez No: 989399
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN CAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Hepatit B virüsü, bilgi düzeyi, farkındalık, birinci basamak, aşılama, hepatitis B virus, knowledge level, awareness, primary care, vaccination
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalına bağlı Narlıdere 4 No'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran bireylerin Hepatit B hastalığı ve aşısı hakkındaki bilgi ve farkındalık düzeylerini değerlendirmek, bu düzeyin sosyodemografik özellikler ve kişisel sağlık öyküsü ile ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Yöntem: Bu araştırma, kesitsel bir çalışmadır. Etik kurul onayı ile gerekli izinler alındıktan sonra yürütülmüştür. Veriler, sosyodemografik bilgi formu ve“Hepatit B Bilgi ve Farkındalık Ölçeği”kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Ölçekten alınabilecek puanlar 16–48 arasında olup, yüksek puan daha yüksek farkındalığı göstermektedir. İstatistiksel analizler IBM SPSS 22.0 paket programı ile yapılmıştır. Dağılımı Kolmogorov–Smirnov testi ile değerlendirilmiştir. Grup karşılaştırmaları için Mann–Whitney U ve Kruskal– Wallis testleri, anlamlı fark saptandığında Dunn–Bonferroni post-hoc testi uygulanmıştır. Toplam ölçek puanını etkileyen değişkenler çoklu doğrusal regresyon ile incelenmiştir. Bulgular: 294 yetişkin birey dahil edildiği çalışmada yaş ortalaması 45,6±15,8 yıl olup %72,1'i kadındır. Katılımcıların%97,6'sı Hepatit B hastalığını daha önce duymuştur. Katılımcıların %55,4'ü hayatında hiç Hepatit B tahlili yaptırmadığını, %57,1'i hiç Hepatit B aşısı yaptırmadığını , %11,2'si üç doz aşıyı tamamladığını bildirmiştir. Ölçek toplam puanı 41,2±4,7 olup farkındalık düzeyi genel olarak iyi bulunmuştur. Eğitim düzeyi bilgi puanını anlamlı biçimde etkilemiş; üniversite mezunlarının puanları diğer gruplardan anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,001). Tahlil yaptıranlar ve üç doz aşı olanların bilgi düzeyi daha yüksektir. Regresyon analizinde eğitim düzeyi, tahlil yaptırma ve ailede Hepatit B öyküsünün olmaması bağımsız belirleyiciler olarak saptanmıştır. Sonuçlar: Araştırmamızın tek merkezde yürütülmesi, verilerin öz bildirime dayanması ve ölçeğin cut-off değerinin bulunmaması başlıca kısıtlılıklardır. Buna karşın, birinci basamakta HBV farkındalığını genel toplumda değerlendirmesi ve tahlil/aşı öyküsü ile sosyodemografik değişkenleri birlikte incelemesi çalışmanın güçlü yönleridir. Literatürde benzer çalışmaların sınırlı gruplarda yapılması nedeniyle genel nüfustaki gerçek farkındalık düzeyini belirlemek güçtür. Bu doğrultuda, çalışmamızda HBV farkındalığının yüksek olduğu söylenebilir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to evaluate the knowledge and awareness levels of individuals applying to the Narlıdere No. 4 Training Family Health Center, affiliated with the Department of Family Medicine at Izmir Katip Çelebi University Faculty of Medicine, regarding Hepatitis B disease and its vaccine, and to examine the relationship between these levels and their sociodemographic characteristics and personal health history. Methods: This research is a cross-sectional study. It was conducted after obtaining the necessary permissions with ethical committee approval. Data were collected through face-to-face interviews using a sociodemographic information form and the“Hepatitis B Knowledge and Awareness Scale.”Scores on the scale ranged from 16 to 48, with higher scores indicating higher awareness. Statistical analyses were performed using the IBM SPSS 22.0 software package. Distribution was assessed using the Kolmogorov–Smirnov test. Mann–Whitney U and Kruskal–Wallis tests were used for group comparisons, and the Dunn–Bonferroni post-hoc test was applied when a significant difference was found. Variables affecting the total scale score were examined using multiple linear regression. Results: In this study, which included 294 adult individuals, the mean age was 45.6±15.8 years, and 72.1% were female. 97.6% of the participants had heard of Hepatitis B before. 55.4% of the participants reported never having had a Hepatitis B test, 57.1% reported never having received the Hepatitis B vaccine, and 11.2% reported completing all three doses of the vaccine. The total scale score was 41.2±4.7, indicating a generally good level of awareness. Education level significantly affected the knowledge score; university graduates scored significantly higher than other groups (p<0.001). Those who had undergone testing and received all three doses of the vaccine had a higher level of knowledge. In the regression analysis, education level, having undergone testing, and the absence of a family history of Hepatitis B were identified as independent predictors. Conclusion: The main limitations of our study are that it was conducted in a single center, the data were based on self-report, and the scale lacked a cut-off value. However, its strengths include assessing HBV awareness in the general population at the primary care level and examining both test/vaccination history and sociodemographic variables. Because similar studies in the literature have been conducted on limited groups, it is difficult to determine the true level of awareness in the general population. Therefore, it can be said that HBV awareness is high in our study.
Benzer Tezler
- Vaccination as a medical intervention example in Turkish Civil Law
Bir tıbbi müdahale örneği olarak Türk Medeni Hukukunda aşı
ZEYNEP ÖZGE OĞUZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Hukukİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMİT GEZDER
- Prostat adenokarsinomlarında psa değerlerinin gleason skor ve klinik evre ile ilişkisi
The relation between psa and gleason score and clinical phase in prostate adenocarsinoma
HACI HASAN ESEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
PatolojiSelçuk ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MUSTAFA CİHAT AVUNDUK
- Manisa yöresinde demir eksikliği anemi prevalansı ve demir eksikliği anemisinde tarama testi olarak rutin hemogram, RDW ve ferritinin kullanımı
The prevalance of iron deficieny anemia in Manisa and using of hemogram, RDW and ferritin for searcing of iron deficiency anemia
VİLDAN ÜRK TAŞYENEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ALİ ONAĞ
- Assessment of the effects of melatonin on the funtional deficits induced by cellular stress in obese donor derived mesenchymal STEM cells
Melatonin'in obez donor mezenkimal kök hücrelerinde hücresel strese bağlı olarak oluşan fonksiyon bozuklukları üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
ECE GİZEM POLAT
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
BiyolojiHacettepe ÜniversitesiKök Hücre Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİMA SUSANNA FAUSTINA AERTS KAYA
- Tedavi naif kronik hepatit B tanılı hastalarda karaciğer yağlanmasının non-invaziv testler üzerine etkisinin değerlendirilmesi
The effect of fatty liver on non-invasive tests in patients with treatment-naive chronic hepatitis B
KÜBRA DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile Hekimliğiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SARGIN
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR BAHADIR