Doğanın anayasal değeri
The constitutional value of nature
- Tez No: 989407
- Danışmanlar: PROF. DR. OSMAN CAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Anayasacılık, Doğal çevre, Ekolojik çevre, Constituonalism, Natural environment, Ecological environment
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Doğanın, anayasacılık tarafından nasıl ele alındığı ve ele alınması gerektiği incelenmektedir. Doğa, anayasacılığın ilk güç kazanmaya başladığı yıllardan yirminci yüzyıla kadar büyük ölçüde sadece bir nesne ve kaynak olarak görülmektedir. İnsanı merkeze alan modern düşünce, insan dışındaki varlıkları bir eşya olarak görmektedir. Doğa bir kaynak olarak görülmekle birlikte doğanın hiç tükenmeyeceği varsayımı ile hareket edilmiştir. Doğanın insan faaliyetleri sebebi ile ortaya çıkan sonuçları tolere edemeyeceği yakın bir tarihte anlaşılmaktadır. Artan sanayileşme ve insan nüfusu dünyanın dengesini bozmakta, iklim değişikliği ile birlikte pek çok felaket ortaya çıkmaktadır. Bu olgusal gerçekler anayasacılığı da etkilemektedir. Anayasacılık kamu otoritesine ödevler yüklemekte, kırılgan gruplardan gelecek kuşaklara çok geniş bir alanda kamu gücünün desteğini talep etmek bir hak olarak kabul edilmektedir. İklim krizi sebebiyle sürdürülebilirlik ilkesi hukukileşerek, insan faaliyetlerinin dünyanın dengesini bozmayacak sınırlarda gerçekleşmesi gerektiği kabul edilmektedir. Doğayı korumaya yönelik mücadele sebebi ile bazı ülkelerde insan dışı varlıklara haklar tanınmaktadır. Hayvanlarla insanlar arasındaki farkın hayvanları bir nesneden ibaret görmeyi haklı kılmayacağı savunularak hayvanlara haklar tanınması talep edilmektedir. Hayvanlar dışında özellikle Latin Amerika'da doğa bir hak öznesi olarak kabul edilmekte, kendi başına varlık gösteren ekolojik bölgelerin bir özne olarak kabul edilmesi ve haklarının tanınması savunulmaktadır. Özellikle kapitalist sermaye sahiplerine karşı girişilen mücadelenin bir ürünü olan bu yaklaşım, insanın doğa ile uyumlu yaşamasını iyi yaşam (buen vivir) olarak tanımlamaktadır. Bütün bu yaklaşımlar, anayasacılığın tüm varlığın içkin değere sahip kabul edileceği bir sonuca doğru ilerlediğini göstermektedir. Çalışmanın temel savı, anayasacılığın telosunun tüm varlığın içkin değerini korumak olduğudur. İnsan ve doğa uyum içinde yaşamalı, doğa mümkün olan en geniş çeşitlilik içinde insandan bağımsız olarak değerli görülmelidir.
Özet (Çeviri)
The study examines how nature has been and should be addressed by constitutionalism. From the early years when constitutionalism first gained power until the twentieth century, nature was largely viewed only as an object and a resource. Modern thought, which centers on humans, regards entities other than humans as objects. Although nature was seen as a resource, it was assumed that nature would never be depleted. It has recently become clear that nature cannot tolerate the consequences of human activities. Increasing industrialization and human population are disrupting the world's balance, and many disasters are occurring along with climate change. These factual realities also affect constitutionalism. Constitutionalism imposes duties on public authorities, and it is accepted as a right to demand the support of public power in a wide range of areas, from vulnerable groups to future generations. Due to the climate crisis, the principle of sustainability has been codified into law, and it is accepted that human activities must be carried out within limits that do not disrupt the balance of the world. Due to the struggle to protect nature, some countries grant rights to non-human entities. It is argued that the difference between animals and humans does not justify viewing animals as mere objects, and rights are demanded for animals. Beyond animals, nature is recognized as a subject of rights, particularly in Latin America, where the acceptance of ecologically distinct regions as subjects in their own right and the recognition of their rights are advocated. This approach, a product of the struggle against capitalist capital owners, defines living in harmony with nature as buen vivir (good living). All these approaches show that constitutionalism is moving towards a conclusion where all existence will be accepted as having intrinsic value. The fundamental argument of this work is that the telos of constitutionalism is to protect the intrinsic value of all existence. Humans and nature must live in harmony, and nature must be seen as valuable in the widest possible diversity, independent of humans.
Benzer Tezler
- Kriminoloji ve Ceza Hukuku boyutuyla“çevreci terörizm”
“Ecoterrorism”in criminology and Criminal Law aspects
ERDEM İZZET KÜLÇÜR
- Jüt lifi takviyeli polipropilen kompozitlerde maleopimarik asidin uyumlaştırıcı etkisi
The effect of maleopimaric acid as a compatibilizer on jute fiber reinforced polypropylene composites
MESUT TOZAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA BAKKAL
- From animal welfare to animal rights: Non-human actors defying the anthropocentrichuman rights system
Hayvan Refahından Hayvan Haklarına: İnsan Merkezli İnsan Hakları Sistemine Meydan Okuyan İnsan Dışı Aktörler
ÇAĞRI ŞAHİN
- John Rawls ve Norman Barry'de sosyal adalet düşüncesi
The idea of social justice in John Rawls and Norman Barry
NİSANUR ÖNAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
FelsefeGalatasaray ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BİRDEN GÜNGÖREN BULGAN
