Ortaokul Türkçe derslerinde çoklu ortama dayalı uygulamaların öğrencilerin görsel okuma ve medya okuryazarlığı becerilerine etkisi
The effect of multimedia-based applications in middle school Turkish courses on students' visual reading and media literacy skills
- Tez No: 989467
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET İHSAN KAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Görsel okuma, Medya okuryazarlığı, Türkçe dersi, Çoklu ortamlar, Visual reading, Media literacy, Turkish lesson
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, ortaokul Türkçe derslerinde çoklu ortama dayalı uygulamaların öğrencilerin görsel okuma ve medya okuryazarlığı becerilerine etkisini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Karma araştırma yönteminin tercih edildiği araştırmada gömülü desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda, yarı deneysel desende ön test-son test kontrol gruplu model tercih edilmiştir. Nicel veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Görsel Okuma Başarı Testi ve başka bir araştırmacının geliştirdiği Medya Okuryazarlığı Düzey Belirleme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda, nitel araştırma desenlerinden biri olan olgubilim kullanılmıştır. Nitel veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma, 2023-2024 eğitim ve öğretim yılında Gaziantep ilindeki bir ortaokulda yapılmıştır. Bu okulda 6. sınıf seviyesinde öğrenim gören 38 öğrenci, deney ve kontrol grubu olacak biçimde rastgele örneklem yöntemiyle seçilmiştir. Çoklu ortama dayalı uygulamalar ve etkinlikler, alan yazınındaki verilerden ve uzman görüşlerinden yararlanılarak geliştirilmiştir. Uygulama sürecinin başında deney ve kontrol grubuna Medya Okuryazarlığı Düzey Belirleme Ölçeği Öntesti ve Görsel Okuma Başarı Öntesti uygulanmıştır. Sekiz haftalık uygulama sürecinin sonunda aynı gruplara Medya Okuryazarlığı Düzey Belirleme Ölçeği Sontesti ve Görsel Okuma Başarı Sontesti uygulanmıştır. Uygulama sürecinin sonunda, deney grubunun süreç hakkındaki görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmanın nicel verilerine ilişkin betimsel istatistikler, korelasyon ve bağımlı/bağımsız örneklemler t-testi uygulanarak elde edilmiştir. Verilerin analizi SPSS 22 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nitel boyutuna ilişkin veriler, içerik analiziyle işlenmiştir. Elde edilen kanıtlar; ortaokul Türkçe derslerinde çoklu ortama dayalı uygulamaların öğrencilerin görsel okuma ve medya okuryazarlığı becerilerine olumlu ve anlamlı bir etkisinin olduğunu, öğrencilerin çoklu ortam etkinliklerine ilişkin olumlu görüşler geliştirdiklerini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
This research was conducted to determine the effect of multimedia-based applications in middle school Turkish lessons on students' visual reading and media literacy skills. A mixed-methods research approach was employed, employing an embedded design. In the quantitative dimension of the research, a quasi-experimental design with a pre-test-post-test control group model was preferred. The quantitative data collection instruments used were the Visual Reading Achievement Test, developed by the researcher, and the Media Literacy Level Determination Scale, developed by another researcher. The qualitative dimension of the research employed phenomenology, a type of qualitative research design. The qualitative data collection instrument used was a semi-structured interview form developed by the researcher. The study was conducted in a middle school in Gaziantep during the 2023-2024 academic year. Thirty-eight sixth-grade students were randomly selected to form the experimental and control groups. Multimedia-based applications and activities were developed using data from the literature and expert opinions. At the beginning of the implementation process, the Media Literacy Level Determination Scale Pre-test and the Visual Reading Achievement Pre-test were administered to both the experimental and control groups. At the end of the eight-week implementation process, the Media Literacy Level Determination Scale Post-test and the Visual Reading Achievement Post-test were administered to the same groups. At the end of the implementation process, the opinions of the experimental group regarding the process were obtained through a semi-structured interview form. Descriptive statistics, correlation, and dependent/independent samples t-tests were applied to obtain the quantitative data of the research. Data analysis was performed using the SPSS 22 software package. Data related to the qualitative dimension of the research were processed using content analysis. The evidence obtained revealed that multimedia-based applications in middle school Turkish lessons had a positive and significant effect on students' visual reading and media literacy skills, and that students developed positive opinions regarding multimedia activities.
Benzer Tezler
- İşitme engelli öğrenciler için geliştirilen bilgisayar destekli kelime öğretim materyalinin uygulanmasına ilişkin bir durum çalışması
A case study on the application of computer assisted vocabulary teaching material developed for hearing impaired students
HACER KESER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. OĞUZHAN ÖZDEMİR
- Ortaokul öğrencilerine yönelik oyunlaştırma ve iş birliğini destekleyici bir kodlama uygulaması: Tasarım tabanlı bir araştırma örneği
A coding application to support gamification and collaboration for middle school students: A design-based research example
SERKAN KAYNAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUZAFFER ÖZDEMİR
- Çoklu ortama dayalı eleştirel okuma eğitiminin 6. sınıf öğrencilerinin eleştirel okuma becerilerine etkisi
The effect of multimedia based critical reading education on critical reading skills of 6th grade students
ZÜBEYDE ÖZONAT
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN KAVRUK
- Ortaokul İngilizce dersi sınıf içi uygulamalarının örtük program açısından incelenmesi
Examination of secondary school English course practices in terms of hidden curriculum
İLKAY KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDAT YÜKSEL
- Üstün zekalı öğrenciler için yeni bir farklılaştırma yaklaşımının geliştirilmesi ve matematik öğretiminde uygulanması
Developing a new differentiation approach for gifted students and applied in mathematics education
ESRA ALTINTAŞ
Doktora
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET Ş.ÖZDEMİR