Türkiye'de yöresel mutfak araştırmalarının içerik analizi ve metasentezi
Traditional foodways in Turkey: A meta-synthesis of local cuisine research
- Tez No: 989471
- Danışmanlar: DOÇ. DR. OYA ÖZKANLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Yöresel mutfak, Local cuisine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de 2010–2024 yılları arasında yöresel mutfak, yöresel yiyecek ve yöresel ürün konularında yapılmış akademik çalışmaların içerik analizini ve meta-sentezini gerçekleştirmektir. Araştırmanın evrenini YÖK Tez Merkezi'nde yer alan tezler ile Ulusal veri tabanında yayınlanan makaleler oluşturmaktadır. Araştırmaya 29 yüksek lisans tezi, 4 doktora tezi ve 34 makale olmak üzere 67çalışma dâhil edilmiştir. Araştırmanın problemi“Türkiye'de gerçekleştirilen yöresel mutfak araştırmalarının ve bu araştırmaların bulgularının sistematik bir biçimde analiz edilebilirliğini ve bütüncül bir çerçevede değerlendirebilir mi?”dir. Tez ve makalelerde başlıkların büyük ölçüde ticaret, pazarlama, turizm ve destinasyon yönetimi odaklı kavramlarla şekillendiğini göstermektedir. Çalışmaların önemli bir kısmının bölgelerle sınırlandırıldığı, fakat Doğu Anadolu bölgeleri üzerine sınırlı araştırma yapıldığı tespit edilmiştir. Karadeniz ve Marmara bölgelerinin literatürde açık bir biçimde ağırlık kazandığı görülmüştür. Sınırlı sayıda coğrafi işaretli ürün veya tescilli reçetenin yer aldığı görülmektedir. Verilerin toplanmasında en çok görüşme tekniğinin tercih edildiği; nitel araştırmalarda sözlü kültürün öneminin yöntem seçimine de yansıdığı anlaşılmıştır. Türkiye'de yöresel mutfak literatürünün yalnızca gastronomik unsurları değil, aynı zamanda kültürel kimlik, toplumsal hafıza, ekonomik değer üretimi ve sürdürülebilirlik gibi çok boyutlu temaları ele aldığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte çalışmaların çoğunun gastronomi turizmi yönünde yoğunlaştığı; tüketici davranışı, kırsal mutfak kültürü ve coğrafi işaret gibi alanların literatürde yeterince temsil edilmediği belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, gelecekteki araştırmalarda coğrafi işaretli ürünlere daha fazla odaklanılması, kırsal bölgelerin ve özellikle çalışma yapılmamış olan Akdeniz ile Doğu Anadolu bölgelerinin literatüre dâhil edilmesi, yöntem çeşitliliğinin artırılması ve yöresel mutfağın kültürel sürdürülebilirlik bağlamında daha kapsamlı şekilde ele alınması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to conduct a content analysis and meta-synthesis of academic studies on regional cuisine, regional food, and regional products conducted in Turkey between 2010 and 2024. The research population consists of theses in the YOK Thesis Center and articles published in the National database. 67 studies were included in the research, comprising 29 master's theses, 4 doctoral theses, and 34 articles. The research problem is:“Can regional cuisine research conducted in Turkey and its findings be systematically analyzed and evaluated within a holistic framework?”The research shows that the titles of the theses and articles are largely shaped by concepts focused on trade, marketing, tourism, and destination management. It was found that a significant portion of the studies are limited to specific regions, but research on the Eastern Anatolian regions is limited. The Black Sea and Marmara regions clearly dominate the literature. A limited number of geographically indicated products or registered recipes are included. The study revealed that interview techniques were the most frequently used method for data collection, indicating that the importance of oral culture in qualitative research was reflected in the choice of methodology. It also shows that the regional cuisine literature in Turkey addresses not only gastronomic elements but also multi-dimensional themes such as cultural identity, social memory, economic value creation, and sustainability. However, it was determined that most studies focus heavily on gastronomy tourism, while areas such as consumer behavior, rural culinary culture, and geographical indications are not adequately represented in the literature. Based on these findings, it is recommended that future research focus more on geographically indicated products, include rural areas, particularly the unstudied Mediterranean and Eastern Anatolian regions, increase methodological diversity, and address regional cuisine more comprehensively within the context of cultural sustainability.
Benzer Tezler
- Türkiye imalat sanayiinde çalışan esnaf ve sanatkarların sosyo ekonomik yapıdaki yeri ve başlıca sorunları ve Bursa'da tatbiki bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAŞTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Uludağ ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Menkul kıymet yatırımları açısından sermaye piyasası kanununa göre yayınlanan finansal tablo ve raporların yeterliliği
Başlık çevirisi yok
HAMDİ AYDIN